- Η στρατιωτική θητεία μειώνει αναλογικά το τεκμαρτό εισόδημα για τους μήνες υπηρεσίας.
- Η ΔΕΔ απέρριψε αίτημα για πλήρη φοροαπαλλαγή χωρίς τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου.
- Για ολική ακύρωση του φόρου απαιτείται η ειδική διαδικασία αμφισβήτησης μέσω ελέγχου.
- Η διατήρηση της επαγγελματικής ιδιότητας μετά τη θητεία υποδηλώνει δυνατότητα απόκτησης εισοδήματος.
Η πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) ξεκαθαρίζει το τοπίο για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες, ορίζοντας ότι η στρατιωτική θητεία αποτελεί λόγο για αναλογική μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος, αλλά όχι για αυτόματη και πλήρη απαλλαγή. Η υπόθεση αφορούσε ασφαλιστικό πράκτορα που υπηρέτησε έως τον Μάιο του 2024, με τη φορολογική διοίκηση να επιβεβαιώνει πως η απουσία πραγματικής δραστηριότητας πρέπει να αποδεικνύεται μέσω συγκεκριμένης ελεγκτικής διαδικασίας.
| Στάδιο Υπόθεσης | Ποσό / Αποτέλεσμα |
|---|---|
| Αρχικό Τεκμαρτό Εισόδημα | 11.620 € |
| Αρχικός Φόρος | 1.718,05 € |
| Μείωση λόγω Θητείας | Έγινε δεκτή |
| Τελικός Φόρος μετά τη Μείωση | 1.107,19 € |
| Αίτημα Πλήρους Απαλλαγής | Απορρίφθηκε |
Η εφαρμογή του νέου συστήματος φορολόγησης των αυτοαπασχολούμενων φέρνει στο προσκήνιο κρίσιμα νομικά ερωτήματα σχετικά με τις αντικειμενικές αδυναμίες άσκησης επαγγέλματος. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των προσπαθειών της φορολογικής διοίκησης να θεσπίσει ένα ελάχιστο επίπεδο φορολογικής συμβολής, το οποίο όμως επιδέχεται αμφισβήτησης υπό πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η επίκληση αντικειμενικών λόγων οδηγεί σε μείωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, όχι όμως και στην πλήρη απαλλαγή από τη φορολογική επιβάρυνση.
Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, Απόφαση
Η απόφαση της ΔΕΔ και το «ψαλίδι» στον φόρο
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ένας ασφαλιστικός πράκτορας προσέφυγε στη ΔΕΔ ζητώντας την ακύρωση του φόρου που του καταλογίστηκε βάσει του τεκμαρτού εισοδήματος. Ο επαγγελματίας υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία μέχρι τον Μάιο του 2024, γεγονός που, όπως υποστήριξε, του στέρησε τη δυνατότητα να αναπτύξει ουσιαστική οικονομική δραστηριότητα κατά το υπόλοιπο του έτους.
Αρχικά, η εφορία είχε προσδιορίσει το εισόδημά του στις 11.620 ευρώ, επιβάλλοντας φόρο 1.718,05 ευρώ. Μετά την εξέταση των στοιχείων, η διοίκηση αναγνώρισε τη θητεία ως αντικειμενικό κώλυμα, μειώνοντας αναλογικά το τεκμήριο και περιορίζοντας την τελική οφειλή στα 1.107,19 ευρώ. Ωστόσο, το αίτημα για μηδενισμό του φόρου απορρίφθηκε κατηγορηματικά.
Γιατί απορρίφθηκε η πλήρης απαλλαγή
Το σκεπτικό της απόφασης αναδεικνύει μια σημαντική διάκριση στον νόμο. Η στρατιωτική θητεία, όπως και η ασθένεια ή η νοσηλεία, επιτρέπουν τη μείωση του ελάχιστου ποσού για τους μήνες που ο επαγγελματίας δεν μπορούσε να εργαστεί. Για να επιτευχθεί όμως η πλήρης απαλλαγή, ο φορολογούμενος οφείλει να ακολουθήσει τη διαδικασία που περιγράφεται στον πλήρη οδηγό για την αμφισβήτηση του τεκμαρτού εισοδήματος.
Προτεινόμενο ΑΑΔΕ: Πότε διαγράφεται το πρόστιμο των 100 ευρώ για μη ανταπόκριση σε ειδοποίηση
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών κύκλων, η αποτυχία του προσφεύγοντος έγκειται στο ότι δεν υπέβαλε αίτημα φορολογικού ελέγχου. Η ΔΕΔ έκρινε ότι η απλή επίκληση της θητείας δεν αρκεί για να αποδείξει ότι το πραγματικό εισόδημα ήταν μηδενικό, καθώς η διατήρηση της επαγγελματικής ιδιότητας υποδηλώνει τη δυνατότητα παραγωγής εσόδων κατά το διάστημα που ο επαγγελματίας ήταν πολίτης.
Η διαδικασία για την πλήρη αμφισβήτηση
Η υπόθεση αυτή αποτελεί «πυξίδα» για όσους επιδιώκουν νέες φοροελαφρύνσεις μέσω της αμφισβήτησης των τεκμηρίων. Η ΔΕΔ επιβεβαίωσε ότι η φορολογική αρχή δεν μπορεί να ακυρώσει φόρους αν δεν προηγηθεί ο προβλεπόμενος έλεγχος, ο οποίος περιλαμβάνει άνοιγμα λογαριασμών και έλεγχο περιουσιακής κατάστασης.
Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η στρατηγική της «μερικής μείωσης» είναι συχνά η πιο ασφαλής οδός, καθώς ο πλήρης έλεγχος ενέχει τον κίνδυνο αποκάλυψης άλλων εισοδημάτων. Η απόφαση αυτή ενισχύει το δεδικασμένο που θέλει τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών να κινείται αυστηρά εντός του γράμματος του νόμου, απαιτώντας αδιάσειστα αποδεικτικά στοιχεία για κάθε αίτημα ακύρωσης φόρου.
Τι αναμένεται στη συνέχεια
Εν αναμονή των νέων εκκαθαριστικών, οι ελεύθεροι επαγγελματίες πρέπει να γνωρίζουν ότι η αναλογική μείωση είναι πλέον μια κεκτημένη διαδικασία για όσους υπηρετούν τη θητεία τους. Ωστόσο, η φορολογική διοίκηση παραμένει άκαμπτη στην απαίτηση για ουσιαστικό έλεγχο σε περιπτώσεις που δηλώνεται πλήρης αδυναμία απόκτησης εισοδήματος.
Η επόμενη μέρα για το τεκμαρτό σύστημα περιλαμβάνει περαιτέρω εξειδίκευση των εξαιρέσεων, αλλά η βασική αρχή παραμένει: οι αντικειμενικοί λόγοι μειώνουν το βάρος, αλλά μόνο ο φορολογικός έλεγχος μπορεί να το εκμηδενίσει. Οι ενδιαφερόμενοι οφείλουν να σταθμίζουν το κόστος και το ρίσκο ενός ελέγχου πριν προχωρήσουν σε ολική αμφισβήτηση.
Οδηγός για τη μείωση του τεκμαρτού φόρου
- Συγκεντρώστε όλα τα πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης που αποδεικνύουν το διάστημα της θητείας.
- Υποβάλετε εγκαίρως το αίτημα μείωσης στην αρμόδια ΔΟΥ ή μέσω της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ.
- Αξιολογήστε το ρίσκο ενός πλήρους φορολογικού ελέγχου πριν ζητήσετε ολική απαλλαγή.
- Συμβουλευτείτε εξειδικευμένο φοροτεχνικό για τη σωστή συμπλήρωση των κωδικών αμφισβήτησης στο Ε1.
