ΟΟΣΑ: Στο ναδίρ η εμπιστοσύνη των Ελλήνων προς την κυβέρνηση και τους θεσμούς

Η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ για την εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς αποκαλύπτει μια ανησυχητική εικόνα για την Ελλάδα, η οποία καταγράφει μία από τις μεγαλύτερες υποχωρήσεις παγκοσμίως την περίοδο 2023-2025. Μόλις το 24% των πολιτών δηλώνει πλέον εμπιστοσύνη στην κεντρική κυβέρνηση, με την ακρίβεια και τη διαφθορά να αναδεικνύονται ως οι κύριοι καταλύτες της θεσμικής αποξένωσης.

Η υποχώρηση της εμπιστοσύνης στην Ελλάδα δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία, αλλά το επιστέγασμα μιας μακράς περιόδου όπου οι μακροοικονομικοί δείκτες αποκλίνουν από το υποκειμενικό αίσθημα ασφάλειας των πολιτών. Παρά την πρόσφατη έξοδο από τις μακροοικονομικές ανισορροπίες, η θεσμική κόπωση φαίνεται να βαθαίνει, καθώς οι πολίτες δεν αισθάνονται τη βελτίωση των αριθμών στην καθημερινότητά τους.

Η ακτινογραφία της θεσμικής κρίσης

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στην τριάδα των χωρών με τη μεγαλύτερη πτώση εμπιστοσύνης, μαζί με τη Χιλή και τη Σλοβακία. Η εμπιστοσύνη προς την κεντρική κυβέρνηση διολίσθησε από το 32% το 2023 στο ισχνό 24% το 2025, την ίδια στιγμή που ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ σημείωσε ελαφρά άνοδο στο 40%.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα ευρήματα για το Ελληνικό Κοινοβούλιο, όπου η αποδοχή υποχώρησε στο 25%, έναντι 37% που είναι ο διεθνής μέσος όρος. Τα πολιτικά κόμματα παραμένουν ο λιγότερο αξιόπιστος θεσμός, συγκεντρώνοντας μόλις το 15% της εμπιστοσύνης των ερωτηθέντων, γεγονός που υποδηλώνει μια βαθιά κρίση αντιπροσώπευσης.

Δικαιοσύνη, Αστυνομία και ΜΜΕ: Η πτώση των πυλώνων

Η διάβρωση της εμπιστοσύνης δεν περιορίζεται στο πολιτικό προσωπικό αλλά επεκτείνεται σε θεμελιώδεις πυλώνες της δημοκρατίας. Η Ελληνική Αστυνομία είδε τα ποσοστά της να πέφτουν από το 51% στο 44%, παρά τις προσπάθειες για ενίσχυση της σχέσης εμπιστοσύνης με την κοινωνία μέσω στοχευμένων προγραμμάτων.

Ανάλογη είναι η εικόνα και για τη Δικαιοσύνη, η οποία από το 47% υποχώρησε στο 39%, ενώ τα μέσα ενημέρωσης βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα με μόλις 19% εμπιστοσύνη. Στον αντίποδα, οι Ένοπλες Δυνάμεις παραμένουν ο μοναδικός θεσμός που απολαμβάνει ευρείας αποδοχής, με το ποσοστό να φτάνει το 63%.

Το κόστος ζωής ως καταλύτης της δυσαρέσκειας

Η έρευνα αναδεικνύει τον πληθωρισμό ως τη νούμερο ένα απειλή για την κοινωνική συνοχή. Το 58% των Ελλήνων θεωρεί την ακρίβεια ως τη σημαντικότερη πρόκληση, ποσοστό αισθητά υψηλότερο από το 52% του ΟΟΣΑ. Αυτό το εύρημα συνάδει με την πρόσφατη εκτίναξη του πληθωρισμού στο 4,6%, που επιβαρύνει δυσανάλογα τα νοικοκυριά.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων κοινωνικών ερευνητών, η απόσταση μεταξύ των ψηφιακών μεταρρυθμίσεων και της πραγματικής αγοραστικής δύναμης δημιουργεί ένα «κενό προσδοκιών». Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η διαρκής καχυποψία τροφοδοτείται από την αίσθηση ότι η κυβέρνηση ενδέχεται να ευνοεί ιδιωτικά συμφέροντα εις βάρος του δημόσιου καλού.

Η επόμενη μέρα και η πρόκληση της ανάκτησης

Παρά τη ζοφερή εικόνα, ο ΟΟΣΑ αναγνωρίζει τη σταθερότητα στην ικανοποίηση από τις διοικητικές υπηρεσίες (51%) και την πρόοδο στην ψηφιοποίηση. Η κυβέρνηση ποντάρει σε στρατηγικές όπως το πακέτο μεταρρυθμίσεων Πισσαρίδης 2 για να αναστρέψει το κλίμα και να ενισχύσει την παραγωγικότητα.

Ωστόσο, η ανάκτηση της εμπιστοσύνης απαιτεί χρόνο και απτά αποτελέσματα στην καταπολέμηση της διαφθοράς και της ανισότητας. Όπως δείχνουν και τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, η οικονομική ασφυξία της πλειονότητας των πολιτών παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο για την αποκατάσταση της σχέσης κράτους-πολίτη.