- Καταργείται οριστικά η μείωση της σύνταξης χηρείας στο 35% μετά την τριετία.
- Δεν θα δοθούν αναδρομικά για τις περικοπές που έγιναν τα προηγούμενα έτη.
- Διασφαλίζεται η καταβολή της δεύτερης εθνικής σύνταξης για 122.000 δικαιούχους.
- Απαλλάσσονται από επιστροφές 75.000 συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα.
- Η αποκατάσταση του 70% θα ισχύσει από τον επόμενο μήνα της ψήφισης.
Η κυβέρνηση προχωρά στην οριστική κατάργηση της μείωσης στις συντάξεις χηρείας από το 70% στο 35% μετά την παρέλευση της τριετίας, καταθέτοντας σχετική νομοθετική ρύθμιση εντός του μήνα. Ωστόσο, το Υπουργείο Εργασίας ξεκαθαρίζει ότι η αποκατάσταση των ποσών θα αφορά μόνο το μέλλον, αφήνοντας χωρίς καμία αναδρομική επιστροφή περίπου 20.000 δικαιούχους που υπέστησαν ήδη τις περικοπές.
| Κατηγορία Ρύθμισης | Περιγραφή Παρέμβασης | Οικονομικό Αποτέλεσμα |
|---|---|---|
Κατηγορία Ρύθμισης Ποσοστό Σύνταξης | Περιγραφή Παρέμβασης Κατάργηση μείωσης στο 35% μετά την 3ετία | Οικονομικό Αποτέλεσμα Μόνιμη διατήρηση στο 70% |
Κατηγορία Ρύθμισης Αναδρομικά Παλαιών | Περιγραφή Παρέμβασης Μη καταβολή για τις ήδη γεννημένες απώλειες | Οικονομικό Αποτέλεσμα Απώλειες έως 12.000€ ανά δικαιούχο |
Κατηγορία Ρύθμισης Εθνική Σύνταξη | Περιγραφή Παρέμβασης Διατήρηση δεύτερης εθνικής σύνταξης | Οικονομικό Αποτέλεσμα Προστασία εισοδήματος 312€/μήνα |
Κατηγορία Ρύθμισης Ιδιωτικός Τομέας | Περιγραφή Παρέμβασης Διαγραφή υποχρέωσης επιστροφής ποσών | Οικονομικό Αποτέλεσμα Ωφέλεια για 75.000 συνταξιούχους |
Η παρέμβαση αυτή αποτελεί μια προσπάθεια θεραπείας των στρεβλώσεων που δημιούργησε ο νόμος 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), ο οποίος επέβαλε οριζόντιες μειώσεις στους δικαιούχους που είχαν παράλληλη απασχόληση ή δική τους σύνταξη. Το παρασκήνιο της απόφασης συνδέεται άμεσα με την ανάγκη προστασίας του εισοδήματος των συνταξιούχων, χωρίς όμως να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία του ΕΦΚΑ.
Η σύνταξη θα επανέλθει στα επίπεδα του 70% και δεν θα λειτουργεί αναδρομικά, επομένως δεν θα χορηγηθούν ποσά για τις διαφορές του παρελθόντος.
Διονύσης Ρίζος, Δικηγόρος - Εργατολόγος
Η επιστροφή στο 70% και η «κόκκινη γραμμή» των αναδρομικών
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, η νέα ρύθμιση θα προβλέπει ότι η σύνταξη χηρείας θα παραμένει στο 70% της αρχικής παροχής ακόμη και μετά την πάροδο της τριετίας. Αυτό σημαίνει ότι καταργείται οριστικά η διάταξη που προέβλεπε την υποполоσιασμό της σύνταξης στο 35% για όσους εργάζονται ή λαμβάνουν δεύτερη σύνταξη.
Ωστόσο, για τους περίπου 20.000 συνταξιούχους που είδαν ήδη τις αποδοχές τους να μειώνονται, η αποκατάσταση θα ισχύσει από την ημερομηνία ψήφισης του νόμου και μετά. Η κυβέρνηση δεν προτίθεται να καταβάλει αναδρομικά ποσά για το διάστημα που ίσχυσε η περικοπή, γεγονός που σημαίνει ότι απώλειες που σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζουν τις 12.000 ευρώ δεν θα επιστραφούν.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών, η άρνηση καταβολής αναδρομικών αναμένεται να πυροδοτήσει ένα νέο κύμα προσφυγών. Επισημαίνεται από νομικούς παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση ότι η διάκριση μεταξύ όσων υπέστησαν την περικοπή και όσων απαλλάχθηκαν δημιουργεί ζητήματα ίσης μεταχείρισης, τα οποία ενδέχεται να κριθούν εκ νέου στις δικαστικές αίθουσες.
Ποιοι είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι της νέας ρύθμισης
Οι μεγάλοι ωφελημένοι είναι περίπου 75.000 δικαιούχοι του ιδιωτικού τομέα, για τους οποίους η κατάργηση της περικοπής μετά την τριετία σημαίνει ότι δεν θα κληθούν ποτέ να επιστρέψουν χρήματα. Παρότι ο νόμος προέβλεπε τη μείωση, ο ΕΦΚΑ δεν την είχε εφαρμόσει στην πράξη, δημιουργώντας έναν δυνητικό κίνδυνο για αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων.
Με τη νέα διάταξη, ο κίνδυνος αυτός εξαφανίζεται οριστικά. Οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι απαλλάσσονται από κάθε υποχρέωση επιστροφής, ενώ η σύνταξή τους «κλειδώνει» στο 70% μόνιμα. Η ρύθμιση αυτή έρχεται να συμπληρώσει τον υφιστάμενο μηχανισμό παρακρατήσεων, διασφαλίζοντας ότι δεν θα υπάρξουν νέες οφειλές προς το δημόσιο ταμείο.
Τι ισχύει για τη δεύτερη εθνική σύνταξη και το ΣτΕ
Ένα εξίσου κρίσιμο σημείο της ρύθμισης αφορά τη σώρευση δύο εθνικών συντάξεων. Περίπου 122.000 συνταξιούχοι λαμβάνουν σήμερα μία εθνική σύνταξη από δικό τους δικαίωμα και μία δεύτερη μέσω της σύνταξης χηρείας. Η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας είχε δημιουργήσει φόβους για περικοπές ύψους 312 ευρώ μηνιαίως.
Η νέα νομοθετική παρέμβαση ορίζει ρητά ότι η δεύτερη εθνική σύνταξη θα συνεχίσει να καταβάλλεται κανονικά. Η νομική βάση αυτής της απόφασης εδράζεται στο γεγονός ότι η παροχή δεν αποτελεί δεύτερο προσωπικό δικαίωμα, αλλά μεταβίβαση σύνταξης λόγω θανάτου, προστατεύοντας έτσι το εισόδημα χιλιάδων νοικοκυριών.
Η επόμενη μέρα και οι δικαστικές διεκδικήσεις
Παρά τη θετική εξέλιξη της κατάργησης των μελλοντικών περικοπών, η απουσία αναδρομικότητας παραμένει το «αγκάθι» για τους παλαιούς συνταξιούχους. Οι συνταξιουχικές οργανώσεις ήδη προσανατολίζονται σε μαζικές προσφυγές, υποστηρίζοντας ότι τα ποσά που παρακρατήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια πρέπει να επιστραφούν εντόκως.
Οι δικαιούχοι καλούνται να παρακολουθούν στενά τη δημοσίευση της ρύθμισης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθώς από τον επόμενο μήνα της ψήφισης θα δουν την αναπροσαρμογή των αποδοχών τους στα ΑΤΜ. Η πλήρης αποκατάσταση του 70% αποτελεί μια σημαντική ανάσα, ωστόσο η μάχη για τα «χαμένα» της τριετίας φαίνεται πως θα μεταφερθεί από το Υπουργείο στα δικαστήρια.
Οδηγός για τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας
- Ελέγξτε το ενημερωτικό σημείωμα της σύνταξής σας τον επόμενο μήνα για την αναπροσαρμογή.
- Συμβουλευτείτε νομικό εάν ανήκετε στους 20.000 που υπέστησαν περικοπές για πιθανή δικαστική διεκδίκηση.
- Βεβαιωθείτε ότι ο ΕΦΚΑ διαθέτει τα σωστά στοιχεία για την παράλληλη απασχόλησή σας.
- Μην προχωρήσετε σε επιστροφή χρημάτων εάν σας ζητηθεί, πριν την επίσημη ψήφιση της νέας διάταξης.