Προϋπολογισμός 2026: Πρωτογενές πλεόνασμα 4,39 δισ. ευρώ και άλμα στα φορολογικά έσοδα το πρώτο τρίμηνο

Σημαντική υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων κατέγραψε ο κρατικός προϋπολογισμός το πρώτο τρίμηνο του 2026, με το πρωτογενές πλεόνασμα να διαμορφώνεται στα 4,39 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης, η επίδοση αυτή ξεπέρασε κατά πολύ τον στόχο των 2,73 δισ. ευρώ, τροφοδοτούμενη από την ανθεκτικότητα των φορολογικών εσόδων που άγγιξαν τα 17,28 δισ. ευρώ.

Η δημοσιονομική πορεία της χώρας κατά τους πρώτους μήνες του έτους επιβεβαιώνει τη σταθερότητα των εσόδων, αποτελώντας συνέχεια της εικόνας που παρουσίασε ο προϋπολογισμός στο δίμηνο του 2026. Η υπέρβαση των στόχων αποδίδεται τόσο στην αυξημένη εισπραξιμότητα των φόρων όσο και σε συγκεκριμένες έκτακτες εισροές που ενίσχυσαν τα κρατικά ταμεία.

Η ανάλυση των εσόδων και οι έκτακτες επιδράσεις

Τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 17,28 δισ. ευρώ, ωστόσο η καθαρή εικόνα προκύπτει αν αφαιρεθούν οι έκτακτες επιδράσεις. Χωρίς το τίμημα από την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού και την άδεια για το καζίνο στο Ελληνικό, τα έσοδα διαμορφώθηκαν στα 16,84 δισ. ευρώ.

Συνολικά, τα καθαρά έσοδα του προϋπολογισμού ανήλθαν σε 18,51 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 0,69 δισ. ευρώ έναντι του αρχικού σχεδιασμού. Ιδιαίτερα θετική είναι η πορεία του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, με έσοδα 1,93 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 200 εκατομμύρια ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι επιστροφές εσόδων κινήθηκαν σε υψηλά επίπεδα, φτάνοντας τα 1,93 δισ. ευρώ. Η αύξηση αυτή συνδέεται άμεσα με την επιστροφή ΦΠΑ που προέκυψε από τη σύμβαση της Εγνατίας Οδού, γεγονός που επηρέασε τη συνολική ρευστότητα του τριμήνου.

Η απόδοση του Μαρτίου και η υπέρβαση των στόχων

Ο Μάρτιος αποδείχθηκε ένας εξαιρετικά αποδοτικός μήνας, με τα καθαρά έσοδα να φτάνουν τα 6,53 δισ. ευρώ. Η επίδοση αυτή είναι αυξημένη κατά 0,82 δισ. ευρώ σε σχέση με τον μηνιαίο στόχο, υπογραμμίζοντας τη δυναμική της οικονομίας στο τέλος του πρώτου τριμήνου.

Τα φορολογικά έσοδα Μαρτίου ανήλθαν σε 5,50 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 9,7% έναντι των προβλέψεων. Η υπεραπόδοση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που τα φορολογικά έσοδα του 2025 είχαν ήδη θέσει τον πήχη ψηλά, δείχνοντας τη συνεχιζόμενη τάση ανόδου.

Οι δαπάνες και ο ρόλος των εξοπλιστικών προγραμμάτων

Στο σκέλος των δαπανών, ο προϋπολογισμός εμφάνισε συγκράτηση ύψους 0,91 δισ. ευρώ, με το σύνολο να διαμορφώνεται στα 17,02 δισ. ευρώ. Η μείωση αυτή δεν οφείλεται σε περικοπές, αλλά κυρίως στη μετακύλιση πληρωμών για εξοπλιστικά προγράμματα και επενδύσεις σε επόμενες περιόδους.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η καθαρή υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος, αν εξαιρεθούν οι ετεροχρονισμοί, περιορίζεται στα 0,41 δισ. ευρώ. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη για την κατανόηση της πραγματικής δημοσιονομικής εικόνας πέρα από τους λογιστικούς δείκτες.

Παράλληλα, οι επενδυτικές δαπάνες ανήλθαν σε 2,07 δισ. ευρώ. Παρόλο που υπολείπονται του στόχου κατά 0,44 δισ. ευρώ, παραμένουν σημαντικά αυξημένες σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους, στηρίζοντας την αναπτυξιακή τροχιά της χώρας.

Η επόμενη μέρα για τη δημοσιονομική σταθερότητα

Η επίτευξη πλεονάσματος 1,49 δισ. ευρώ στο συνολικό ισοζύγιο, έναντι στόχου για έλλειμμα, προσφέρει σημαντικό δημοσιονομικό χώρο για τη συνέχεια του έτους. Η κυβέρνηση καλείται πλέον να διαχειριστεί αυτή την υπέρβαση εν μέσω των προκλήσεων της διεθνούς οικονομίας.

Η σταθερή ροή εσόδων από τον ΦΠΑ και οι στρατηγικές παραχωρήσεις παραμένουν οι βασικοί πυλώνες στήριξης των δημόσιων οικονομικών. Η προσοχή στρέφεται πλέον στο δεύτερο τρίμηνο, όπου θα φανεί αν η δυναμική του Μαρτίου μπορεί να διατηρηθεί χωρίς την επίδραση των έκτακτων εσόδων.