Σπίτι μου ΙΙ: Γιατί έμειναν χωρίς κατοικία 21.000 δικαιούχοι παρά την έγκριση δανείου

Περισσότεροι από 21.000 δικαιούχοι του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ» βρέθηκαν εκτός αγοράς, καθώς παρά την προέγκριση στεγαστικού δανείου, αδυνατούν να εντοπίσουν ακίνητα που να πληρούν τα κριτήρια παλαιότητας και αξίας. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε παράταση έως τις 31 Αυγούστου 2026 για την ολοκλήρωση των εκκρεμών συμβολαίων, σε μια προσπάθεια να διασωθούν 6.000 περιπτώσεις που βρίσκονται στο τελικό στάδιο.

Η ολοκλήρωση του προγράμματος φέρνει στην επιφάνεια το βαθύ στεγαστικό αδιέξοδο που μαστίζει την ελληνική αγορά, όπου η χρηματοδότηση δεν αποτελεί πλέον το κύριο εμπόδιο. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, η αδυναμία απορρόφησης των πόρων οφείλεται αποκλειστικά στην περιορισμένη διαθεσιμότητα ακινήτων που να συνδυάζουν την απαιτούμενη παλαιότητα με μια προσιτή τιμή πώλησης.

Το δομικό πρόβλημα της προσφοράς ακινήτων

Από τους συνολικά 38.000 υποψήφιους αγοραστές που έλαβαν το «πράσινο φως» από τα τραπεζικά ιδρύματα, μόλις 17.000 κατάφεραν να προχωρήσουν στην αγορά κατοικίας. Αυτό σημαίνει ότι ένα ποσοστό άνω του 55% των εγκεκριμένων αιτήσεων παρέμεινε ανενεργό, καθώς οι δικαιούχοι δεν εντόπισαν κατάλληλο ακίνητο εντός των χρονικών ορίων.

Το φαινόμενο αυτό συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι πολλά διαθέσιμα ακίνητα απαιτούσαν εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης, αυξάνοντας το συνολικό κόστος πέρα από τις δυνατότητες των δανειοληπτών. Η έλλειψη αυτή οδηγεί σε αδιάθετα κονδύλια που αγγίζουν τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, παρά την τεράστια ζήτηση για προσιτή στέγη.

Παράλληλα, η πίεση που ασκήθηκε στην αγορά οδήγησε σε μια τεχνητή αύξηση των τιμών, η οποία σε ορισμένες περιοχές άγγιξε το 30%. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που διατυπώνουν παράγοντες της κτηματαγοράς, η επιδότηση του επιτοκίου απορροφήθηκε σε μεγάλο βαθμό από την άνοδο των αξιών των ακινήτων, περιορίζοντας το τελικό όφελος για τα νοικοκυριά.

Παράταση έως τις 31 Αυγούστου για 6.000 συμβόλαια

Ενώ το πρόγραμμα τυπικά ολοκληρώθηκε στις αρχές Ιουνίου, το οικονομικό επιτελείο αποφάσισε να δώσει μια τελευταία ευκαιρία σε 6.000 δικαιούχους. Η νέα προθεσμία της 31ης Αυγούστου 2026 αφορά αποκλειστικά όσους έχουν ήδη εντοπίσει κατοικία και διαθέτουν την απαραίτητη ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.

Η συγκεκριμένη παράταση των προθεσμιών κρίθηκε αναγκαία για να αποφευχθεί η απώλεια προκαταβολών και εξόδων που έχουν ήδη καταβληθεί από τους πολίτες. Τα δάνεια αυτά θα χρηματοδοτηθούν από πόρους της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, διασφαλίζοντας τη ρευστότητα για την ολοκλήρωση των αγοραπωλησιών.

Μέχρι στιγμής, έχουν ήδη εκταμιευθεί περίπου 1,2 δισ. ευρώ σε περισσότερους από 11.000 δικαιούχους. Τα υπολειπόμενα 630 εκατομμύρια ευρώ προορίζονται για την κάλυψη των συμβολαίων που βρίσκονται σε εκκρεμότητα, κλείνοντας έτσι τον κύκλο των δεσμεύσεων του προγράμματος.

Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις της αγοράς

Η εμπειρία από το «Σπίτι μου ΙΙ» καταδεικνύει την ανάγκη για νέες στεγαστικές πολιτικές που θα εστιάζουν στην αύξηση της προσφοράς και όχι μόνο στη χρηματοδότηση. Η αγορά φαίνεται να έχει φτάσει σε οριακό σημείο, με τις τιμές των παλαιών ακινήτων να συγκλίνουν επικίνδυνα με εκείνες των νεόδμητων.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών συζητείται ήδη η αξιοποίηση του «καναδικού μοντέλου» ή άλλων ευρωπαϊκών πρακτικών για τη συγκράτηση των τιμών. Η πρόκληση για το μέλλον παραμένει η ενεργοποίηση των κλειστών ακινήτων, ώστε να εξισορροπηθεί η σχέση προσφοράς και ζήτησης που αυτή τη στιγμή παραμένει ελλειμματική.

Οι ενδιαφερόμενοι που δεν κατάφεραν να ενταχθούν στο πρόγραμμα στρέφονται πλέον σε εναλλακτικές λύσεις, όπως το πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Νοικιάζω». Η επιτυχία αυτών των δράσεων θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν η μέση ελληνική οικογένεια θα μπορέσει να αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε αξιοπρεπή και οικονομική στέγη.