ΑΣΕΠ: Το ψυχομετρικό τεστ του 3ου γραπτού διαγωνισμού 2027 και οι 9 δεξιότητες του νόμου 4940/2022

Ο 3ος Πανελλήνιος Γραπτός Διαγωνισμός ΑΣΕΠ 2027 εισάγει το αναβαθμισμένο ψυχομετρικό τεστ, το οποίο συνδέεται άρρηκτα με τις 9 οριζόντιες δεξιότητες του νόμου 4940/2022. Οι υποψήφιοι καλούνται να ιεραρχήσουν 76 τριάδες δηλώσεων μέσω της μεθόδου forced choice, προκειμένου ο αλγόριθμος να σκιαγραφήσει το επαγγελματικό προφίλ που απαιτεί η σύγχρονη δημόσια διοίκηση.

Η εισαγωγή του νόμου 4940/2022 αποτέλεσε τομή για τη δημόσια διοίκηση, καθώς μετατόπισε το κέντρο βάρους από την απλή κατοχή τυπικών προσόντων στην αξιολόγηση οριζόντιων δεξιοτήτων. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για εκσυγχρονισμό του κράτους, όπου ο υπάλληλος δεν κρίνεται μόνο για τις γνώσεις του, αλλά για την ικανότητά του να λειτουργεί εντός ενός συγκεκριμένου αξιακού πλαισίου.

Η φιλοσοφία του νόμου 4940/2022 και οι 9 δεξιότητες

Ο νόμος 4940/2022 ορίζει με σαφήνεια τις 9 δεξιότητες που πρέπει να διαθέτει κάθε στέλεχος, όπως ο προσανατολισμός στον πολίτη, η ομαδικότητα και η ακεραιότητα. Το Ενιαίο Πλαίσιο Δεξιοτήτων λειτουργεί ως ο «οδικός χάρτης» για το ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιεί το ΑΣΕΠ.

Κάθε μία από τις 228 συνολικά δηλώσεις του τεστ αντιστοιχεί σε μία από αυτές τις δεξιότητες. Για παράδειγμα, η επιλογή δηλώσεων που αφορούν τη διαχείριση γνώσης ή την επίλυση προβλημάτων τροφοδοτεί τον αλγόριθμο με δεδομένα για την επαγγελματική επάρκεια του υποψηφίου.

Ο μηχανισμός της «αναγκαστικής επιλογής» και ο δείκτης ειλικρίνειας

Το τεστ χρησιμοποιεί τη μέθοδο forced choice (αναγκαστική επιλογή), η οποία υποχρεώνει τον υποψήφιο να ιεραρχήσει δηλώσεις που μπορεί να φαίνονται εξίσου θετικές. Αυτό γίνεται εσκεμμένα για να εξουδετερωθεί η κοινωνική επιθυμητότητα, δηλαδή η τάση του ατόμου να παρουσιάζει έναν «ιδανικό» εαυτό.

Επιπλέον, το σύστημα περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες έννοιες με διαφορετική διατύπωση. Αν οι απαντήσεις παρουσιάζουν αντιφάσεις, ο δείκτης ειλικρίνειας (consistency score) υποχωρεί, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την τελική βαθμολογία στο τεστ εργασιακής συμπεριφοράς.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων συμβούλων σταδιοδρομίας, η έξυπνη στρατηγική δεν έγκειται στο να «μαντέψει» κανείς τι θέλει το ΑΣΕΠ, αλλά στην εφαρμογή ενός επαγγελματικού φίλτρου. Ο αλγόριθμος δεν αναζητά «υπερανθρώπους», αλλά ισορροπημένες προσωπικότητες που επιδεικνύουν αυτοεπίγνωση και σταθερότητα.

Η στρατηγική των απαντήσεων και η λογική του αλγορίθμου

Όταν ο υποψήφιος έρχεται αντιμέτωπος με αρνητικές δηλώσεις, η βέλτιστη προσέγγιση είναι η επιλογή ελαττωμάτων που δεν πλήττουν τον πυρήνα της υπηρεσίας. Η παραδοχή ότι κάποιος «αναλύει υπερβολικά ένα πρόβλημα» δείχνει υπευθυνότητα, ενώ η έλλειψη επαγγελματισμού θεωρείται κόκκινη γραμμή.

Ο αλγόριθμος βαθμολόγησης πριμοδοτεί το πολυδιάστατο προφίλ και απορρίπτει τις ακραίες αποκλίσεις. Ένας υποψήφιος που εστιάζει μονοδιάστατα στην ηγετικότητα εις βάρος της ομαδικότητας, κινδυνεύει να χαρακτηριστεί ως μη συμβατός με τις αρχές του Δημοσιοϋπαλληλικού Κώδικα.

Τι αναμένεται στη συνέχεια

Οι υποψήφιοι πρέπει να αντιληφθούν ότι το ψυχομετρικό τεστ είναι μια δοκιμασία επαγγελματικής ταυτότητας και όχι γνώσεων. Η προετοιμασία πρέπει να εστιάζει στην κατανόηση των 9 δεξιοτήτων και στην εξάσκηση με ενδεικτικές τριάδες για την εξοικείωση με τον χρόνο.

Ένα ρεαλιστικό σκορ για έναν πολύ καλό υποψήφιο κυμαίνεται μεταξύ 75% και 85%. Η προσπάθεια για το «απόλυτο 100%» συχνά οδηγεί σε λογικές αντιφάσεις που εντοπίζονται άμεσα από το σύστημα, υποβαθμίζοντας την αξιοπιστία του συνολικού προφίλ.