ΕΚΤ: Σήμα κινδύνου για ύφεση στην Ευρωζώνη από τις νέες αυξήσεις επιτοκίων

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίσιμη καμπή, καθώς ο πληθωρισμός στο 3% πυροδοτεί σενάρια για νέα αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο. Κορυφαίοι αναλυτές προειδοποιούν ότι η εμμονή στη νομισματική σύσφιγξη ενδέχεται να αποτελέσει ένα «μεγάλο λάθος», οδηγώντας τις ισχυρές οικονομίες της Ευρώπης από τον στασιμοπληθωρισμό απευθείας σε μια επώδυνη ύφεση.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της τελευταίας συνεδρίασης της 30ής Απριλίου, όπου η Φρανκφούρτη επέλεξε να διατηρήσει το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2%. Ωστόσο, το παρασκήνιο της απόφασης αποκαλύπτει ότι οι ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό και οι καθοδικοί κίνδυνοι για την ανάπτυξη έχουν ενταθεί επικίνδυνα, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα για τη νομισματική πολιτική.

Οι προειδοποιήσεις των αναλυτών για το «μεγάλο λάθος»

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg, Χόλγκερ Σμίντινγκ, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του, χαρακτηρίζοντας μια ενδεχόμενη νέα αύξηση ως στρατηγικό σφάλμα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται ήδη εγκλωβισμένη στο φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού — *την ταυτόχρονη εμφάνιση υψηλού πληθωρισμού και στάσιμης οικονομικής δραστηριότητας* — με τις οικονομίες της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας να λυγίζουν υπό το βάρος του ενεργειακού κόστους.

Τα πρόσφατα στοιχεία από τους δείκτες PMI επιβεβαιώνουν την εξασθένηση της απασχόλησης και της ζήτησης στην Ευρωζώνη. Η μείωση της καταναλωτικής δαπάνης λειτουργεί ήδη αποπληθωριστικά, γεγονός που, κατά τον Σμίντινγκ, καθιστά την επιθετική σύσφιγξη περιττή και επικίνδυνη για τη συνολική οικονομική σταθερότητα.

Πληθωρισμός και αγορές: Τα δεδομένα πριν τον Ιούνιο

Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη σκαρφάλωσε στο 3% τον Απρίλιο, σημειώνοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2023. Η απόκλιση από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ αναγκάζει τις αγορές να προεξοφλούν με πιθανότητα 86% μια αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της 11ης Ιουνίου.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων τραπεζικών στελεχών, η ΕΚΤ φαίνεται να εγκλωβίζεται σε μια «προληπτική» στρατηγική, η οποία βασίζεται περισσότερο σε μακροπρόθεσμες προβλέψεις παρά στα τρέχοντα στοιχεία της αγοράς. Αυτή η προσέγγιση ενδέχεται να προκαλέσει περαιτέρω οικονομική δυσχέρεια σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που είναι ήδη επιβαρυμένοι.

Ο κίνδυνος της επιβράδυνσης και η πλευρά της προσφοράς

Η Λόρα Κούπερ, επικεφαλής στρατηγικής της Nuveen, επισημαίνει ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος έγκειται στην απάντηση των κεντρικών τραπεζών σε έναν πληθωρισμό που προέρχεται από την πλευρά της προσφοράς. Η χρήση αυστηρής νομισματικής πολιτικής σε μια περίοδο εξασθενημένης ζήτησης μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια βαθύτερη και διαρκέστερη οικονομική επιβράδυνση.

Εάν η ΕΚΤ προχωρήσει σε διαδοχικές αυξήσεις μέσα στο καλοκαίρι, η Ευρωζώνη κινδυνεύει να περάσει από το περιβάλλον του στασιμοπληθωρισμού σε μια ήπια ύφεση. Οι αναλυτές τονίζουν ότι η ισορροπία μεταξύ της τιθάσευσης των τιμών και της στήριξης της ανάπτυξης είναι πλέον πιο λεπτή από ποτέ.

Η επόμενη μέρα για την ευρωπαϊκή οικονομία

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στις Βρυξέλλες, η ανησυχία για το κόστος δανεισμού είναι έκδηλη. Η επόμενη συνεδρίαση του Ιουνίου θα αποτελέσει τον καθοριστικό παράγοντα για το αν η Ευρώπη θα καταφέρει να αποφύγει την οικονομική συρρίκνωση ή αν θα εισέλθει σε έναν κύκλο παρατεταμένης αστάθειας.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πρέπει να επιδείξει μέγιστη ευελιξία. Η εμμονή σε δογματικές αυξήσεις ενδέχεται να υπονομεύσει την ανάκαμψη, καθιστώντας το 2026 ένα έτος σημαντικών οικονομικών προκλήσεων για ολόκληρη την ήπειρο.