- Υποχρεωτική η νέα ενημέρωση αν αλλάξει η κρίση του ελέγχου.
- Προστασία του δικαιώματος ακρόασης πριν την επιβολή προστίμων.
- Ακυρώνονται πράξεις που εκδόθηκαν χωρίς συμπληρωματικό σημείωμα.
- Κρίσιμος ο ρόλος της ΔΕΔ στην τήρηση των διαδικασιών.
Μια κρίσιμη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) ξεκαθαρίζει το τοπίο σχετικά με τις υποχρεώσεις των ελεγκτικών αρχών κατά τη διάρκεια φορολογικών ελέγχων. Σύμφωνα με τη νέα ετυμηγορία, η εφορία οφείλει να εκδίδει συμπληρωματικό σημείωμα διαπιστώσεων κάθε φορά που μεταβάλλεται ουσιωδώς η κρίση της για τραπεζικές συναλλαγές, διασφαλίζοντας το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του πολίτη.
| Διαδικαστικό Στάδιο | Υποχρέωση Φορολογικής Αρχής |
|---|---|
| Μεταβολή κρίσης ελέγχου | Έκδοση συμπληρωματικού σημειώματος |
| Προσθήκη νέων στοιχείων | Εκ νέου ενημέρωση ελεγχόμενου |
| Αλλαγή χαρακτηρισμού πιστώσεων | Δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης |
Η διασφάλιση των δικονομικών εγγυήσεων αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της χρηστής διοίκησης, ειδικά σε περιπτώσεις όπου οι ελεγκτικοί μηχανισμοί παρεμβαίνουν στην περιουσιακή κατάσταση των πολιτών. Η πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) έρχεται να επιβεβαιώσει ότι η διαδικαστική ορθότητα υπερέχει της εισπρακτικής σκοπιμότητας, θέτοντας αυστηρά όρια στον τρόπο με τον οποίο το Κ.Ε.ΜΕ.Φ. και άλλες υπηρεσίες διαχειρίζονται τα ευρήματά τους.
Όταν μεταβάλλεται ουσιωδώς η κρίση της φορολογικής αρχής, απαιτείται νέα ενημέρωση του φορολογουμένου για την προστασία του δικαιώματος ακρόασης.
Απόφαση Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών
Η απόφαση της ΔΕΔ για το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης
Η υπόθεση αφορούσε έλεγχο του Κέντρου Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων σε βάρος ζευγαριού για τις χρήσεις 2020 και 2021, ο οποίος είχε εντοπίσει ενδείξεις για αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας. Το κεντρικό ζήτημα που ανέκυψε ήταν η αιφνίδια μεταβολή της αξιολόγησης συγκεκριμένων τραπεζικών πιστώσεων, οι οποίες αρχικά είχαν κριθεί ως αιτιολογημένες από τον έλεγχο.
Στο αρχικό Σημείωμα Διαπιστώσεων, οι ελεγκτές είχαν αποδεχθεί τις εξηγήσεις των φορολογουμένων για ορισμένα ποσά. Ωστόσο, κατά την οριστικοποίηση του πορίσματος, η κρίση αυτή ανατράπηκε και οι ίδιες συναλλαγές χαρακτηρίστηκαν ως αδήλωτο εισόδημα, χωρίς όμως να δοθεί στους ελεγχόμενους η δυνατότητα να αντικρούσουν τη νέα θέση της διοίκησης.
Η υποχρέωση για συμπληρωματική ενημέρωση
Προτεινόμενο ΕΦΚΑ: Έρχονται «fast track» διασταυρώσεις εισφορών ανά δίμηνο για χιλιάδες ασφαλισμένους
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, όταν η φορολογική αρχή αλλάζει την αξιολόγησή της και εισάγει νέα επιβαρυντικά στοιχεία, η έκδοση συμπληρωματικού σημειώματος είναι υποχρεωτική. Η πρακτική αυτή δεν είναι απλώς τυπική, αλλά ουσιαστική, καθώς επιτρέπει στον φορολογούμενο να προσκομίσει πρόσθετα στοιχεία πριν την έκδοση των οριστικών πράξεων.
Όπως επισημαίνουν νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν στενά τις υποθέσεις στο Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων, η παράλειψη αυτής της διαδικασίας συνιστά παραβίαση των εγγυήσεων του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Η ΔΕΔ έκρινε ότι ο ελεγχόμενος πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εκφράσει τις απόψεις του επί των τελικών διαπιστώσεων, ειδικά όταν αυτές διαφέρουν από τις αρχικές.
Τι σημαίνει αυτό για τους μελλοντικούς ελέγχους
Η απόφαση αυτή δημιουργεί ένα σημαντικό προηγούμενο για χιλιάδες υποθέσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη. Οι ελεγκτικές αρχές καλούνται πλέον να είναι εξαιρετικά προσεκτικές στη διαχείριση των τραπεζικών δεδομένων και να μην προχωρούν σε «αιφνιδιασμούς» κατά το τελικό στάδιο του ελέγχου.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επισημαίνεται από έμπειρα στελέχη ότι η διαφάνεια στη διαδικασία μειώνει τον όγκο των προσφυγών στα δικαστήρια. Όταν ο φορολογούμενος γνωρίζει ακριβώς τις αιτιάσεις της εφορίας και έχει τον χρόνο να απαντήσει, η τελική καταλογιστική πράξη αποκτά μεγαλύτερη νομική ισχύ και εγκυρότητα.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η δικαίωση των φορολογουμένων σε αυτό το σκέλος της προσφυγής υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεχή εκπαίδευση των ελεγκτών στις αρχές της χρηστής διοίκησης. Η φορολογική συμμόρφωση δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσω προστίμων, αλλά και μέσω της τήρησης των νόμιμων διαδικασιών που προστατεύουν τον πολίτη από αυθαιρεσίες.
Εν αναμονή των νέων οδηγιών από την ΑΑΔΕ, οι φορολογούμενοι που βρίσκονται υπό έλεγχο θα πρέπει να παρακολουθούν στενά κάθε μεταβολή στο σημείωμα διαπιστώσεων. Η έγκαιρη παρέμβαση και η απαίτηση για συμπληρωματική ακρόαση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την τελική έκβαση της υπόθεσής τους.
Τι να προσέξετε κατά τον φορολογικό έλεγχο
- Ελέγξτε αν όλες οι τραπεζικές πιστώσεις έχουν αξιολογηθεί ορθά στο σημείωμα.
- Απαιτήστε συμπληρωματική ενημέρωση αν προκύψουν νέα στοιχεία.
- Υποβάλετε εγγράφως τις απόψεις σας εντός της 20ήμερης προθεσμίας.
- Συμβουλευτείτε εξειδικευμένο νομικό αν διαπιστώσετε διαδικαστικές παραλείψεις.
