ΔΝΤ: Η ενεργειακή κρίση «φρενάρει» την ανάπτυξη στο 1,8% και εκτοξεύει τον πληθωρισμό το 2026

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την ελληνική οικονομία, εκτιμώντας ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα περιοριστεί στο 1,8% το 2026. Σύμφωνα με την έκθεση World Economic Outlook, η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές εντάσεις αναμένεται να εκτοξεύσουν τον πληθωρισμό στο 3,5%, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο για το διαθέσιμο εισόδημα και το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της γενικότερης αβεβαιότητας που επικρατεί στις διεθνείς αγορές, επιβεβαιώνοντας τις ανησυχίες που είχε διατυπώσει πρόσφατα και η Τράπεζα της Ελλάδος για επιβράδυνση της δυναμικής. Η υποχώρηση από την προηγούμενη εκτίμηση του 2% αντανακλά το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία παραμένει εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας, οι οποίες λειτουργούν ως τροχοπέδη για την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Η ακτινογραφία των μακροοικονομικών μεγεθών

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ταμείου, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα θα παρουσιάσει σημαντική άνοδο, φτάνοντας το 3,5% το 2026 από 2,9% το προηγούμενο έτος. Η πρόβλεψη αυτή καταδεικνύει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις στην εγχώρια αγορά παραμένουν εντονότερες σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, γεγονός που αποδίδεται στις δομικές αδυναμίες της αγοράς και την εξάρτηση από τις εισαγωγές.

Για το 2027, το ΔΝΤ τοποθετεί τον πήχη της ανάπτυξης ακόμη χαμηλότερα, στο 1,7%, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθεί στο 2,7%. Η σταδιακή αυτή υποχώρηση προϋποθέτει την ομαλοποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και τη σταθεροποίηση του ενεργειακού κόστους, παράγοντες που παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιοι στο τρέχον περιβάλλον.

Το «αγκάθι» του ελλείμματος και της ενέργειας

Ένα από τα πλέον ανησυχητικά σημεία της έκθεσης αφορά το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο αναμένεται να διευρυνθεί στο 6,4% του ΑΕΠ το 2026. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στο υψηλό κόστος εισαγωγών ενέργειας και πρώτων υλών, το οποίο επιβαρύνει το εμπορικό ισοζύγιο παρά την καλή πορεία των τουριστικών εισπράξεων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας και συνολικά της Ευρώπης παραμένει η «αχίλλειος πτέρνα» της ανάκαμψης. Η ανάγκη για ταχύτερη ενεργειακή μετάβαση και διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας καθίσταται πλέον επιτακτική για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής σταθερότητας.

Η θετική εξαίρεση της αγοράς εργασίας

Παρά το γκρίζο τοπίο στην ανάπτυξη, η αγορά εργασίας συνεχίζει να επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Το ΔΝΤ προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση της ανεργίας στο 7,4% το 2026, σημειώνοντας μια εντυπωσιακή πτώση από το 8,9% του 2025, με την τάση να συνεχίζεται και το 2027 στο 7,1%.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στη συνεχιζόμενη ζήτηση για προσωπικό σε κλάδους αιχμής όπως ο τουρισμός και οι κατασκευές, αλλά και στην υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ωστόσο, η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού παραμένει μια πρόκληση που θα μπορούσε να επηρεάσει το μισθολογικό κόστος στο μέλλον.

Το δυσμενές σενάριο και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι

Το Ταμείο προειδοποιεί ότι οι προβλέψεις του τελούν υπό την αίρεση της αποκλιμάκωσης των εντάσεων στη Μέση Ανατολή. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, καθώς τυχόν κλείσιμό τους θα προκαλούσε παγκόσμιο ενεργειακό σοκ, ανατρέποντας κάθε θετική πρόβλεψη.

Στο δυσμενές σενάριο, μια παρατεταμένη αύξηση των τιμών ενέργειας θα μπορούσε να περιορίσει την παγκόσμια ανάπτυξη στο 2% και να εκτινάξει τον πληθωρισμό πάνω από το 6%. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι οικονομίες με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση, όπως η ελληνική, θα αντιμετώπιζαν νέες έντονες πιέσεις και ανάγκη για πρόσθετα μέτρα στήριξης.