Ουκρανία: Ο Ζελένσκι απορρίπτει τη γερμανική πρόταση για «συνδεδεμένη» ένταξη στην ΕΕ

Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση του Γερμανού καγκελαρίου, Φρίντριχ Μερτς, για καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους» στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χαρακτηρίζοντάς την ως «άδικη». Σε επιστολή του προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι το Κίεβο δεν θα δεχθεί ημίμετρα που θα το αφήνουν χωρίς δικαίωμα ψήφου εντός του μπλοκ, την ώρα που η χώρα λειτουργεί ως προπύργιο της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς ο πόλεμος συμπληρώνει τέσσερα χρόνια και οι πιέσεις για μια βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία εντείνονται σε διεθνές επίπεδο. Το σχέδιο για εξπρές ένταξη της Ουκρανίας με περιορισμένα δικαιώματα φαίνεται να επανέρχεται ως εργαλείο διπλωματικών ελιγμών για την επίλυση του αδιεξόδου, όμως το Κίεβο επιμένει στην ισότιμη μεταχείριση.

Η απόρριψη των «ημίμετρων» από το Κίεβο

Στην επιστολή του, η οποία περιήλθε στην κατοχή του Reuters, ο 48χρονος ηγέτης τόνισε ότι η Ουκρανία υπερασπίζεται την Ευρώπη «πλήρως και όχι μερικώς». Ο Ζελένσκι κατηγόρησε τη Ρωσία ότι προσπαθεί να αποσταθεροποιήσει την ήπειρο και να καταστρέψει την ευρωπαϊκή ενότητα.

Η πρόταση Μερτς προέβλεπε τη συμμετοχή της Ουκρανίας στις συνεδριάσεις και τους θεσμούς της ΕΕ χωρίς δικαίωμα ψήφου, ως ένα ενδιάμεσο βήμα προς την πλήρη ένταξη. Ο Γερμανός καγκελάριος υποστήριξε ότι αυτό θα μπορούσε να διευκολύνει μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, προσφέροντας μια σαφή ευρωπαϊκή προοπτική.

Ωστόσο, ο Ζελένσκι ξεκαθάρισε ότι η Ουκρανία προχωρά ταχύτατα στις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις για να εκπληρώσει τα δημοκρατικά και οικονομικά πρότυπα. «Θα ήταν άδικο για την Ουκρανία να είναι παρούσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά να παραμένει χωρίς φωνή», ανέφερε χαρακτηριστικά στην επιστολή του.

Το γεωπολιτικό παρασκήνιο της γερμανικής πρότασης

Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις διεργασίες, η γερμανική πρωτοβουλία αποτελεί μια προσπάθεια γεωπολιτικής εξισορρόπησης. Στόχος είναι να βρεθεί μια «μέση οδός» μεταξύ της άμεσης ένταξης και του τρέχοντος καθεστώτος της υποψήφιας χώρας, το οποίο θεωρείται χρονοβόρο.

Επισημαίνεται από διπλωματικούς κύκλους ότι μια σαφής διαδρομή προς την ΕΕ θα βοηθούσε τον Ζελένσκι να «πουλήσει» μια ειρηνευτική συμφωνία στο εσωτερικό της χώρας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα αν η συμφωνία δεν προβλέπει την ανάκτηση του συνόλου των εδαφών ή την ένταξη στο ΝΑΤΟ, κάτι που παραμένει αμφίβολο.

Παράλληλα, η πρόσφατη έγκριση για το δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ προσφέρει μια οικονομική ανάσα στο Κίεβο. Η απομάκρυνση του Βίκτορ Όρμπαν από την εξουσία στην Ουγγαρία τον περασμένο Απρίλιο άνοιξε επίσης τον δρόμο για ουσιαστική πρόοδο στις ενταξιακές συνομιλίες.

Η επόμενη μέρα των διαπραγματεύσεων

Η Ουκρανία ελπίζει να ανοίξει διαπραγματεύσεις σε έξι τομείς —γνωστούς ως «clusters»— εντός των επόμενων δύο μηνών. Οι ειρηνευτικές συνομιλίες στο Βερολίνο συνεχίζονται, με την ένταξη στην ΕΕ να αποτελεί το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί της Δύσης.

Ενώ το Βερολίνο επιμένει ότι παραμένει ο σημαντικότερος υποστηρικτής του Κιέβου, πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν μη ρεαλιστική την πλήρη ένταξη πριν από το 2027. Η διαδικασία απαιτεί επικύρωση και από τα 27 κράτη-μέλη, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η Ουκρανία αξίζει μια δίκαιη προσέγγιση. Ο Ζελένσκι κατέληξε στην επιστολή του τονίζοντας ότι προηγούμενοι γύροι διεύρυνσης έδειξαν πως οι χώρες μπορούν να ενσωματωθούν σταδιακά χωρίς περιορισμό των δικαιωμάτων τους εντός της Ένωσης.