Ανακαίνιση κατοικίας: Επιδότηση έως 95% για παλαιά σπίτια – Τα κριτήρια για τους δικαιούχους

Η δημοσίευση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» φέρνει επιδοτήσεις που αγγίζουν το 95% του κόστους για χιλιάδες νοικοκυριά. Με συνολικό προϋπολογισμό 480 εκατομμυρίων ευρώ, η δράση στοχεύει στην αναβάθμιση ακινήτων που έχουν κατασκευαστεί έως το 1990 και την ενίσχυση του στεγαστικού αποθέματος.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της κυβερνητικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, η οποία έχει οδηγήσει σε εκτόξευση των ενοικίων τα τελευταία έτη. Το παρασκήνιο της απόφασης αναδεικνύει την ανάγκη για ένα στεγαστικό πρόγραμμα που δεν θα περιορίζεται μόνο στην ενεργειακή εξοικονόμηση, αλλά θα καλύπτει και δομικές παρεμβάσεις σε παλαιά ακίνητα.

Οι δύο κατηγορίες ακινήτων και οι δικαιούχοι

Το πρόγραμμα διαχωρίζει τις κατοικίες σε δύο βασικές κατηγορίες, στοχεύοντας τόσο στην αξιοποίηση κενών ακινήτων όσο και στη βελτίωση της ιδιοκατοίκησης. Η πρώτη κατηγορία αφορά τις «κλειστές κατοικίες», δηλαδή ακίνητα που δεν χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διετία 2024-2025, ενώ η δεύτερη αφορά τις «ανοικτές κατοικίες» που αποτελούν ήδη την κύρια κατοικία των ιδιοκτητών τους.

Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα με συγκεκριμένα εισοδηματικά όρια, τα οποία κλιμακώνονται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση. Για την πρώτη κατηγορία, το εισόδημα ξεκινά από 18.000 ευρώ για άγαμους και φτάνει τις 35.000 ευρώ για τετραμελείς οικογένειες, ενώ στη δεύτερη κατηγορία το ανώτατο όριο ορίζεται στις 45.000 ευρώ.

Ιδιαίτερη πρόνοια λαμβάνεται για περιπτώσεις όπου το εισόδημα του 2025 υπερβαίνει τα όρια, δίνοντας τη δυνατότητα αξιολόγησης με βάση τον μέσο όρο της τελευταίας τριετίας. Αυτή η ευελιξία κρίνεται απαραίτητη από οικονομικούς αναλυτές, καθώς αποτρέπει τον αποκλεισμό νοικοκυριών λόγω εφάπαξ αυξήσεων στις αποδοχές τους.

Ποσοστά επιδότησης και προσαυξήσεις

Η βασική επιδότηση ορίζεται στο 80% του επιλέξιμου κόστους για τα χαμηλότερα εισοδήματα και στο 70% για τα μεσαία. Ωστόσο, προβλέπονται σημαντικές προσαυξήσεις 5 ποσοστιαίων μονάδων για ειδικές κοινωνικές ομάδες, όπως τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, μονογονεϊκά νοικοκυριά και άτομα με αναπηρία.

Επιπλέον, η αναβάθμιση κλειστών κατοικιών σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές πριμοδοτείται επιπλέον, με αποτέλεσμα η συνολική ενίσχυση να μπορεί να φτάσει το 95% της δαπάνης. Αυτό το υψηλό ποσοστό καθιστά το πρόγραμμα ένα από τα πιο γενναιόδωρα εργαλεία που έχουν ενεργοποιηθεί ποτέ στον τομέα της κατοικίας.

Τεχνικές προδιαγραφές και ανώτατα ποσά

Για να ενταχθεί ένα ακίνητο, πρέπει να διαθέτει οικοδομική άδεια προγενέστερη της 31ης Δεκεμβρίου 1990 και να μην υπερβαίνει τα 120 τετραγωνικά μέτρα. Για τις πολύτεκνες οικογένειες, το όριο αυτό επεκτείνεται στα 150 τ.μ., αναγνωρίζοντας τις αυξημένες στεγαστικές τους ανάγκες.

Το ανώτατο ύψος της επιχορήγησης ανέρχεται στα 300 ευρώ ανά τ.μ., γεγονός που μεταφράζεται σε μέγιστη ενίσχυση 36.000 ευρώ για μια κατοικία 120 τ.μ. Παράλληλα, το πρόγραμμα καλύπτει πλήρως τις αμοιβές μηχανικών και τα έξοδα για την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου έως το ποσό των 2.500 ευρώ.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η άμεση αξιολόγηση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας και η τήρηση σειράς προτεραιότητας αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την ταχεία απορρόφηση των 480 εκατ. ευρώ του προϋπολογισμού.

Υποχρεώσεις και απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης

Οι ωφελούμενοι αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διατηρήσουν τη χρήση του ακινήτου για τουλάχιστον πέντε έτη. Στην περίπτωση των κλειστών ακινήτων, αυτά πρέπει να διατεθούν αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση ως κύρια κατοικία, ενισχύοντας την προσφορά σπιτιών στην αγορά.

Είναι σαφές ότι η βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb απαγορεύεται ρητά για τα ακίνητα που θα επιδοτηθούν. Σε περίπτωση παραβίασης αυτού του όρου, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται στην έντοκη επιστροφή της επιχορήγησης, διασφαλίζοντας τον κοινωνικό χαρακτήρα της δράσης.

Η επόμενη μέρα για την αγορά ακινήτων

Η ενεργοποίηση της πλατφόρμας αναμένεται το επόμενο διάστημα, με τους ιδιοκτήτες να καλούνται να προετοιμάσουν τα απαραίτητα νομιμοποιητικά έγγραφα. Η επιτυχία του προγράμματος θα κριθεί από την ταχύτητα των ενεργειακών παρεμβάσεων, οι οποίες πρέπει να καλύπτουν το 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού κάθε έργου.