- Πρωτογενές πλεόνασμα 5,175 δισ. ευρώ έναντι στόχου 2,298 δισ. ευρώ.
- Πρόωρη είσπραξη 884 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης τον Απρίλιο.
- Φορολογικά έσοδα αυξημένα κατά 2,1 δισ. ευρώ λόγω έκτακτων συμβάσεων.
- Συγκράτηση δαπανών κατά 686 εκατ. ευρώ σε σχέση με τις προβλέψεις.
- Πραγματική υπέρβαση στόχου στα 358 εκατ. ευρώ μετά τις προσαρμογές.
Πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 5,175 δισ. ευρώ κατέγραψε ο κρατικός προϋπολογισμός το πρώτο τετράμηνο του 2026, σημειώνοντας εντυπωσιακή υπέρβαση έναντι του στόχου των 2,298 δισ. ευρώ. Η υπεραπόδοση αυτή, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τροφοδοτήθηκε από την πρόωρη είσπραξη δόσης του Ταμείου Ανάκαμψης και την ανθεκτικότητα των φορολογικών εσόδων.
| Δείκτης Προϋπολογισμού | Πραγματοποίηση (δισ. €) | Στόχος (δισ. €) |
|---|---|---|
Δείκτης Προϋπολογισμού Πρωτογενές Ισοζύγιο | Πραγματοποίηση (δισ. €) 5,175 | Στόχος (δισ. €) 2,298 |
Δείκτης Προϋπολογισμού Συνολικό Ισοζύγιο | Πραγματοποίηση (δισ. €) 1,878 | Στόχος (δισ. €) -0,909 |
Δείκτης Προϋπολογισμού Καθαρά Έσοδα | Πραγματοποίηση (δισ. €) 25,165 | Στόχος (δισ. €) 23,065 |
Δείκτης Προϋπολογισμού Συνολικές Δαπάνες | Πραγματοποίηση (δισ. €) 23,287 | Στόχος (δισ. €) 23,973 |
Δείκτης Προϋπολογισμού Επενδυτικές Δαπάνες | Πραγματοποίηση (δισ. €) 2,938 | Στόχος (δισ. €) 3,531 |
Η τρέχουσα δημοσιονομική πορεία της χώρας έρχεται ως συνέχεια της ισχυρής απόδοσης που καταγράφηκε κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, επιβεβαιώνοντας τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών. Το αποτέλεσμα αυτό ευθυγραμμίζεται με τη συνολική δημοσιονομική επίδοση του προηγούμενου έτους, δημιουργώντας ένα ασφαλές μαξιλάρι ρευστότητας για την υλοποίηση των κυβερνητικών δεσμεύσεων.
Η πραγματική υπέρβαση έναντι των στόχων περιορίζεται στα 358 εκατ. ευρώ, εάν εξαιρεθούν οι χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών και εσόδων.
Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Η ακτινογραφία της υπέρβασης των 2,8 δισ. ευρώ
Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε σε επίπεδα υπερδιπλάσια του στόχου, φτάνοντας τα 5,175 δισ. ευρώ. Παράλληλα, το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσίασε πλεόνασμα 1,878 δισ. ευρώ, διαψεύδοντας τις προβλέψεις που έκαναν λόγο για έλλειμμα 909 εκατ. ευρώ.
Ωστόσο, στελέχη του οικονομικού επιτελείου επισημαίνουν ότι ένα σημαντικό μέρος της υπέρβασης οφείλεται σε χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών και εσόδων. Εάν εξαιρεθούν οι έκτακτοι παράγοντες, η πραγματική απόκλιση από τον στόχο περιορίζεται στα 358 εκατ. ευρώ, γεγονός που καταδεικνύει μια πιο συγκρατημένη αλλά σταθερή υπεραπόδοση.
Ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης και των ειδικών εσόδων
Καθοριστική για την εικόνα του τετραμήνου ήταν η είσπραξη της έβδομης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), ύψους 884 εκατ. ευρώ. Η εκταμίευση αυτή πραγματοποιήθηκε στις 23 Απριλίου, νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό που την τοποθετούσε στον Ιούνιο του 2026.
Επιπλέον, τα φορολογικά έσοδα ενισχύθηκαν από εφάπαξ εισροές, όπως τα 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση της Εγνατίας Οδού και τα 135 εκατ. ευρώ από την άδεια καζίνο στο Ελληνικό. Χωρίς αυτά τα ποσά, τα καθαρά φορολογικά έσοδα εμφανίζονται οριακά μειωμένα κατά 0,2% έναντι του στόχου, αντανακλώντας την πίεση στην κατανάλωση.
Συγκράτηση δαπανών και κοινωνικές μεταβιβάσεις
Στο σκέλος των δαπανών, οι συνολικές πληρωμές ανήλθαν σε 23,287 δισ. ευρώ, παραμένοντας 686 εκατ. ευρώ χαμηλότερα από τον στόχο. Η υστέρηση αυτή αποδίδεται κυρίως στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, όπου οι δαπάνες υπολείπονται κατά 593 εκατ. ευρώ από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Παρά τη συγκράτηση, οι κοινωνικές μεταβιβάσεις παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα, με 869 εκατ. ευρώ να κατευθύνονται προς τον ΟΠΕΚΑ και 825 εκατ. ευρώ προς τον ΕΟΠΥΥ. Οι κινήσεις αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό-Διαρθρωτικό Σχέδιο για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Η επόμενη μέρα και οι δημοσιονομικοί στόχοι
Η υπεραπόδοση του πρώτου τετραμήνου παρέχει στο Υπουργείο Οικονομικών τον απαραίτητο χώρο για την αντιμετώπιση πιθανών γεωπολιτικών αναταράξεων στο μέλλον. Η διατήρηση των πλεονασμάτων αποτελεί κεντρικό πυλώνα για την περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους και την ενίσχυση της αξιοπιστίας της χώρας στις διεθνείς αγορές.
Αναλυτές της αγοράς τονίζουν ότι η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και η πλήρης απορρόφηση των πόρων του ΤΑΑ θα κρίνουν την τελική έκβαση του έτους. Η δημοσιονομική πειθαρχία παραμένει η προτεραιότητα, καθώς η κυβέρνηση στοχεύει σε μια βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς να διακυβεύονται οι στόχοι που έχουν τεθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πώς να ερμηνεύετε τα δημοσιονομικά στοιχεία
- Διακρίνετε το πρωτογενές πλεόνασμα από το συνολικό ισοζύγιο για να δείτε την καθαρή απόδοση.
- Ελέγχετε πάντα αν η υπέρβαση οφείλεται σε μόνιμα έσοδα ή σε έκτακτες εισροές (one-offs).
- Παρακολουθείτε την εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ως δείκτη μελλοντικής ανάπτυξης.
- Συγκρίνετε τα στοιχεία με τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Σχεδίου για να κατανοήσετε τη δημοσιονομική πειθαρχία.