Λιανεμπόριο: Λιγότερα προϊόντα στο καλάθι με υψηλότερο κόστος δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Απρίλιο του 2026, ο τζίρος στο λιανεμπόριο αυξήθηκε κατά 4%, ενώ ο πραγματικός όγκος πωλήσεων υποχώρησε κατά 0,1%. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις αναγκάζουν τους καταναλωτές να πληρώνουν περισσότερα χρήματα για να αγοράσουν μικρότερες ποσότητες αγαθών, πλήττοντας άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της τάσης που καταγράφηκε ήδη από τις αρχές του έτους, όπου ο πληθωρισμός 5,4% τον Απρίλιο άρχισε να διαβρώνει συστηματικά την αγοραστική δύναμη. Το παράδοξο του να αυξάνεται ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων ενώ μειώνεται η κατανάλωση αποτελεί κλασικό δείκτη στασιμοπληθωριστικών πιέσεων στην οικονομία.

Η ψαλίδα μεταξύ τζίρου και όγκου πωλήσεων

Η ανάλυση των στοιχείων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής αποκαλύπτει μια ανησυχητική εικόνα για την πραγματική αγορά. Ενώ τα καταστήματα είδαν τα ταμεία τους να γεμίζουν με 4% περισσότερα μετρητά, η ποσότητα των προϊόντων που βγήκε από τα ράφια ήταν οριακά μειωμένη κατά 0,1%.

Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η άνοδος του τζίρου είναι τεχνητή, καθώς τροφοδοτείται αποκλειστικά από τις ανατιμήσεις και όχι από την ενίσχυση της ζήτησης. Οι καταναλωτές εμφανίζονται πλέον ιδιαίτερα προσεκτικοί, περιορίζοντας τις αγορές τους στα απολύτως απαραίτητα.

Η κόπωση της αγοράς αποτυπώνεται και στον εποχικά διορθωμένο δείκτη, ο οποίος σημείωσε πτώση 1,4% σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2026. Αυτή η μηνιαία υποχώρηση δείχνει ότι τα νοικοκυριά έχουν φτάσει στα όρια της αποταμιευτικής τους ικανότητας.

Τρόφιμα και καύσιμα: Οι μεγάλοι «ασθενείς»

Στον κρίσιμο τομέα των ειδών διατροφής, η κατάσταση είναι ακόμα πιο πιεστική. Ο τζίρος αυξήθηκε κατά 7,1%, όμως ο όγκος των πωλήσεων ενισχύθηκε μόλις κατά 4,1%, αφήνοντας μια διαφορά 3 ποσοστιαίων μονάδων που οφείλεται καθαρά στην ακρίβεια.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η απόκλιση στα καύσιμα. Τα πρατήρια κατέγραψαν αύξηση τζίρου 10,4%, την ώρα που οι οδηγοί αγόρασαν 7,4% λιγότερα λίτρα καυσίμου. Αυτό συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι η βενζίνη ξεπέρασε τα 2 ευρώ, αναγκάζοντας πολλούς σε δραστική περικοπή των μετακινήσεων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οικονομικών αναλυτών, η εμμονή των υψηλών τιμών στα τρόφιμα λειτουργεί ως έμμεσος φόρος που πλήττει δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα. Η μετακύλιση του ενεργειακού κόστους στην παραγωγή συνεχίζει να τροφοδοτεί νέες αυξήσεις στα ράφια.

Η διάβρωση της αγοραστικής δύναμης

Παρά τις όποιες μισθολογικές προσαρμογές, το αυξημένο κόστος ζωής φαίνεται να κερδίζει τη μάχη. Η αγοραστική δύναμη των πολιτών υποχωρεί, καθώς οι βασικές ανάγκες απορροφούν όλο και μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για διαρκή αγαθά ή υπηρεσίες.

Η κατάσταση αυτή προμηνύει ένα δύσκολο δεύτερο εξάμηνο για το λιανεμπόριο. Όπως επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς, αν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση στις τιμές των εισαγωγών, η οποία αυξήθηκε κατά 11,4% τον Μάρτιο, οι τελικές τιμές καταναλωτή θα παραμείνουν σε απαγορευτικά επίπεδα.

Οι προοπτικές για το επόμενο διάστημα

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επικρατεί προβληματισμός για το αν η καταναλωτική κόπωση θα μετατραπεί σε μόνιμη ύφεση για το λιανεμπόριο. Η ψυχολογία των καταναλωτών παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, εν αναμονή νέων παρεμβάσεων ή αποκλιμάκωσης των διεθνών τιμών.

Η επόμενη μέρα για την ελληνική οικονομία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ανθεκτικότητα της ζήτησης. Ωστόσο, τα τρέχοντα στοιχεία δείχνουν ότι η στρατηγική της «αμυντικής κατανάλωσης» έχει γίνει πλέον ο κανόνας για την πλειονότητα των ελληνικών νοικοκυριών.