Αγορά καυσίμων: Τα όρια αντοχής της Ελλάδας και το στοίχημα της ενεργειακής επάρκειας

Η ελληνική αγορά καυσίμων βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, με τα αποθέματα ασφαλείας των 90 ημερών να αποτελούν το κρίσιμο «μαξιλάρι» απέναντι στην παράταση της κρίσης στον Περσικό Κόλπο. Παρά την εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών από τις ΗΠΑ και τη Βόρεια Θάλασσα, η αβεβαιότητα για τις διεθνείς τιμές και το έλλειμμα σε ντίζελ στην Ευρώπη διατηρούν την πίεση στο οικονομικό επιτελείο για παράταση των μέτρων στήριξης.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της πρωτοφανούς ενεργειακής εξάρτησης της χώρας από την περιοχή, καθώς η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, με το 25,4% των εισαγωγών να προέρχεται από τον Περσικό Κόλπο. Η διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελεί απλώς μια γεωπολιτική κρίση, αλλά μια άμεση απειλή για το κόστος παραγωγής και τη λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Η στρατηγική αναπλήρωσης του αργού και τα εγχώρια διυλιστήρια

Τα τέσσερα ελληνικά διυλιστήρια σε Ασπρόπυργο, Ελευσίνα, Θεσσαλονίκη και Αγίους Θεοδώρους έχουν ήδη ενεργοποιήσει εναλλακτικά κανάλια προμήθειας. Η Motor Oil κατάφερε να αντικαταστήσει πλήρως το ιρακινό αργό, το οποίο κάλυπτε το 74% του μείγματός της, στρεφόμενη σε αγορές όπως η Λιβύη και η Αίγυπτος.

Αντίστοιχα, η HELLENIQ ENERGY αναπλήρωσε το 20%-25% των αναγκών της που εξαρτώνταν από τις διελεύσεις μέσω του Ορμούζ. Η επιχειρησιακή ετοιμότητα των μονάδων διασφαλίζει την απρόσκοπτη λειτουργία για τουλάχιστον δύο μήνες, ενώ η έντονη εξαγωγική δραστηριότητα —με πάνω από το 50% της παραγωγής να κατευθύνεται στο εξωτερικό— ενισχύει τη θέση της χώρας.

Ωστόσο, η αναζήτηση νέων φορτίων διεξάγεται σε ένα περιβάλλον έντονου διεθνούς ανταγωνισμού. Ευρωπαϊκά και ασιατικά διυλιστήρια διεκδικούν πλέον τις ίδιες περιορισμένες ποσότητες, γεγονός που αναπόφευκτα οδηγεί σε εκτόξευση των διεθνών τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 110 δολάρια.

Η ευρωπαϊκή «αχίλλειος πτέρνα» στο ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα

Παρά την εγχώρια επάρκεια, η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμείνει ανεπηρέαστη από το συστημικό έλλειμμα της Ευρώπης σε ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα. Η εξάρτηση της Γηραιάς Ηπείρου από τη Μέση Ανατολή αγγίζει το 75% για τα jet fuels, δημιουργώντας κίνδυνο για μαζικές ακυρώσεις πτήσεων κατά τη θερινή περίοδο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της ενεργειακής αγοράς, η μεταβλητότητα στις διεθνείς τιμές θα συνεχίσει να τροφοδοτεί τον πληθωρισμό. Επισημαίνεται από παράγοντες του κλάδου ότι αν η κρίση παραταθεί, η προμήθεια αργού θα καταστεί όχι μόνο ακριβότερη αλλά και τεχνικά δυσκολότερη λόγω των αυξημένων ναύλων.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι οι απώλειες στην παγκόσμια παραγωγή μπορεί να φτάσουν τα 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ο Φατίχ Μπιρόλ υπογραμμίζει πως η πλήρης αποκατάσταση της αγοράς ενδέχεται να απαιτήσει έως και δύο έτη, γεγονός που καθιστά την ενεργειακή θωράκιση απόλυτη προτεραιότητα.

Οι κυβερνητικές παρεμβάσεις και η επόμενη μέρα

Στο μικροσκόπιο του οικονομικού επιτελείου βρίσκεται η παράταση των μέτρων στήριξης, με έμφαση στην επιδότηση στο ντίζελ κίνησης. Η κυβέρνηση παρακολουθεί τη διαμόρφωση των τιμών πάνω από τα 2,10 ευρώ, εξετάζοντας νέα εργαλεία σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η δημοσιονομική ισορροπία αποτελεί τη μεγάλη πρόκληση, καθώς η ανάγκη για νέα πακέτα στήριξης, όπως το Fuel Pass, συγκρούεται με τα στενά περιθώρια του προϋπολογισμού. Η ενεργοποίηση των αποθεμάτων ασφαλείας θα αποτελέσει την έσχατη λύση σε περίπτωση που η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμείνει αποκλεισμένη για μεγάλο διάστημα.

Εν αναμονή των αποφάσεων από τις Βρυξέλλες, η εγχώρια αγορά παραμένει σε στάση αναμονής, με τις τιμές στην αντλία να αποτελούν τον κρισιμότερο δείκτη για την αντοχή των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων τους επόμενους μήνες.