- Έναρξη λειτουργίας του ψηφιακού μητρώου διαφθοράς την 1η Ιανουαρίου 2027.
- Υποχρεωτική καταχώριση πράξεων εντός 5 ημερών από ΑΑΔΕ, Βουλή και Δικαιοσύνη.
- Πλήρης ανωνυμοποίηση των στοιχείων βάσει των προτύπων του GDPR.
- Παρακολούθηση υποθέσεων από την έρευνα έως την αμετάκλητη απόφαση.
- Στόχος η επιτάχυνση της δικαιοσύνης και η παραγωγή αξιόπιστων στατιστικών.
Η κυβέρνηση θεσμοθετεί το Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο Παρακολούθησης Υποθέσεων Διαφθοράς, το οποίο τίθεται σε πλήρη λειτουργία την 1η Ιανουαρίου 2027. Με τη δημοσίευση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ), καθίσταται υποχρεωτική η καταχώριση κάθε διαδικαστικής πράξης εντός πέντε εργάσιμων ημερών από φορείς όπως η Βουλή, η ΑΑΔΕ και οι δικαστικές αρχές.
| Χαρακτηριστικό | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Ημερομηνία Έναρξης | 1 Ιανουαρίου 2027 |
| Εποπτεύων Φορέας | Υπουργείο Δικαιοσύνης |
| Προθεσμία Καταχώρισης | 5 εργάσιμες ημέρες |
| Διάρκεια Τήρησης Δεδομένων | 10 έτη μετά την περάτωση |
| Υπόχρεοι Φορείς | Βουλή, ΑΑΔΕ, ΕΑΔ, Δικαστήρια, ΕΛ.ΑΣ. |
| Κύρια Αδικήματα | Δωροδοκία, Απάτη, Υπεξαίρεση, Ξέπλυμα Χρήματος |
Η θεσμοθέτηση του νέου ψηφιακού εργαλείου έρχεται ως απάντηση στις χρόνιες παθογένειες που καταγράφει ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς, όπου η Ελλάδα παραμένει αντιμέτωπη με δομικές προκλήσεις. Η ανάγκη για επιτάχυνση των διαδικασιών και διαφάνεια στα στάδια της ποινικής δίωξης αποτελεί πλέον κεντρικό πυλώνα της εθνικής στρατηγικής κατά της διαφθοράς.
Το παρασκήνιο της απόφασης συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια μείωσης των χρόνων απονομής δικαιοσύνης, καθώς πρόσφατες μελέτες του ΚΕΦΙΜ δείχνουν ότι η χώρα μας υστερεί σημαντικά έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Το νέο μητρώο στοχεύει στην εξάλειψη των «τυφλών σημείων» κατά τη διαδρομή μιας υπόθεσης από την προκαταρκτική εξέταση έως την αμετάκλητη απόφαση.
Μέσω του μητρώου θα είναι δυνατή η εξαγωγή στατιστικών στοιχείων σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τον αριθμό και το είδος των υποθέσεων διαφθοράς.
Υπουργείο Δικαιοσύνης, ΚΥΑ Λειτουργίας Μητρώου
Οι στόχοι και η λειτουργία του συστήματος
Το σύστημα θα επιτρέπει την εξαγωγή στατιστικών στοιχείων σε πραγματικό χρόνο, προσφέροντας μια πλήρη εικόνα για τον αριθμό και το είδος των αδικημάτων. Η επιχειρησιακή εποπτεία ανατίθεται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, ενώ η τεχνική υποστήριξη θα παρέχεται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων.
Μέσω της πλατφόρμας, οι αρμόδιοι θα παρακολουθούν τους χρόνους διεκπεραίωσης και τα διαδικαστικά στάδια κάθε υπόθεσης. Αυτό θα επιτρέψει την καλύτερη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των δικαστικών αρχών και την άμεση παρέμβαση όπου παρατηρούνται αδικαιολόγητες καθυστερήσεις.
Ποιοι φορείς είναι υπόχρεοι και οι αυστηρές προθεσμίες
Υπόχρεοι για την ενημέρωση του Μητρώου είναι η Βουλή των Ελλήνων, τα δικαστήρια, οι εισαγγελίες και η ΑΑΔΕ. Επίσης, ενεργό ρόλο αναλαμβάνουν η Εθνική Αρχή Διαφάνειας και οι αστυνομικές αρχές, οι οποίες οφείλουν να καταχωρούν κάθε πράξη εντός 5 εργάσιμων ημερών.
Επισημαίνεται από νομικούς κύκλους ότι η αυστηρή τήρηση των προθεσμιών είναι κρίσιμη για την αξιοπιστία του συστήματος. Οι εκκρεμείς υποθέσεις θα πρέπει να έχουν ενταχθεί στο ψηφιακό περιβάλλον εντός δύο μηνών από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της πληροφορίας.
Τα αδικήματα που μπαίνουν στο «μικροσκόπιο»
Το πεδίο εφαρμογής είναι ευρύ και καλύπτει αδικήματα που πλήττουν τα οικονομικά συμφέροντα του Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται η δωροληψία και δωροδοκία πολιτικών προσώπων, καθώς και η κατάχρηση εξουσίας από δημόσιους λειτουργούς.
Επιπλέον, θα καταγράφονται υποθέσεις πλαστογραφίας, υπεξαίρεσης και απάτης, ειδικά όταν αυτές σχετίζονται με επιχορηγήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και στη διασυνοριακή απάτη στον ΦΠΑ, θέματα που απασχολούν έντονα τις ευρωπαϊκές αρχές.
Προστασία δεδομένων και ψηφιακή ασφάλεια
Η ασφάλεια των δεδομένων αποτελεί προτεραιότητα, με το σύστημα να λειτουργεί υπό τις αυστηρές προδιαγραφές του GDPR. Κάθε υπόθεση θα λαμβάνει έναν μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό και οι καταχωρίσεις θα γίνονται με πλήρη ανωνυμοποίηση των εμπλεκομένων.
Το Μητρώο θα διατηρεί πλήρες ηλεκτρονικό ιστορικό όλων των ενεργειών των χρηστών για λόγους ελέγχου. Τα δεδομένα θα τηρούνται για δέκα έτη μετά την αμετάκλητη περάτωση της υπόθεσης, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθεί αυτοματοποιημένη διαγραφή τους από τη βάση δεδομένων.
Η επόμενη μέρα για τη διαφάνεια στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η ψηφιοποίηση αυτή θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Η δυνατότητα παρακολούθησης της «τύχης» των υποθέσεων διαφθοράς αναμένεται να λειτουργήσει και αποτρεπτικά για μελλοντικές παραβατικές συμπεριφορές.
Εν αναμονή των τεχνικών διευκρινίσεων, υπηρεσιακοί παράγοντες τονίζουν ότι η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται από τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων των εμπλεκόμενων φορέων. Η 1η Ιανουαρίου 2027 θα αποτελέσει το ορόσημο για μια νέα εποχή λογοδοσίας στον δημόσιο βίο της χώρας.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες για τη διαφάνεια
- Ενημερωθείτε για τα δικαιώματά σας σχετικά με την πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα.
- Χρησιμοποιήστε τις επίσημες πλατφόρμες της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για καταγγελίες.
- Παρακολουθήστε τις ετήσιες εκθέσεις της Διεθνούς Διαφάνειας για την πορεία της χώρας.
- Βεβαιωθείτε ότι οι συναλλαγές σας με το δημόσιο γίνονται πάντα μέσω των ψηφιακών καναλιών.
