ΤΕΑ: Το νέο νομοσχέδιο για τη «δεύτερη σύνταξη» – Τα «ανοιχτά» ταμεία για όλους

Στο Υπουργικό Συμβούλιο παρουσιάζεται σήμερα από την υπουργό Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, το νομοσχέδιο-τομή για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ). Η μεταρρύθμιση ανοίγει τον δρόμο για συμπληρωματική σύνταξη σε ελεύθερους επαγγελματίες και εργαζόμενους μικρών επιχειρήσεων, εισάγοντας το μοντέλο των «ανοιχτών» πολυεργοδοτικών ταμείων.

Η προώθηση του νέου νομοσχεδίου έρχεται ως απάντηση στις δημογραφικές πιέσεις και την ανάγκη ενίσχυσης του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης, καθώς οι δημόσιες συντάξεις από μόνες τους ενδέχεται να μην επαρκούν για τη διατήρηση του βιοτικού επιπέδου στο μέλλον. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, η κυβέρνηση στοχεύει στη δημιουργία ενός ευέλικτου πλαισίου αποταμίευσης που θα καλύπτει το σύνολο της αγοράς εργασίας.

Τα «ανοιχτά» ταμεία και η διεύρυνση των δικαιούχων

Η σημαντικότερη καινοτομία της ρύθμισης είναι η θεσμοθέτηση των «ανοιχτών» ΤΕΑ, τα οποία καταργούν τα εμπόδια για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Μέχρι σήμερα, η ίδρυση ενός ταμείου απαιτούσε υψηλό διοικητικό κόστος και μεγάλο αριθμό ασφαλισμένων, γεγονός που περιόριζε τον θεσμό μόνο σε μεγάλους ομίλους.

Με το νέο μοντέλο, αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και εργαζόμενοι σε μικρές εταιρείες θα μπορούν να εντάσσονται σε πολυεργοδοτικά σχήματα. Αυτό επιτρέπει τη συγκέντρωση κεφαλαίων και τη μείωση των εξόδων διαχείρισης, καθιστώντας την επαγγελματική ασφάλιση προσβάσιμη σε χιλιάδες πολίτες που παρέμεναν εκτός του συστήματος.

Η συμμετοχή στα προγράμματα αυτά θα συνοδεύεται από ισχυρά φορολογικά κίνητρα, τόσο για τους εργοδότες όσο και για τους εργαζόμενους. Στόχος είναι η τόνωση της μακροχρόνιας αποταμίευσης, η οποία στην Ελλάδα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το νέο φορολογικό μοντέλο βάσει ηλικίας

Το νομοσχέδιο φέρνει ριζικές ανατροπές στη φορολογία των παροχών, αποσυνδέοντας την επιβάρυνση από τα έτη συμμετοχής και συνδέοντάς την με την ηλικία λήψης της σύνταξης. Η λογική της ρύθμισης είναι απλή: όσο πιο κοντά στο επίσημο όριο συνταξιοδότησης βρίσκεται ο ασφαλισμένος, τόσο χαμηλότερος θα είναι ο φόρος.

Αυτή η προσέγγιση αποσκοπεί στην αποτροπή της πρόωρης ρευστοποίησης των κεφαλαίων και στην ενίσχυση του συνταξιοδοτικού χαρακτήρα των ΤΕΑ. Επιπλέον, προβλέπεται η πλήρης φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων, επιτρέποντας στους εργαζόμενους να μεταφέρουν τις εισφορές τους σε περίπτωση αλλαγής εργοδότη.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η εναρμόνιση των κανόνων μεταξύ των ΤΕΑ και των ομαδικών ασφαλιστηρίων θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό και θα βελτιώσει τις αποδόσεις για τους ασφαλισμένους. Η κίνηση αυτή θεωρείται απαραίτητη για τη διαφάνεια και την ασφάλεια των επενδύσεων.

Ενίσχυση της εποπτείας και της διακυβέρνησης

Παράλληλα με τη διεύρυνση της βάσης, το Υπουργείο Εργασίας θεσπίζει αυστηρότερους κανόνες διακυβέρνησης. Τα ταμεία θα υποβάλλονται σε υποχρεωτικά stress tests και ελέγχους βιωσιμότητας, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα κεφάλαια των εργαζομένων προστατεύονται από συστημικούς κινδύνους.

Σήμερα, τα περιουσιακά στοιχεία των ΤΕΑ στην Ελλάδα αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 1% του ΑΕΠ, όταν σε άλλες χώρες της Ε.Ε. αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας. Η μετατροπή αυτών των κεφαλαίων σε παραγωγικές επενδύσεις θεωρείται κρίσιμη για την ανάπτυξη της χώρας, όπως έχουν υποδείξει και διεθνείς μελέτες.

Η επόμενη μέρα και η δημόσια διαβούλευση

Μετά την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο, το νομοσχέδιο θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, όπου αναμένεται να κατατεθούν προτάσεις από τους κοινωνικούς εταίρους. Η κυβέρνηση επιδιώκει την ευρύτερη δυνατή συναίνεση, καθώς πρόκειται για μια μεταρρύθμιση με βάθος δεκαετιών.

Η εφαρμογή των νέων διατάξεων αναμένεται να ξεκινήσει εντός του επόμενου έτους, δίνοντας το έναυσμα για τη δημιουργία των πρώτων μεγάλων πολυεργοδοτικών ταμείων. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις για τα κριτήρια ένταξης και τις λεπτομέρειες των φορολογικών απαλλαγών.