Ψηφιακά υδρόμετρα: Στήνανε τις τιμές μέσω e-mail – Πόρισμα-φωτιά για 50 δήμους και ΔΕΥΑ

Στο φως έρχεται ένα τεράστιο σκάνδαλο διαφθοράς που αφορά την προμήθεια ψηφιακών υδρομέτρων, με την Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) να εντοπίζει προσυνεννοημένες τιμές μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας. Η έρευνα, που ξεκίνησε από καταγγελία μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος (whistleblower), αποκαλύπτει υπερκοστολογήσεις έως 700% και χειραγώγηση διαγωνισμών σε περισσότερους από 50 δήμους, με τη συνολική ζημία να αγγίζει τα 500 εκατομμύρια ευρώ.

Η υπόθεση των ψηφιακών υδρομέτρων δεν αποτελεί απλώς μια περίπτωση κακοδιαχείρισης, αλλά αναδεικνύεται σε ένα δομικό σκάνδαλο διασπάθισης δημόσιου χρήματος μέσω του ΕΣΠΑ. Το παρασκήνιο της υπόθεσης, που ερευνάται εδώ και ενάμιση χρόνο, φέρνει στην επιφάνεια τη μεθοδολογία της υπερτιμολόγησης και της τεχνητής διόγκωσης των αναγκών των δήμων.

Η διαδρομή του χρήματος και τα επιβαρυντικά e-mails

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Γιάννη Σουλιώτη στην Καθημερινή, οι ελεγκτές της ΕΑΔ εντόπισαν ηλεκτρονική αλληλογραφία που «καίει» στελέχη γραφείων προμηθειών και εκπροσώπους εταιρειών. Στα μηνύματα αυτά υπήρχε πλήρης συνεννόηση για τις τιμές, το ύψος των προσφορών και τα τεχνικά χαρακτηριστικά, ώστε να αποκλείεται ο ανταγωνισμός.

Η πρακτική αυτή επέτρεπε στις εμπλεκόμενες εταιρείες να στήνουν τους διαγωνισμούς με απόλυτη ακρίβεια, εξασφαλίζοντας συμβάσεις εκατομμυρίων. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, η χειραγώγηση των προδιαγραφών ήταν το «κλειδί» για να φωτογραφίζονται συγκεκριμένοι προμηθευτές σε περισσότερα από 50 έργα ανά την επικράτεια.

Αυτή η συστηματική δράση έρχεται σε συνέχεια παρόμοιων ευρημάτων που είχαν απασχολήσει τις αρχές στο παρελθόν, όπως στην περίπτωση της ΔΕΥΑ Κιλκίς, όπου είχαν εντοπιστεί υδρόμετρα υποδεέστερης ποιότητας σε πολλαπλάσιες τιμές. Η συστηματική υπερκοστολόγηση φαίνεται πως ήταν ο κανόνας και όχι η εξαίρεση.

Υπερκοστολογήσεις 700% και υπερδιαστασιολόγηση έργων

Η καταγγελία του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος, η οποία αριθμεί 28 σελίδες, περιγράφει εξωφρενικές υπερτιμολογήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις άγγιξαν το 700%. Παράλληλα, εφαρμόστηκε η μέθοδος της υπερδιαστασιολόγησης, δηλαδή η αγορά πολύ μεγαλύτερου αριθμού υδρομέτρων από αυτόν που πραγματικά χρειαζόταν ο κάθε δήμος.

Το μέσο κόστος ανά έργο υπολογίζεται στα 9 εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που εκτινάσσει τη συνολική δαπάνη στα 500 εκατομμύρια ευρώ. Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, υπηρεσιακοί παράγοντες επισημαίνουν ότι η ζημία για το ελληνικό δημόσιο και τα ευρωπαϊκά ταμεία είναι ανυπολόγιστη, καθώς πρόκειται για πόρους του ΕΣΠΑ που διοχετεύθηκαν σε υπερτιμολογημένο εξοπλισμό.

Η κατάσταση αυτή επιβεβαιώνει τις ανησυχίες που είχαν διατυπωθεί ήδη από τα τέλη του 2025 για κατασπατάληση 500 εκατ. ευρώ σε προγράμματα «έξυπνης» ύδρευσης. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία παρακολουθεί στενά την υπόθεση, καθώς διακυβεύεται η αξιοπιστία της διαχείρισης των κοινοτικών κονδυλίων.

Τριπλή έρευνα από ΕΑΔ, Επιτροπή Ανταγωνισμού και Ευρωπαίους

Το πόρισμα της Αλεξάνδρας Ρογκάκου βρίσκεται ήδη στα χέρια της διοίκησης της ΕΑΔ και αναμένεται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε πολιτικό και δικαστικό επίπεδο. Εκτός από την ΕΑΔ, την υπόθεση ερευνούν η Επιτροπή Ανταγωνισμού για το ενδεχόμενο δημιουργίας καρτέλ και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

Νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση τονίζουν ότι οι κατηγορίες που ενδέχεται να απαγγελθούν αφορούν απάτη κατά του Δημοσίου, ενεργητική και παθητική δωροδοκία, καθώς και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Η χρήση της νομοθεσίας για τους whistleblowers αποδείχθηκε καταλυτική για το σπάσιμο της «ομερτά» στον κλάδο των προμηθειών.

Η έρευνα αναμένεται να επεκταθεί και σε άλλες κατηγορίες ψηφιακών προμηθειών, καθώς η ανοχή στη διαφθορά που καταγράφεται σε έρευνες, όπως αυτή της Palmos Analysis, φαίνεται πως έχει δημιουργήσει ένα ευνοϊκό περιβάλλον για τέτοιου είδους πρακτικές. Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες για την απόδοση ευθυνών σε αιρετούς και υπηρεσιακά στελέχη.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η αποκάλυψη των e-mails αλλάζει τα δεδομένα, καθώς παρέχει αδιάσειστα ψηφιακά πειστήρια για τη δόλια προαίρεση των εμπλεκομένων. Οι δήμοι και οι ΔΕΥΑ που περιλαμβάνονται στο πόρισμα θα κληθούν να δώσουν εξηγήσεις για τη διαδικασία σύνταξης των μελετών και την επιλογή των συγκεκριμένων τεχνικών προδιαγραφών.

Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων, η κυβέρνηση καλείται να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει δημοσιονομική διόρθωση (επιστροφή χρημάτων) προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι που θα επιβάρυνε περαιτέρω τον κρατικό προϋπολογισμό. Η διαφάνεια στις ψηφιακές προμήθειες καθίσταται πλέον επιτακτική ανάγκη για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών.