- Η Τράπεζα της Ελλάδος προειδοποιεί για αυξημένους συστημικούς κινδύνους λόγω γεωπολιτικής αστάθειας.
- Το σενάριο του στασιμοπληθωρισμού απειλεί την αγοραστική δύναμη και την επιχειρηματική κερδοφορία.
- Αυξάνεται το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα για τη θωράκιση του τραπεζικού συστήματος.
- Εντοπίζονται εστίες κινδύνου στις τιμές των ακινήτων και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.
- Η κυβερνοασφάλεια αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα λειτουργικής ανθεκτικότητας των τραπεζών.
Η Τράπεζα της Ελλάδος εξέδωσε σήμερα την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, προειδοποιώντας για εντεινόμενους συστημικούς κινδύνους και το ενδεχόμενο στασιμοπληθωριστικών πιέσεων. Παρά τη βελτίωση των βασικών μεγεθών, οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και η ενεργειακή κρίση απειλούν την ανθεκτικότητα του συστήματος, επιβάλλοντας την αύξηση των κεφαλαιακών αποθεμάτων των τραπεζών.
| Πεδίο Κινδύνου | Εκτίμηση ΤτΕ & Μέτρα |
|---|---|
| Στασιμοπληθωρισμός | Υψηλός κίνδυνος λόγω ενέργειας και Μέσης Ανατολής |
| Τραπεζικά Κεφάλαια | Αύξηση αντικυκλικού αποθέματος ασφαλείας |
| Αγορά Ακινήτων | Εντοπισμός εστιών υπερθέρμανσης στις τιμές |
| Κυβερνοασφάλεια | Ανάγκη ενίσχυσης λόγω εξάρτησης από τρίτους παρόχους |
| Επιχειρήσεις | Συμπίεση περιθωρίων κέρδους από το κόστος πρώτων υλών |
Η σημερινή παρέμβαση της κεντρικής τράπεζας έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή, λειτουργώντας ως συνέχεια της ετήσιας έκθεσης του Απριλίου, όπου είχε ήδη επισημανθεί η επιβράδυνση της ανάπτυξης. Το παρασκήνιο της ανησυχίας εστιάζεται στη μετάβαση από μια φάση σταθεροποίησης σε ένα περιβάλλον «πολυκρίσης», όπου οι εξωγενείς διαταραχές αποκτούν μόνιμο χαρακτήρα, υπονομεύοντας το μακροοικονομικό υπόβαθρο της χώρας.
Οι κίνδυνοι για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας χαρακτηρίζονται κυρίως καθοδικοί, εν μέσω αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας και πληθωριστικών πιέσεων.
Τράπεζα της Ελλάδος, Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας
Οι διεθνείς αβεβαιότητες και το φάσμα του στασιμοπληθωρισμού
Σύμφωνα με την έκθεση, το εξωτερικό περιβάλλον επιβαρύνεται από την άνοδο του προστατευτισμού και τις συνεχιζόμενες διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Η Τράπεζα της Ελλάδος υπογραμμίζει ότι η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή αποτελεί τον βασικό καταλύτη για την άνοδο των τιμών ενέργειας, γεγονός που τροφοδοτεί το σενάριο του στασιμοπληθωρισμού — μιας κατάστασης όπου η οικονομική στασιμότητα συνυπάρχει με υψηλό πληθωρισμό — πλήττοντας άμεσα την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν επίμονες, ενώ ο κίνδυνος για μια απότομη ανατιμολόγηση των περιουσιακών στοιχείων στις διεθνείς αγορές παραμένει υψηλός. Η μεταβλητότητα στις αγορές επηρεάζει το επενδυτικό κλίμα, οδηγώντας πολλές επιχειρήσεις στην αναβολή στρατηγικών αποφάσεων, καθώς το κόστος χρηματοδότησης αναμένεται να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα.
Προτεινόμενο Τράπεζα Πειραιώς: Προβλήματα στο web banking άφησαν χιλιάδες χρήστες χωρίς πρόσβαση
Εγχώριοι κίνδυνοι και η «φούσκα» των ακινήτων
Σε εγχώριο επίπεδο, αν και η ελληνική οικονομία διατηρεί θετικό πρόσημο, οι προοπτικές ανάπτυξης χαρακτηρίζονται ως καθοδικές. Η αύξηση του κόστους πρώτων υλών συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος εντοπίζει εστίες κινδύνου στις τιμές των οικιστικών ακινήτων, οι οποίες εμφανίζουν σημάδια υπερθέρμανσης σε σχέση με τα πραγματικά εισοδήματα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η συσσώρευση κινδύνων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και η πιστωτική επέκταση σε συγκεκριμένους κλάδους απαιτούν μακροπροληπτικά μέτρα. Όπως έχει επισημάνει και ο Φωκίων Καραβίας, ο κίνδυνος του στασιμοπληθωρισμού είναι πλέον υπαρκτός και απειλητικός για την ευρωπαϊκή συνοχή.
Τραπεζικό σύστημα και κυβερνοασφάλεια
Ο τραπεζικός τομέας, παρά την ισχυρή κερδοφορία, βρίσκεται αντιμέτωπος με την ανάγκη ψηφιακού μετασχηματισμού και την αντιμετώπιση των κινδύνων κυβερνοασφάλειας. Η Τράπεζα της Ελλάδος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την εξάρτηση από τρίτους παρόχους τεχνολογίας, η οποία ενισχύει τη λειτουργική ευπάθεια του συστήματος σε περιόδους κρίσης.
Επιπλέον, η ποιότητα των ιδίων κεφαλαίων παραμένει ζήτημα προς παρακολούθηση, λόγω της υψηλής συμμετοχής των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTCs). Στο πλαίσιο αυτό, η απόφαση για αύξηση του αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος κρίνεται επιβεβλημένη για τη θωράκιση των τραπεζών απέναντι σε μελλοντικές πιστωτικές απώλειες.
Η επόμενη μέρα και η ευρωπαϊκή θωράκιση
Η ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας δεν αποτελεί πλέον μόνο εθνικό στοίχημα, αλλά απαιτεί συντονισμένη δράση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θεωρούνται κρίσιμες για την ανταγωνιστικότητα της ευρωζώνης.
Εν αναμονή των περαιτέρω διευκρινίσεων, οικονομικοί αναλυτές τονίζουν ότι η δημοσιονομική πειθαρχία και η διατήρηση επαρκών ταμειακών αποθεμάτων αποτελούν το μοναδικό αποτελεσματικό ανάχωμα. Η ελληνική οικονομία καλείται να αποδείξει την ωριμότητα που περιέγραψε πρόσφατα ο Γιάννης Στουρνάρας, προσαρμοζόμενη άμεσα στα νέα γεωπολιτικά δεδομένα.
Πώς να θωρακίσετε τα οικονομικά σας
- Επανεξετάστε τον οικογενειακό προϋπολογισμό δίνοντας προτεραιότητα σε ανελαστικές δαπάνες (ενέργεια, τρόφιμα).
- Αποφύγετε τον νέο δανεισμό με μεταβλητό επιτόκιο σε περιόδους υψηλής αβεβαιότητας.
- Διατηρήστε ένα «ταμείο έκτακτης ανάγκης» που να καλύπτει τουλάχιστον 3-6 μήνες βασικών εξόδων.
- Ενημερωθείτε για τα τραπεζικά προγράμματα προστασίας από την άνοδο των επιτοκίων.
- Διαφοροποιήστε τις αποταμιεύσεις σας για να μειώσετε την έκθεση σε συγκεκριμένους κινδύνους αγοράς.
