Στα 3,1 δισ. ευρώ τα «φέσια» του Δημοσίου: Πρωταγωνιστούν τα νοσοκομεία και οι ΟΤΑ

Σε 3,103 δισ. ευρώ εκτοξεύθηκαν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα στο τέλος Μαρτίου 2026, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Το συνολικό «άνοιγμα», αν συνυπολογιστούν και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, αγγίζει πλέον τα 3,869 δισ. ευρώ, στερώντας πολύτιμη ρευστότητα από την πραγματική οικονομία.

Η αύξηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων έρχεται σε μια περίοδο που η δημοσιονομική πειθαρχία αποτελεί προτεραιότητα, ωστόσο η υστέρηση πληρωμών προς τους προμηθευτές δημιουργεί ασφυκτικό κλίμα στην επιχειρηματικότητα. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται άμεσα με τις διαρθρωτικές αδυναμίες στη διαχείριση των δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης, παρά το γεγονός ότι καταγράφεται ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό.

Η ακτινογραφία των οφειλών ανά φορέα

Σύμφωνα με το Μηνιαίο Δελτίο της Γενικής Κυβέρνησης που εξέδωσε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, το ποσό των 3,103 δισ. ευρώ είναι αυξημένο κατά 526 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025. Τότε, οι οφειλές είχαν σημειώσει υποχώρηση στα 3,2 δισ. ευρώ, όμως η τάση αντιστράφηκε βίαια μέσα στο πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους.

Το μεγαλύτερο βάρος εξακολουθούν να σηκώνουν τα δημόσια νοσοκομεία, οι οφειλές των οποίων διαμορφώθηκαν σε 1,590 δισ. ευρώ τον Μάρτιο. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση από τον Φεβρουάριο, η επιβάρυνση παραμένει υψηλή, καθώς οι υποχρεώσεις τους τον Δεκέμβριο ανέρχονταν σε 1,397 δισ. ευρώ.

Το «αγκάθι» των ΟΤΑ και των ασφαλιστικών ταμείων

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), όπου τα χρέη υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε μόλις τρεις μήνες. Από τα 180 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025, οι οφειλές των δήμων εκτινάχθηκαν στα 446 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2026.

Παράλληλα, οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ) παρουσιάζουν ληξιπρόθεσμα χρέη ύψους 668 εκατ. ευρώ. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται 199 εκατ. ευρώ που αφορούν εκκρεμείς πληρωμές του ΕΟΠΥΥ, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους παρόχους υγείας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οικονομικών αναλυτών, η συσσώρευση αυτών των υποχρεώσεων λειτουργεί ως «τροχοπέδη» για την αγορά. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η έλλειψη ρευστότητας αναγκάζει πολλές επιχειρήσεις να καταφεύγουν σε ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο οφειλών.

Εκκρεμείς επιστροφές φόρων και επιπτώσεις

Στο συνολικό «άνοιγμα» του Δημοσίου πρέπει να προστεθούν και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, οι οποίες ανήλθαν σε 766 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο. Από αυτά, τα 329 εκατ. ευρώ αφορούν ληξιπρόθεσμες επιστροφές που καθυστερούν περισσότερες από 90 ημέρες.

Η αποκλιμάκωση των οφειλών σε ορισμένους τομείς συνδέεται με την επιτάχυνση των συμψηφισμών, όπως το clawback στον τομέα της υγείας. Ωστόσο, η συνολική εικόνα δείχνει ότι το Δημόσιο δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις τρέχουσες υποχρεώσεις του προς τους ιδιώτες προμηθευτές.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών αναμένεται να εντείνει τις πιέσεις προς τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης για την άμεση εξόφληση των τιμολογίων. Η διατήρηση των οφειλών σε αυτά τα επίπεδα θέτει σε κίνδυνο τους δημοσιονομικούς στόχους και την αξιοπιστία της χώρας έναντι των εταίρων.

Για τις επιχειρήσεις, η καθυστέρηση των πληρωμών σημαίνει αυξημένο κόστος δανεισμού και αδυναμία επενδύσεων. Η εξομάλυνση των πληρωμών αποτελεί το κρίσιμο στοίχημα για το δεύτερο εξάμηνο του 2026, ώστε να μην διαταραχθεί η αναπτυξιακή τροχιά της οικονομίας.