- Ανάπτυξη 1,4% το 2026 προβλέπει το ΙΟΒΕ στο δυσμενές σενάριο ενεργειακής κρίσης.
- Η κρίση στη Μέση Ανατολή και το Στενό του Ορμούζ αποτελούν τους κύριους κινδύνους.
- Η ιδιωτική κατανάλωση θα επιβραδυνθεί λόγω μείωσης της αγοραστικής δύναμης.
- Οι επενδύσεις παραμένουν ισχυρές (+10,2%) χάρη στο Ταμείο Ανάκαμψης.
- Το εξωτερικό έλλειμμα θα πιεστεί από την υστέρηση των εξαγωγών έναντι των εισαγωγών.
Το ΙΟΒΕ προειδοποιεί για σημαντική επιβράδυνση της ελληνικής οικονομίας στο 1,4% για το 2026, υπό το πρίσμα ενός δυσμενούς σεναρίου που συνδέεται με την παράταση της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η ανάλυση προβλέπει κάμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης και έντονες πιέσεις στο εξωτερικό ισοζύγιο, καθιστώντας την ενεργειακή αβεβαιότητα τον κυρίαρχο κίνδυνο για το επόμενο έτος.
| Οικονομικός Δείκτης | Πρόβλεψη 2026 (Δυσμενές) |
|---|---|
| Ρυθμός Ανάπτυξης (ΑΕΠ) | 1,4% |
| Ιδιωτική Κατανάλωση | +1,4% |
| Δημόσια Κατανάλωση | +0,9% |
| Πάγιες Επενδύσεις | +10,2% |
| Εξαγωγές Αγαθών & Υπηρεσιών | +1,5% |
| Εισαγωγές Αγαθών & Υπηρεσιών | +3,4% |
Η νέα ανάλυση του Ιδρύματος έρχεται σε μια χρονική στιγμή όπου οι προβλέψεις του ΔΝΤ ήδη τοποθετούν τον πήχη της ανάπτυξης στο 1,8%, αναδεικνύοντας την ευθραυστότητα των μακροοικονομικών ισορροπιών. Η ενεργοποίηση του δυσμενούς σεναρίου δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική άσκηση, αλλά μια ρεαλιστική αποτύπωση των κινδύνων που ελλοχεύουν από τη διαταραχή των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες κινδύνου για την πορεία της οικονομίας το επόμενο έτος.
ΙΟΒΕ, Μεσοπρόθεσμες Εκτιμήσεις
Το “μαύρο” σενάριο του Ορμούζ και η ενέργεια
Σύμφωνα με το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, το δυσμενές αυτό σενάριο ευθυγραμμίζεται με τις αυστηρότερες παραδοχές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η πρόβλεψη βασίζεται στην υπόθεση ότι κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, το 60% των ροών ενέργειας από το Στενό του Ορμούζ θα υποστεί παρακώλυση.
Μια τέτοια εξέλιξη θα πυροδοτούσε ένα νέο κύμα ανατιμήσεων στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Η εκτίναξη του κόστους παραγωγής και η ταυτόχρονη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών θα αποτελούσαν το άμεσο αποτέλεσμα αυτής της γεωπολιτικής εμπλοκής.
Στους διαδρόμους των οικονομικών επιτελείων, αναλυτές που παρακολουθούν τα σενάρια της ΕΚΤ επισημαίνουν ότι η ενεργειακή υποδομή παραμένει ο αδύναμος κρίκος της ευρωπαϊκής ανάκαμψης. Η παράταση της κρίσης θα μπορούσε να μετατρέψει μια παροδική διαταραχή σε δομική επιβράδυνση για την ελληνική αγορά.
Κατανάλωση και αγοραστική δύναμη σε πίεση
Η ιδιωτική κατανάλωση, που αποτελεί παραδοσιακά τον κινητήρα της ελληνικής οικονομίας, αναμένεται να παρουσιάσει αύξηση μόλις 1,4%. Η επιβράδυνση αυτή αντανακλά την απαισιοδοξία των καταναλωτών, η οποία έχει ήδη καταγραφεί σε πρόσφατες έρευνες συγκυρίας του ΙΟΒΕ.
Οι πληθωριστικές πιέσεις και το αυξημένο κόστος θέρμανσης και κίνησης περιορίζουν δραστικά την αγοραστική δύναμη. Αντίθετα, η δημόσια κατανάλωση προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,9%, λειτουργώντας ως ένας περιορισμένος αλλά σταθεροποιητικός παράγοντας για τη συνολική ζήτηση της χώρας.
Επενδύσεις: Το “ανάχωμα” του Ταμείου Ανάκαμψης
Παρά το δυσμενές περιβάλλον, οι πάγιες επενδύσεις εμφανίζουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, με προβλεπόμενο ρυθμό αύξησης 10,2%. Η θετική αυτή εικόνα στηρίζεται αποκλειστικά στην απορρόφηση των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Η συνεχιζόμενη εισροή ξένων κεφαλαίων θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση αυτού του ρυθμού. Ωστόσο, η γεωπολιτική αβεβαιότητα παραμένει ο αστάθμητος παράγοντας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναβολή μεγάλων έργων αν το κόστος δανεισμού αυξηθεί περαιτέρω.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η επενδυτική δυναμική είναι το μοναδικό στοιχείο που διαχωρίζει το τρέχον σενάριο από μια κατάσταση στασιμοπληθωρισμού. Η δημοσιονομική πειθαρχία παραμένει το προαπαιτούμενο για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των διεθνών αγορών.
Η επόμενη μέρα για το εξωτερικό ισοζύγιο
Το εξωτερικό ισοζύγιο αναμένεται να δεχθεί το ισχυρότερο πλήγμα, καθώς οι εξαγωγές θα περιοριστούν σε αύξηση μόλις 1,5%. Η επιδείνωση του διεθνούς εμπορικού περιβάλλοντος και η μειωμένη ζήτηση από τους κύριους εμπορικούς εταίρους της Ελλάδας δυσχεραίνουν την εξωστρέφεια.
Την ίδια στιγμή, οι εισαγωγές αναμένεται να αυξηθούν κατά 3,4%, κυρίως λόγω των αναγκών σε ενεργειακά προϊόντα και πρώτες ύλες. Η ανισορροπία αυτή θα διατηρήσει την πίεση στο εξωτερικό έλλειμμα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διαρθρωτικές αλλαγές στο παραγωγικό μοντέλο.
Εν αναμονή των τελικών διευκρινίσεων από το οικονομικό επιτελείο, αναλυτές στρατηγικής τονίζουν ότι η ελληνική οικονομία καλείται να πλοηγηθεί σε αχαρτογράφητα νερά. Η προσαρμοστικότητα των επιχειρήσεων και η στοχευμένη στήριξη των ευάλωτων ομάδων θα κρίνουν αν το 2026 θα είναι έτος οριακής ανάπτυξης ή στασιμότητας.
Πώς να θωρακιστείτε οικονομικά
- Ενισχύστε την ενεργειακή απόδοση της κατοικίας σας για να μειώσετε το πάγιο κόστος διαβίωσης.
- Διατηρήστε ένα 'μαξιλάρι' ασφαλείας για έκτακτες ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά και καύσιμα.
- Παρακολουθήστε τις ανακοινώσεις για νέα μέτρα στήριξης ή επιδόματα ενέργειας που μπορεί να ενεργοποιηθούν.
- Εξετάστε σταθερά τιμολόγια ενέργειας αν η αβεβαιότητα στις διεθνείς τιμές συνεχιστεί.
