- Θεσμοθετείται το ψηφιακό Μητρώο Διαθηκών για ταχύτερη και διαφανή αναζήτηση.
- Υποχρεωτική ηλεκτρονική δήλωση τρίτου για κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών.
- Μείωση του ποσού της εγγυητικής επιστολής στο 40% της απαίτησης.
- Δυνατότητα αποποίησης κληρονομιάς μέσω πληρεξούσιου δικηγόρου χωρίς φυσική παρουσία.
- Έναρξη ισχύος των ψηφιακών διαδικασιών κατασχέσεων την 1η Σεπτεμβρίου 2026.
Ο νόμος 5282/2026 αναμορφώνει ριζικά το τοπίο των αναγκαστικών εκτελέσεων και της διαχείρισης κληρονομιών, εισάγοντας το ψηφιακό Μητρώο Διαθηκών. Η ΑΑΔΕ κοινοποίησε τις νέες διατάξεις που προβλέπουν υποχρεωτικές ηλεκτρονικές δηλώσεις για κατασχέσεις εις χείρας τρίτων και σημαντική μείωση στο ύψος των εγγυητικών επιστολών.
| Πεδίο Αλλαγής | Περιγραφή Ρύθμισης |
|---|---|
| Μητρώο Διαθηκών | Ηλεκτρονική καταχώριση από συμβολαιογράφους |
| Κατασχέσεις Τρίτων | Υποχρεωτική δήλωση μέσω portal.odee.gr |
| Εγγυητικές Επιστολές | Περιορισμός στο 40% της απαίτησης |
| Αποποίηση Κληρονομιάς | Δυνατότητα μέσω πληρεξούσιου δικηγόρου |
| Ημερομηνία Εφαρμογής | 1η Σεπτεμβρίου 2026 |
Αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία αποτελεί συνέχεια της προσπάθειας για τον πλήρη ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης και της δικαιοσύνης. Η ανάγκη για διαφάνεια στις κληρονομικές διαφορές και η επιτάχυνση των εισπρακτικών μηχανισμών οδήγησαν στην υιοθέτηση αυστηρότερων αλλά και πιο ευέλικτων ηλεκτρονικών εργαλείων.
Η μείωση της εγγυητικής στο 40% και η συμμετοχή των ασφαλιστικών εταιρειών θα ενισχύσουν σημαντικά τη ρευστότητα των επιχειρήσεων.
Οικονομικός Αναλυτής
Το ψηφιακό Μητρώο Διαθηκών και η νέα πραγματικότητα
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, δημιουργείται μια ειδική πλατφόρμα όπου θα καταχωρίζονται όλες οι δημοσιευμένες διαθήκες από συμβολαιογράφους και προξενικές αρχές. Το πρακτικό δημοσίευσης θα περιλαμβάνει πλέον ολόκληρο το σώμα της διαθήκης σε ηλεκτρονικό περιβάλλον υπό τη διαχείριση των συμβολαιογραφικών συλλόγων.
Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με την Αρχή της Ασφάλειας Δικαίου — η οποία επιτάσσει τη σαφήνεια και την προβλεψιμότητα των κανόνων δικαίου για τους πολίτες — καταργεί τις χρονοβόρες αλληλογραφίες. Είναι μια εξέλιξη που συνδέεται άμεσα με το νέο ψηφιακό Μητρώο Διαθηκών που ήδη απλοποιεί τις διαδικασίες αναζήτησης εγγράφων από οποιοδήποτε σημείο της χώρας.
Κατασχέσεις εις χείρας τρίτων και ηλεκτρονικές δηλώσεις
Μια από τις πλέον κρίσιμες διατάξεις αφορά την υποχρεωτική ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης τρίτου μέσω της πλατφόρμας portal.odee.gr. Οι τράπεζες και οι δικηγόροι που ενεργούν για λογαριασμό τους θα χρησιμοποιούν μοναδικό κωδικό δήλωσης για κάθε πράξη κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού.
Προτεινόμενο Συντάξεις Ιουνίου 2026: Οι ημερομηνίες πληρωμής για όλα τα ταμεία
Η διαδικασία αυτή στοχεύει στον περιορισμό της γραφειοκρατίας των χειρόγραφων εγγράφων και την επιτάχυνση των διαδικασιών. Οι αυτόματες κατασχέσεις γίνονται πλέον πιο διαφανείς, καθώς οι δικαστικοί επιμελητές αποκτούν τη δυνατότητα για ψηφιακές επιδόσεις τόσο προς τον τρίτο φορέα όσο και προς τον ίδιο τον οφειλέτη.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνεται ότι η μείωση της εγγυητικής επιστολής στο 40% της απαίτησης θα απελευθερώσει σημαντική ρευστότητα στην αγορά. Επιπλέον, η δυνατότητα έκδοσης εγγυητικών και από ασφαλιστικές εταιρείες αποτελεί μια σημαντική ελάφρυνση για τους δανειστές που εμπλέκονται σε δικαστικές ανακοπές.
Διευκολύνσεις στην αποδοχή και αποποίηση κληρονομιάς
Ο νέος νόμος επιτρέπει πλέον την παράσταση μέσω πληρεξούσιου δικηγόρου κατά τη δήλωση αποδοχής ή αποποίησης κληρονομιάς. Η πρόβλεψη αυτή αναμένεται να διευκολύνει ιδιαίτερα τους Έλληνες του εξωτερικού, οι οποίοι μέχρι σήμερα αντιμετώπιζαν σοβαρά εμπόδια φυσικής παρουσίας στα αρμόδια δικαστήρια.
Η ρύθμιση αυτή έρχεται να συμπληρώσει τις πρόσφατες αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο που στοχεύουν στον πλήρη διαχωρισμό της κληρονομιαίας από την ατομική περιουσία. Με αυτόν τον τρόπο, οι πολίτες μπορούν να διαχειρίζονται τις υποθέσεις τους με μεγαλύτερη ευελιξία και χαμηλότερο κόστος μετακινήσεων.
Η επόμενη μέρα και η ημερομηνία εφαρμογής
Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι οι διατάξεις για τις ηλεκτρονικές διαδικασίες κατασχέσεων και τις δηλώσεις τρίτων θα τεθούν σε πλήρη ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου 2026. Η μετάθεση αυτή κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να ολοκληρωθούν οι τεχνικές προσαρμογές στα ψηφιακά συστήματα των τραπεζών και της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών.
Εν αναμονή της πλήρους εφαρμογής, οι φορολογούμενοι και οι επαγγελματίες του κλάδου οφείλουν να ενημερωθούν για τις νέες ψηφιακές υποχρεώσεις τους. Η μετάβαση αυτή σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής χειρόγραφων διαδικασιών, θέτοντας τις βάσεις για ένα πιο σύγχρονο και αποτελεσματικό σύστημα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Οδηγός για τις νέες ψηφιακές διαδικασίες
- Ελέγξτε την εγκυρότητα της διαθήκης μέσω του νέου ηλεκτρονικού μητρώου για να αποφύγετε δικαστικές διαμάχες.
- Χρησιμοποιήστε πληρεξούσιο δικηγόρο αν βρίσκεστε στο εξωτερικό για να ολοκληρώσετε αποποιήσεις κληρονομιάς.
- Βεβαιωθείτε για την έγκαιρη ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων αν λειτουργείτε ως τρίτος φορέας σε κατάσχεση.
- Αξιοποιήστε τη δυνατότητα έκδοσης εγγυητικών επιστολών από ασφαλιστικές εταιρείες για χαμηλότερο κόστος.
