Τουρισμός: Το χάσμα κυβέρνησης και αγοράς για το νέο χωροταξικό πλαίσιο

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο αποτελεί το βασικό εργαλείο ρύθμισης της δόμησης και των επενδυτικών κανόνων για την επόμενη δεκαετία. Παρά τις διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για βιώσιμη ανάπτυξη, η αγορά προειδοποιεί για επενδυτική αβεβαιότητα και οριζόντιους περιορισμούς που απειλούν την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας.

Η στρατηγική του «γκάζι – φρένο» και η βιώσιμη ανάπτυξη

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της έντονης συζήτησης για τη μετάβαση από τα ρεκόρ αφίξεων στη βιωσιμότητα, μια πρόκληση που δοκιμάζει τις αντοχές των υποδομών σε όλη τη χώρα. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια βαθιά ρήξη ανάμεσα στην ανάγκη για αυστηρότερο έλεγχο της δόμησης και την απαίτηση των επενδυτών για ένα σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον.

Κατά την ομιλία του στη γενική συνέλευση του ΣΕΤΕ, ο πρωθυπουργός παρουσίασε το χωροταξικό ως το απόλυτο εργαλείο για την ισορροπία ανάμεσα στην οικονομία και το περιβάλλον. Χρησιμοποίησε τη μεταφορά του «γκάζι και φρένο» για να περιγράψει τη διαφοροποιημένη προσέγγιση που απαιτείται ανά περιοχή.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, η κυβέρνηση στοχεύει στη διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας σε νέες περιοχές, απορρίπτοντας ταυτόχρονα τις θεωρίες περί «υπερτουρισμού». Ωστόσο, η ρητορική αυτή φαίνεται να προσκρούει στην πραγματικότητα των επιχειρήσεων, οι οποίες βλέπουν το νέο πλαίσιο ως μια σειρά από γραφειοκρατικά εμπόδια.

Οι ενστάσεις της αγοράς για τους πολεοδομικούς περιορισμούς

Οι εκπρόσωποι του κλάδου αναγνωρίζουν τη σημασία του σχεδιασμού, αλλά θεωρούν ότι το προτεινόμενο νέο χωροταξικό για τον τουρισμό επικεντρώνεται υπερβολικά σε πολεοδομικούς περιορισμούς. Υποστηρίζουν ότι λείπει μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική που να συνδέει τη δόμηση με την ποιότητα των υπηρεσιών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατηγοριοποίηση των προορισμών, η οποία βασίζεται σε οριζόντια κριτήρια. Φορείς της αγοράς τονίζουν ότι η αντιμετώπιση περιοχών με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά με τα ίδια μέτρα μπορεί να οδηγήσει σε αναπτυξιακή ασφυξία σε ώριμους προορισμούς.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η επιβολή οριζόντιων κανόνων χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαιτερότητα κάθε προορισμού ενδέχεται να λειτουργήσει ως τροχοπέδη. Επισημαίνεται από παράγοντες του κλάδου ότι η έλλειψη ευελιξίας θα μπορούσε να στρέψει τα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια προς ανταγωνιστικές αγορές της Μεσογείου.

Επενδυτικό ρίσκο και η πρόκληση των υποδομών

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία τριβής αφορά τις στρατηγικές επενδύσεις. Ενώ η κυβέρνηση επιδιώκει την προσέλκυση κεφαλαίων, οι περιορισμοί σε «κορεσμένες» περιοχές δημιουργούν ένα κλίμα αβεβαιότητας που αποθαρρύνει τους σοβαρούς επενδυτές, οι οποίοι αναζητούν μακροχρόνια σταθερότητα.

Παράλληλα, ζητήματα όπως η στέγαση των εργαζομένων και η ανθεκτικότητα των προορισμών απέναντι στην κλιματική κρίση παραμένουν, κατά την αγορά, εκτός του ουσιαστικού σχεδιασμού. Ο σχεδιασμός φαίνεται να εστιάζει κυρίως στον αριθμό των κλινών και όχι στην αναβάθμιση των υποδομών.

Η ανάγκη για γεωγραφική διαφοροποίηση, όπως επισημάνθηκε και από τραπεζικά στελέχη για τη στροφή σε νέες αγορές όπως η Ινδία, απαιτεί ένα πλαίσιο που να επιτρέπει την ανάπτυξη χωρίς να πνίγει την επιχειρηματικότητα. Η αγορά ζητά ένα μοντέλο που να είναι στρατηγικό, ευέλικτο και τοπικά προσαρμοσμένο.

Η επόμενη μέρα για τον ελληνικό τουρισμό

Η απόσταση ανάμεσα στο κυβερνητικό αφήγημα και τις ανησυχίες των φορέων αναδεικνύει την ανάγκη για έναν ουσιαστικό διάλογο. Το στοίχημα για το 2026 και μετά δεν είναι μόνο η διατήρηση των εσόδων, αλλά η διασφάλιση ότι η Ελλάδα θα παραμείνει ένας ελκυστικός επενδυτικός προορισμός.

Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι για την τελική διαμόρφωση του πλαισίου. Η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει ότι το «φρένο» που προαναγγέλλει δεν θα μετατραπεί σε μόνιμη στασιμότητα για τον κλάδο που αποτελεί την ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας.