- Θεσπίζεται πλαφόν χωρικής κάλυψης 4% για αιολικά και 1,5% για φωτοβολταϊκά.
- Απαγορεύεται η εγκατάσταση αιολικών σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων.
- Πλήρης αποκλεισμός των ΑΠΕ από τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας Natura.
- Νέα έργα επιτρέπονται μόνο σε 15 μεγάλα νησιά της χώρας.
- Οι επενδυτές προειδοποιούν για δραστική μείωση του διαθέσιμου χώρου ανάπτυξης.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θέτει σε δημόσια διαβούλευση το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, εισάγοντας δραστικούς περιορισμούς που ανατρέπουν τον επενδυτικό σχεδιασμό. Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν πλαφόν χωρικής κάλυψης 4% για τα αιολικά και πλήρη αποκλεισμό από τις ζώνες Natura, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στην αγορά ενέργειας.
| Πεδίο Ρύθμισης | Νέος Περιορισμός / Πρόβλεψη |
|---|---|
| Αιολικά (ανά Δημοτική Ενότητα) | Πλαφόν κάλυψης 4% |
| Φωτοβολταϊκά (ανά Περιφερειακή Ενότητα) | Πλαφόν κάλυψης 1,5% |
| Υψόμετρο (Αιολικά) | Απαγόρευση άνω των 1.200 μέτρων |
| Νησιωτική Χωροθέτηση | Εγκατάσταση μόνο σε 15 νησιά >300 τ.χλμ. |
| Περιοχές Natura | Πλήρης αποκλεισμός Ζωνών Ειδικής Προστασίας |
| Δασικές Εκτάσεις | Επέκταση απαγόρευσης φωτοβολταϊκών |
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για έναν πιο συγκροτημένο σχεδιασμό των ΑΠΕ με ορίζοντα το 2050, ο οποίος στοχεύει στην εξισορρόπηση της πράσινης μετάβασης με την περιβαλλοντική προστασία. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια έντονη σύγκρουση μεταξύ της ανάγκης για ενεργειακή αυτονομία και της διατήρησης της βιοποικιλότητας σε ευαίσθητα οικοσυστήματα.
Οι νέοι περιορισμοί μειώνουν δραστικά τον διαθέσιμο χώρο ανάπτυξης, απειλώντας τη μελλοντική ωρίμανση και ανάπτυξη των έργων ΑΠΕ στην Ελλάδα.
Στελέχη της αγοράς ενέργειας, Εκτίμηση Επιπτώσεων
Οι νέοι κανόνες χωροθέτησης και οι ζώνες αποκλεισμού
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, το προτεινόμενο πλαίσιο επανακαθορίζει πλήρως τους όρους ανάπτυξης έργων. Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη διεύρυνση των ζωνών αποκλεισμού στις περιοχές Natura, όπου πλέον εντάσσονται και οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας, καθιστώντας τις απαγορευμένες ζώνες για νέα έργα.
Παράλληλα, θεσπίζεται αυστηρό πλαφόν χωρικής κάλυψης. Για τα αιολικά έργα, το όριο ορίζεται στο 4% ανά δημοτική ενότητα, ενώ για τα φωτοβολταϊκά το πλαφόν διαμορφώνεται στο 1,5% ανά περιφερειακή ενότητα. Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην αποφυγή της υπερσυγκέντρωσης έργων σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.
Το «μπλόκο» στα νησιά και τους ορεινούς όγκους
Οι επενδυτές εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τον περιορισμό των αιολικών πάρκων μόνο σε 15 μεγάλα νησιά (άνω των 300 τ.χλμ.). Ο οριζόντιος αποκλεισμός των μικρών νησιών και των άγονων νησίδων θεωρείται από την αγορά ως τροχοπέδη στην αξιοποίηση του υψηλού αιολικού δυναμικού του Αιγαίου.
Προτεινόμενο Τουρισμός για Όλους 2026: Στον «αέρα» οι αιτήσεις για τα voucher έως 600 ευρώ
Επιπλέον, η απαγόρευση εγκατάστασης έργων σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων περιορίζει δραστικά τις διαθέσιμες εκτάσεις στην ηπειρωτική Ελλάδα. Οι αυστηροί περιορισμοί σε νησιά και βουνά αναμένεται να επηρεάσουν τη μελλοντική ωρίμανση έργων που δεν έχουν λάβει ακόμα οριστικές εγκρίσεις.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς ενέργειας, η μείωση του διαθέσιμου χώρου ανάπτυξης ενδέχεται να οδηγήσει σε επενδυτική αβεβαιότητα. Οι ίδιοι κύκλοι επισημαίνουν ότι ο οριζόντιος χαρακτήρας των μέτρων δεν λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, οι οποίες θα μπορούσαν να εξετάζονται κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Αντιδράσεις για τα φωτοβολταϊκά και τις δασικές εκτάσεις
Στον κλάδο των φωτοβολταϊκών, η επέκταση της απαγόρευσης σε δασικές εκτάσεις (πέραν των δασών) προκαλεί ανησυχία. Οι φορείς υποστηρίζουν ότι μεγάλες εκτάσεις τίθενται εκτός σχεδιασμού χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση, γεγονός που δυσχεραίνει την επίτευξη των στόχων του νέου ενεργειακού χάρτη της Ελλάδας.
Η ΕΛΕΤΑΕΝ έχει ήδη προχωρήσει σε έκτακτες κινητοποιήσεις, ζητώντας ουσιαστικό διάλογο με το ΥΠΕΝ. Η αγορά προειδοποιεί ότι αν το πλαίσιο ψηφιστεί ως έχει, θα καθορίσει την ενεργειακή πορεία της χώρας για δεκαετίες, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων ενέργειας.
Οι προοπτικές και η επόμενη μέρα
Παρά τις αντιδράσεις, το Υπουργείο διατηρεί τους όρους για τα ώριμα έργα που έχουν ήδη εξασφαλίσει περιβαλλοντικές εγκρίσεις ή όρους σύνδεσης. Αυτό αποτελεί μια «δικλείδα ασφαλείας» για τις υφιστάμενες επενδύσεις, αποτρέποντας τον αιφνιδιασμό της αγοράς για έργα που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο.
Η δημόσια διαβούλευση θα αποτελέσει το πεδίο όπου θα κριθεί η τελική ισορροπία. Η επόμενη μέρα για τις πράσινες επενδύσεις στην Ελλάδα εξαρτάται από την ικανότητα της πολιτείας να ενσωματώσει τις παρατηρήσεις των ειδικών, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα το δημόσιο συμφέρον και την προστασία του φυσικού πλούτου.
Checklist για Επενδυτές και Ενδιαφερόμενους
- Ελέγξτε αν η περιοχή ενδιαφέροντος εμπίπτει σε Ζώνη Ειδικής Προστασίας (Natura).
- Επιβεβαιώστε το υψόμετρο της θέσης εγκατάστασης (όριο 1.200μ. για αιολικά).
- Υπολογίστε το ποσοστό κάλυψης της δημοτικής ενότητας για να δείτε αν υπάρχει περιθώριο από το πλαφόν 4%.
- Διασφαλίστε την ωριμότητα του έργου για να υπαχθείτε στις μεταβατικές διατάξεις.
- Συμμετάσχετε στη δημόσια διαβούλευση για την κατάθεση τεκμηριωμένων προτάσεων.
