Financial Times: Κέρδη 3,8 δισ. δολαρίων για τους Έλληνες εφοπλιστές από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου

Τουλάχιστον 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια φέρονται να έχουν αποκομίσει ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες από τη διακίνηση ρωσικού αργού τα τελευταία τρία χρόνια, παρά το πλέγμα των δυτικών κυρώσεων. Σύμφωνα με αποκαλυπτική ανάλυση των Financial Times, ο ελληνικός στόλος διαδραματίζει κομβικό ρόλο στη διατήρηση της ροής ενέργειας από τη Μόσχα προς τις διεθνείς αγορές, εκμεταλλευόμενος τα κενά στο διεθνές καθεστώς περιορισμών.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της στρατηγικής κυριαρχίας που επιδεικνύει η ελληνική ναυτιλία στις παγκόσμιες θάλασσες, με την αξία του ελληνόκτητου στόλου να έχει ήδη καταγράψει ιστορικό ρεκόρ. Το γεγονός ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν το 31% των παγκόσμιων δεξαμενόπλοων τους επιτρέπει να διαχειρίζονται τον όγκο των ρωσικών εξαγωγών με μοναδική αποτελεσματικότητα.

Οι πρωταγωνιστές της αγοράς και τα έσοδα-μαμούθ

Στην κορυφή της λίστας των εσόδων βρίσκεται η Dynacom Tankers, συμφερόντων του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου. Η εταιρεία φέρεται να έχει εισπράξει τουλάχιστον 915 εκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιπροσωπεύει σχεδόν το 25% των συνολικών κερδών του κλάδου από το συγκεκριμένο εμπόριο.

Ακολουθεί η Olympic Shipping and Management του Ομίλου Ωνάση, με εκτιμώμενα έσοδα που αγγίζουν τα 404 εκατομμύρια δολάρια. Σημαντική παρουσία καταγράφουν επίσης οι εταιρείες Stealth Maritime και Polembros Shipping, οι οποίες ξεπέρασαν το φράγμα των 200 εκατομμυρίων δολαρίων η καθεμία.

Η ανάλυση, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα των εταιρειών Argus Media και Kpler, υπογραμμίζει ότι από τις 20 κορυφαίες εταιρείες παγκοσμίως που δραστηριοποιούνται στο ρωσικό πετρέλαιο, οι οκτώ είναι ελληνικών συμφερόντων. Οι υπόλοιπες συνδέονται κυρίως με ρωσικούς κρατικούς φορείς, όπως η Sovcomflot.

Το καθεστώς των κυρώσεων και το πλαφόν της G7

Η μεταφορά ρωσικού αργού παραμένει νομικά επιτρεπτή για τις δυτικές εταιρείες, υπό την αυστηρή προϋπόθεση της τήρησης του ανώτατου ορίου τιμής. Το πλαφόν που επέβαλε η G7 ορίζεται σήμερα στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι, με στόχο να πληγεί η πολεμική μηχανή της Μόσχας χωρίς να προκληθεί ενεργειακή ασφυξία στην παγκόσμια αγορά.

Ωστόσο, η εφαρμογή του μέτρου χαρακτηρίζεται από πολλούς ως διάτρητη. Οι ναυλωτές συχνά καταβάλλουν premium ναύλους, οι οποίοι είναι κατά 30% έως 40% υψηλότεροι σε σύγκριση με τα φορτία από μη κυρωμένες χώρες, προκειμένου να πείσουν τους πλοιοκτήτες να αναλάβουν το γραφειοκρατικό και νομικό ρίσκο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων ναυτιλιακών αναλυτών, η υψηλή κερδοφορία λειτουργεί ως αντιστάθμισμα στο γεωπολιτικό ρίσκο. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι, παρά τις πιέσεις, η άμεση διαθεσιμότητα χωρητικότητας παραμένει το κλειδί, γεγονός που εξηγεί γιατί τα δεξαμενόπλοια πενταετίας πωλούνται συχνά ακριβότερα από τα νεότευκτα.

Η γεωπολιτική διάσταση και οι αντιδράσεις του Κιέβου

Το ζήτημα προκαλεί έντονη διπλωματική τριβή μεταξύ Αθήνας και Κιέβου. Το 2023, αρκετές ελληνικές εταιρείες είχαν συμπεριληφθεί στη λίστα των «διεθνών χορηγών πολέμου» της Ουκρανίας, από την οποία αφαιρέθηκαν μόνο μετά από έντονες κυβερνητικές πιέσεις και διαβουλεύσεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από την πλευρά της, η Dynacom ξεκαθαρίζει ότι όλες οι δραστηριότητές της τελούν σε πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η συμμετοχή της στο μηχανισμό του πλαφόν συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση των ρωσικών εσόδων, καθώς διασφαλίζει ότι το πετρέλαιο πωλείται σε ελεγχόμενες, χαμηλές τιμές.

Οι μελλοντικοί περιορισμοί και η επόμενη μέρα

Εν αναμονή των διευκρινίσεων για το νέο πακέτο κυρώσεων, οι δυτικές κυβερνήσεις εξετάζουν ακόμη πιο αυστηρούς περιορισμούς. Η Ελλάδα και η Κύπρος συνεχίζουν να εκφράζουν επιφυλάξεις, τονίζοντας ότι η ναυτιλία αποτελεί ζωτικό πυλώνα των οικονομιών τους και δεν πρέπει να θυσιαστεί στον βωμό αναποτελεσματικών μέτρων.

Η συνεχιζόμενη ροή ρωσικού πετρελαίου μέσω ελληνικών δεξαμενόπλοιων παραμένει μια από τις πλέον προσοδοφόρες δραστηριότητες παγκοσμίως. Η ικανότητα των Ελλήνων εφοπλιστών να πλοηγούνται σε αχαρτογράφητα νομικά ύδατα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την ισορροπία στην παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα τους επόμενους μήνες.