- Δικαίωση κληρονόμου από τη ΔΕΔ για καταθέσεις στην Αυστραλία.
- Απαιτείται 10ετής μόνιμη διαμονή του θανόντος στο εξωτερικό.
- Δεν απαιτείται απόδειξη επαγγελματικής δραστηριότητας στην αλλοδαπή.
- Η απαλλαγή ισχύει αναδρομικά για θανάτους από 01/01/2020.
- Κρίσιμη η προσκόμιση εγγράφων από επίσημα αρχεία της ξένης χώρας.
Μια απόφαση-σταθμός της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει το τοπίο για τη φορολόγηση κληρονομιών που αφορούν τραπεζικές καταθέσεις στην αλλοδαπή. Η δικαίωση κληρονόμου για περιουσία στην Αυστραλία αναδεικνύει τις αυστηρές προϋποθέσεις πλήρους απαλλαγής από τον φόρο για Έλληνες υπηκόους που διέμεναν μόνιμα εκτός Ελλάδος.
| Κριτήριο Απαλλαγής | Λεπτομέρειες & Προϋποθέσεις |
|---|---|
| Υπηκοότητα Θανόντος | Έλληνας υπήκοος |
| Διάρκεια Διαμονής | Τουλάχιστον 10 συναπτά έτη στην αλλοδαπή |
| Είδος Περιουσίας | Κινητή περιουσία (καταθέσεις, μετοχές κ.α.) |
| Ημερομηνία Θανάτου | Από 01/01/2020 για αναδρομική ισχύ |
| Προέλευση Χρημάτων | Δεν απαιτείται απόδειξη επαγγελματικής πηγής |
| Αρμόδιο Όργανο Προσφυγής | Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) |
Η φορολογική μεταχείριση της κινητής περιουσίας στην αλλοδαπή αποτελεί συχνά πεδίο τριβής μεταξύ φορολογουμένων και ελεγκτικών αρχών, ειδικά όταν πρόκειται για κληρονομιαία στοιχεία. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, η πρόσφατη κρίση της ΔΕΔ βασίστηκε στον Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών, ο οποίος προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις για Έλληνες υπηκόους που έχουν εγκατασταθεί στο εξωτερικό για τουλάχιστον δέκα συναπτά έτη.
Δεν προκύπτει ως προϋπόθεση για την απαλλαγή η απόδειξη ότι η κινητή περιουσία αποκτήθηκε από δραστηριότητα του κληρονομουμένου στην αλλοδαπή.
Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, Απόφαση ΑΑΔΕ
Η υπόθεση της Αυστραλίας και η άρνηση της εφορίας
Η υπόθεση αφορούσε κληρονόμο Ελληνίδας που απεβίωσε το 2022, η οποία είχε ζήσει επί μακρόν στην Αυστραλία και διατηρούσε εκεί χρηματικά διαθέσιμα σε τράπεζα. Παρά το γεγονός ότι ο κληρονόμος δήλωσε τα ποσά ως απαλλασσόμενα από τον φόρο, η φορολογική αρχή προχώρησε σε πράξη διορθωτικού προσδιορισμού, αμφισβητώντας το δικαίωμα απαλλαγής.
Η αρχική απόρριψη από την εφορία βασίστηκε στην ερμηνεία ότι ο φορολογούμενος όφειλε να αποδείξει πως η κινητή περιουσία αποκτήθηκε από επαγγελματική δραστηριότητα στην αλλοδαπή. Ωστόσο, η ΔΕΔ ακύρωσε αυτή τη λογική, επισημαίνοντας ότι τέτοια προϋπόθεση δεν προβλέπεται ρητά από τον νόμο για τη συγκεκριμένη κατηγορία απαλλαγής, παρόμοια με περιπτώσεις που αφορούν τραπεζικές καταθέσεις στην Ελβετία ή άλλες χώρες.
Οι προϋποθέσεις για την πλήρη φοροαπαλλαγή
Για να τύχει ένας κληρονόμος της φορολογικής απαλλαγής, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά ορισμένα κριτήρια. Ο κληρονομούμενος πρέπει να ήταν Έλληνας υπήκοος και να είχε την κατοικία του στην αλλοδαπή για δέκα τουλάχιστον συνεχόμενα έτη πριν από τον θάνατό του. Η διάταξη αυτή στοχεύει στη διευκόλυνση της ομογένειας και στην αποφυγή επιβάρυνσης περιουσιών που δημιουργήθηκαν εκτός της ελληνικής επικράτειας.
Προτεινόμενο rescEU: Οι κρίσιμες αδυναμίες του ευρωπαϊκού μηχανισμού και ο ρόλος-κλειδί της Ελλάδας
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους που παρακολουθούν την υπόθεση, η απόφαση αυτή είναι κρίσιμη διότι επιβεβαιώνει ότι οι νεότερες νομοθετικές αλλαγές εφαρμόζονται αναδρομικά για υποθέσεις από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά. Αυτό δημιουργεί ένα ασφαλές νομικό προηγούμενο για χιλιάδες Έλληνες του εξωτερικού που επιθυμούν να τακτοποιήσουν τις κληρονομικές τους εκκρεμότητες χωρίς τον φόβο αυθαίρετων καταλογισμών.
Τα αποδεικτικά στοιχεία που «ξεκλείδωσαν» τη δικαίωση
Καθοριστικό ρόλο στην έκβαση της προσφυγής έπαιξε η πληρότητα των εγγράφων που προσκόμισε ο φορολογούμενος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν πιστοποιητικά πολιτογράφησης, παλαιά διαβατήρια και επίσημα στοιχεία από τα Εθνικά Αρχεία της Αυστραλίας. Η χρήση δεδομένων από την Αυστραλιανή Συνοριοφυλακή απέδειξε τη συνεχή διαμονή της θανούσας, υπερκαλύπτοντας το ελάχιστο όριο του νόμου.
Είναι σαφές ότι η διοικητική επαλήθευση της κατοικίας είναι το κλειδί για την αποφυγή προστίμων. Όπως έχει φανεί και σε υποθέσεις για το καθεστώς non-dom, η ακρίβεια στις ημερομηνίες και η τεκμηρίωση της φορολογικής έδρας αποτελούν τη μοναδική άμυνα του πολίτη απέναντι σε διορθωτικούς ελέγχους. Η ΔΕΔ έκρινε ότι η αιτιολόγηση της εφορίας ήταν ελλιπής, ακυρώνοντας το πρόστιμο στο σύνολό του.
Τι αναμένεται στη συνέχεια για τους κληρονόμους
Η απόφαση αυτή ανοίγει τον δρόμο για την επανεξέταση παρόμοιων υποθέσεων όπου η εφορία είχε αρνηθεί την απαλλαγή με το επιχείρημα της «πηγής προέλευσης» των χρημάτων. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι να παρουσιάσουν ισχυρό φάκελο δικαιολογητικών από τις αρχές της χώρας διαμονής, καθώς το βάρος της απόδειξης για τη μόνιμη εγκατάσταση παραμένει στον πολίτη.
Εν αναμονή περαιτέρω διευκρινίσεων από την ΑΑΔΕ, οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να ελέγξουν αν οι δικές τους περιπτώσεις εμπίπτουν στην αναδρομική ισχύ του νόμου. Η διασφάλιση των δικαιωμάτων προηγούμενης ακρόασης, όπως τονίζεται και σε αποφάσεις για το συμπληρωματικό σημείωμα διαπιστώσεων, παραμένει θεμελιώδης για τη διατήρηση της διαφάνειας στις σχέσεις κράτους και φορολογουμένου.
Checklist για κληρονόμους περιουσίας εξωτερικού
- Συγκεντρώστε πιστοποιητικά μόνιμης κατοικίας από τις αρχές της χώρας διαμονής του θανόντος.
- Αναζητήστε στοιχεία πολιτογράφησης ή παλαιά διαβατήρια που αποδεικνύουν τη 10ετή παραμονή.
- Ελέγξτε αν υπάρχει ξεχωριστή διαθήκη για τα περιουσιακά στοιχεία της αλλοδαπής.
- Σε περίπτωση απόρριψης από την εφορία, καταθέστε ενδικοφανή προσφυγή στη ΔΕΔ εντός 30 ημερών.
- Διασφαλίστε ότι η δήλωση κληρονομιάς αναφέρει ρητά το αίτημα απαλλαγής βάσει του άρθρου 25 του Ν. 2961/2001.
