Νέοι κανόνες AMLA: Τι αλλάζει σε τράπεζες και επαγγελματίες για το ξέπλυμα χρήματος

Η νέα Ευρωπαϊκή Αρχή AMLA θέτει σε εφαρμογή ένα αυστηρότερο πλαίσιο για τη συνεχή παρακολούθηση συναλλαγών, επηρεάζοντας άμεσα τράπεζες, λογιστές και μεσίτες στην Ελλάδα. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές, που βρίσκονται σε διαβούλευση, προβλέπουν τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και δίνουν το δικαίωμα αναστολής υπηρεσιών για πελάτες που δεν επικαιροποιούν τα στοιχεία τους.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια του ευρωπαϊκού πακέτου κανόνων που εγκρίθηκε το 2024, με στόχο τη δημιουργία ενιαίων προτύπων ελέγχου σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ίδρυση της νέας Ευρωπαϊκής Αρχής AMLA αποτελεί το κεντρικό όργανο που θα διασφαλίσει ότι οι υπόχρεες επιχειρήσεις διαθέτουν πλέον αποτελεσματικούς μηχανισμούς για τον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών.

Η μετάβαση από τον αρχικό έλεγχο στη συνεχή παρακολούθηση

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, η νέα προσέγγιση της Αρχής δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη λεγόμενη «συνεχή παρακολούθηση» (ongoing monitoring). Μέχρι σήμερα, οι περισσότεροι φορείς επικεντρώνονταν κυρίως στον αρχικό έλεγχο του πελάτη (KYC) κατά την έναρξη της συνεργασίας.

Με τις νέες κατευθυντήριες γραμμές, η υποχρέωση επεκτείνεται σε ολόκληρη τη διάρκεια της σχέσης με τον πελάτη. Αυτό απαιτεί διαρκή αξιολόγηση της συμπεριφοράς, των συναλλαγών και οποιασδήποτε μεταβολής στο προφίλ κινδύνου του εκάστοτε ιδιώτη ή επιχείρησης.

Τα κριτήρια κινδύνου και ο ρόλος της τεχνολογίας

Η παρακολούθηση δεν θα περιορίζεται μόνο στις χρηματοοικονομικές κινήσεις, αλλά θα περιλαμβάνει και ευρύτερες δραστηριότητες. Αλλαγές στη μετοχική σύνθεση μιας εταιρείας ή ξαφνικές μεταβολές στην οικονομική κατάσταση ενός πελάτη θα αποτελούν πλέον «καμπανάκια» κινδύνου.

Ακόμη και αρνητικά δημοσιεύματα στον Τύπο θα μπορούν να ενεργοποιούν διαδικασίες επανελέγχου. Για την αποτελεσματικότερη διαχείριση αυτού του όγκου δεδομένων, η AMLA ενθαρρύνει τη χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων παρακολούθησης και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

Κυρώσεις και αναστολή υπηρεσιών για μη συμμόρφωση

Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις του νέου πλαισίου είναι η δυνατότητα προσωρινής αναστολής υπηρεσιών. Εάν ένας πελάτης αρνηθεί ή αμελήσει να παράσχει τα επικαιροποιημένα στοιχεία που του ζητούνται, οι τράπεζες και οι επαγγελματίες θα μπορούν να μπλοκάρουν τις συναλλαγές του.

Σε ακραίες περιπτώσεις, οι υπόχρεοι φορείς θα έχουν το δικαίωμα να τερματίζουν οριστικά τη συνεργασία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών σε θέματα κανονιστικής συμμόρφωσης, η αυστηροποίηση αυτή είναι απαραίτητη για την αξιοπιστία της αγοράς, παρά το αυξημένο διοικητικό κόστος που επιφέρει.

Το χρονοδιάγραμμα και η επόμενη μέρα για την αγορά

Η δημόσια διαβούλευση για το νέο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 3 Σεπτεμβρίου 2026. Η τελική μορφή των οδηγιών αναμένεται να δημοσιευθεί εντός του τετάρτου τριμήνου του 2026, θέτοντας σε πλήρη ισχύ τους νέους κανόνες.

Για την ελληνική οικονομία, η εναρμόνιση με αυτά τα πρότυπα θεωρείται κρίσιμη για την ενίσχυση της διαφάνειας. Η εφαρμογή τους αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την προσέλκυση επενδυτών, θωρακίζοντας το σύστημα από το οικονομικό έγκλημα.