Φόρος κληρονομιάς: Τα κρίσιμα λάθη που φέρνουν πρόστιμα – Η απόφαση-σταθμός της ΔΕΔ

Η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους σε υποθέσεις κληρονομιάς, αποκαλύπτοντας παγίδες που μπορούν να οδηγήσουν σε αναδρομικούς φόρους ακόμη και επτά χρόνια μετά. Μια πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) απορρίπτει προσφυγή φορολογούμενου, υπενθυμίζοντας ότι η απόκρυψη περιουσιακών στοιχείων και η παράλειψη δήλωσης γονικών παροχών επιφέρουν βαριές καμπάνες.

Η αυστηροποίηση του ελεγκτικού πλαισίου από τη φορολογική διοίκηση έρχεται ως αποτέλεσμα της ανάγκης για πλήρη διαφάνεια στις μεταβιβάσεις κεφαλαίου. Οι ψηφιακές διασταυρώσεις στοιχείων επιτρέπουν πλέον στις αρχές να ανατρέχουν σε βάθος χρόνου, εντοπίζοντας αδήλωτα περιουσιακά στοιχεία που στο παρελθόν παρέμεναν στο «σκοτάδι».

Η ακτινογραφία της υπόθεσης και τα αδήλωτα στοιχεία

Η συγκεκριμένη υπόθεση, η οποία τέθηκε στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ, αφορούσε κληρονομιά που γεννήθηκε το 2019. Κατά τον έλεγχο, οι αρχές εντόπισαν περιουσιακά στοιχεία που δεν είχαν περιληφθεί στην αρχική δήλωση, καθώς και χρηματικά ποσά από πώληση ακινήτου που πραγματοποιήθηκε λίγες εβδομάδες πριν από τον θάνατο του διαθέτη.

Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι ο κληρονόμος δεν είχε δηλώσει προηγούμενες γονικές παροχές, γεγονός που επηρέασε την φορολογική κλίμακα και οδήγησε σε νέο προσδιορισμό του φόρου. Στο πλαίσιο αυτό, οι προτεραιότητες των φορολογικών ελέγχων για το 2026 εστιάζουν ακριβώς σε τέτοιες περιπτώσεις αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας.

Το τεκμήριο της ρευστότητας και οι γονικές παροχές

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της απόφασης αφορά τα χρηματικά ποσά από εκποίηση περιουσίας πριν από τον θάνατο. Η φορολογική διοίκηση θεωρεί ότι τα χρήματα αυτά αποτελούν μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας, εκτός εάν ο φορολογούμενος αποδείξει με τραπεζικά παραστατικά ότι δαπανήθηκαν όσο ο διαθέτης ήταν εν ζωή.

Ο φορολογούμενος επιχείρησε να επικαλεστεί τις νεότερες, ευνοϊκότερες διατάξεις για το αφορολόγητο όριο, ωστόσο η ΔΕΔ ήταν σαφής: ο φόρος υπολογίζεται με το καθεστώς που ίσχυε κατά τον χρόνο θανάτου. Οι μεταφορές χρημάτων σε παιδιά που δεν δηλώνονται εγκαίρως, κινδυνεύουν με αυτοτελή φορολόγηση και πρόστιμα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών κύκλων, η απόφαση αυτή επιβεβαιώνει ότι το βάρος της απόδειξης μετακυλίεται πλέον εξ ολοκλήρου στον πολίτη. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η απλή αμφισβήτηση των ευρημάτων του ελέγχου δεν αρκεί για την ανατροπή του καταλογισμού, αν δεν συνοδεύεται από αδιάσειστα έγγραφα.

Το βάρος της απόδειξης και οι αναδρομικές διατάξεις

Η προσφυγή του φορολογούμενου απορρίφθηκε στο σύνολό της, καθώς δεν προσκομίστηκαν στοιχεία που να τεκμηριώνουν τη δαπάνη των χρημάτων πριν από τον θάνατο. Η ΑΑΔΕ συνεχίζει τις διασταυρώσεις σε ακίνητα και γονικές παροχές, στοχεύοντας στην ολοκλήρωση των ελέγχων πριν από την παραγραφή των υποθέσεων.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: οι κληρονόμοι οφείλουν να είναι εξαιρετικά προσεκτικοί με το ιστορικό των μεταβιβάσεων. Η παράλειψη αναφοράς έστω και μιας παλιάς γονικής παροχής μπορεί να «τινάξει στον αέρα» τον φορολογικό σχεδιασμό, οδηγώντας σε πρόσθετες επιβαρύνσεις που βεβαιώνονται χρόνια μετά την αποδοχή της κληρονομιάς.

Η επόμενη μέρα για τους φορολογούμενους

Οι φορολογούμενοι θα πρέπει πλέον να αντιμετωπίζουν τις δηλώσεις κληρονομιάς με απόλυτη ακρίβεια, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσίας. Η ψηφιοποίηση των αρχείων της ΑΑΔΕ καθιστά τον εντοπισμό παραλείψεων μια τυπική διαδικασία, μειώνοντας τα περιθώρια φοροδιαφυγής ή λάθους χωρίς συνέπειες.