Προϋπολογισμός: Πρωτογενές πλεόνασμα 3,65 δισ. ευρώ στο πεντάμηνο – Ο ΦΠΑ στήριξε τα έσοδα

Ο κρατικός προϋπολογισμός κατέγραψε πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3,65 δισ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου 2026, υπερβαίνοντας σημαντικά τον αρχικό στόχο των 1,243 δισ. ευρώ. Η ισχυρή εισπραξιμότητα του ΦΠΑ και οι πρόωρες εισροές από το Ταμείο Ανάκαμψης αποτέλεσαν τους βασικούς πυλώνες της δημοσιονομικής υπεραπόδοσης, σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η δημοσιονομική πορεία της χώρας κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026 αποτελεί συνέχεια της θετικής τροχιάς που καταγράφηκε στο τετράμηνο, επιβεβαιώνοντας τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών. Η υπέρβαση των στόχων δεν είναι τυχαία, καθώς αντανακλά τόσο την αυξημένη κατανάλωση όσο και την αποτελεσματικότητα των εισπρακτικών μηχανισμών σε ένα περιβάλλον ελεγχόμενου πληθωρισμού.

Η ακτινογραφία των εσόδων και η συμβολή του ΦΠΑ

Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 30,216 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 2,528 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Η υπεραπόδοση αυτή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην πρόωρη είσπραξη της έβδομης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης, η οποία ανήλθε στα 884 εκατ. ευρώ.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η επίδοση των φορολογικών εσόδων, τα οποία διαμορφώθηκαν στα 28,031 δισ. ευρώ. Ο ΦΠΑ αναδείχθηκε σε «ατμομηχανή» των εσόδων, με εισπράξεις 12,34 δισ. ευρώ, ποσό που είναι αυξημένο κατά 650 εκατ. ευρώ σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις του οικονομικού επιτελείου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, ακόμη και αν εξαιρεθεί η επίδραση από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, τα έσοδα από τον ΦΠΑ παρέμειναν υψηλότερα κατά 344 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης κατέγραψαν υστέρηση 224 εκατ. ευρώ, ενώ οι φόροι εισοδήματος κινήθηκαν οριακά πάνω από τον στόχο στα 8,849 δισ. ευρώ.

Η επίδραση του Ταμείου Ανάκαμψης και των επενδύσεων

Η πραγματική εικόνα του προϋπολογισμού, μετά την αφαίρεση των ετεροχρονισμών και των πρόωρων εισροών, δείχνει μια καθαρή υπέρβαση 246 εκατ. ευρώ. Το υπουργείο επισημαίνει ότι οι εισροές από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ήταν αυξημένες κατά 574 εκατ. ευρώ, ενισχύοντας τη ρευστότητα των κρατικών ταμείων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η υπεραπόδοση των εσόδων παρέχει την απαραίτητη ασφάλεια για την υλοποίηση των προγραμματισμένων κοινωνικών δαπανών. Ωστόσο, επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η εξάρτηση από τους έμμεσους φόρους απαιτεί προσοχή, καθώς οποιαδήποτε κάμψη στην κατανάλωση θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τη δημοσιονομική ισορροπία.

Το σκέλος των δαπανών και οι προκλήσεις

Στο μέτωπο των δαπανών, οι συνολικές πληρωμές ανήλθαν στα 30,112 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 3,019 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το αντίστοιχο πεντάμηνο του 2025. Οι επενδυτικές δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 4,185 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση 473 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, παρά την ετήσια αύξησή τους.

Το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού εμφάνισε τελικά πλεόνασμα 103 εκατ. ευρώ, έναντι πρόβλεψης για έλλειμμα 2,176 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη σταθερή υπεραπόδοση των εσόδων που παρατηρείται από την αρχή του έτους, δημιουργώντας ένα σημαντικό «μαξιλάρι» για το δεύτερο μισό του 2026.

Η επόμενη μέρα για τη δημοσιονομική σταθερότητα

Η διατήρηση των πλεονασμάτων σε αυτά τα επίπεδα θεωρείται κρίσιμη για την αξιοπιστία της χώρας στις διεθνείς αγορές. Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά την πορεία των εσόδων από τον τουρισμό, ο οποίος αναμένεται να δώσει νέα ώθηση στα δημόσια ταμεία κατά τους θερινούς μήνες, ενισχύοντας περαιτέρω την εισπραξιμότητα του ΦΠΑ.

Παρά τη θετική εικόνα, οι προκλήσεις παραμένουν, ειδικά όσον αφορά τη συγκράτηση των λειτουργικών δαπανών και την πλήρη απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Η δημοσιονομική πειθαρχία παραμένει το κλειδί για την επίτευξη των ετήσιων στόχων και τη διασφάλιση της αναπτυξιακής τροχιάς της ελληνικής οικονομίας.