ΔΝΤ: Στα 400 ευρώ η μέση επιβάρυνση για τα ελληνικά νοικοκυριά από την ενεργειακή κρίση

Η μέση απώλεια εισοδήματος για κάθε ελληνικό νοικοκυριό εκτιμάται στα 400 ευρώ για το 2026, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Η αναπληρώτρια διευθύντρια του ευρωπαϊκού τμήματος, Ογιά Τσελασούν, προειδοποίησε ότι σε περίπτωση δυσμενούς σεναρίου η επιβάρυνση μπορεί να εκτιναχθεί έως και τα 2.000 ευρώ, αναδεικνύοντας τις σοβαρές πιέσεις που δέχεται το διαθέσιμο εισόδημα.

Αυτή η νέα ανάλυση του Ταμείου έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου οι διεθνείς αγορές ενέργειας παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού, επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις για επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,8% για το τρέχον έτος. Η σύνδεση του διαθέσιμου εισοδήματος με τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για την εγχώρια κατανάλωση.

Η ακτινογραφία των απωλειών στην Ευρώπη

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ογιά Τσελασούν στο Eurogroup, η μέση απώλεια εισοδήματος για ένα νοικοκυριό στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμάται στα 375 ευρώ για το 2026. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 0,7% της συνολικής κατανάλωσης, ωστόσο οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών είναι χαοτικές.

Ενώ στη Σουηδία η επιβάρυνση περιορίζεται στα 134 ευρώ, στη Σλοβακία εκτοξεύεται στα 620 ευρώ. Η Ελλάδα, με κόστος κοντά στα 400 ευρώ, βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που αποδίδεται στην υψηλή ενεργειακή εξάρτηση και τη δομή της εγχώριας αγοράς.

Το «καμπανάκι» για τα μη στοχευμένα μέτρα

Το ΔΝΤ άσκησε δριμεία κριτική στην πολιτική των οριζόντιων επιδοτήσεων, σημειώνοντας ότι το 70% των μέτρων στήριξης που εφαρμόστηκαν δεν ήταν στοχευμένα. Αντίθετα, μόλις το 30% των πόρων κατευθύνθηκε σε πραγματικά ευάλωτα νοικοκυριά, επιβαρύνοντας άσκοπα τα δημόσια οικονομικά.

Σε ευθυγράμμιση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ταμείο ζητά την κατάργηση των οριζόντιων παρεμβάσεων και την αντικατάστασή τους από άμεσες ενισχύσεις. Στόχος είναι η διατήρηση των κινήτρων για εξοικονόμηση ενέργειας μέσω της μετακύλισης των διεθνών τιμών στους καταναλωτές.

Οι ιδιαίτερες ευπάθειες της ελληνικής οικονομίας

Παρά την ανθεκτικότητα που επέδειξε η χώρα το προηγούμενο διάστημα, οι αξιωματούχοι του Ταμείου επισημαίνουν ότι η Ελλάδα παραμένει ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς. Η εξάρτηση από τον τουρισμό και τους εμπορικούς εταίρους, όπως η Γερμανία, αποτελεί τον κύριο κίνδυνο για την ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η επιμονή του Ταμείου για μετακύλιση των τιμών στους καταναλωτές αποτελεί ένα δίκοπο μαχαίρι. Ενώ μπορεί να ενισχύει τη δημοσιονομική πειθαρχία, απειλεί να συρρικνώσει περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των μεσαίων στρωμάτων.

Το δυσμενές σενάριο και η απειλή της ύφεσης

Στο λεγόμενο «σοβαρό» σενάριο, όπου η ευρωπαϊκή οικονομία προσεγγίζει την ύφεση με ανάπτυξη μόλις 0,3%, οι προβλέψεις γίνονται εφιαλτικές. Για τα ελληνικά νοικοκυριά, η απώλεια εισοδήματος θα μπορούσε να αγγίξει τα 2.000 ευρώ, υπερβαίνοντας το μέσο όρο της ΕΕ που τοποθετείται στα 1.750 ευρώ.

Εν αναμονή των διευκρινίσεων, εργατολόγοι και οικονομολόγοι τονίζουν ότι η χώρα πρέπει να αξιοποιήσει την υψηλή θέση της στις δαπάνες στήριξης με πιο αποδοτικό τρόπο. Η δημιουργία δημοσιονομικών αποθεμάτων ασφαλείας κρίνεται πλέον επιβεβλημένη για την αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων.