Εθνικό Μητρώο Παροχών: Οι 17 κατηγορίες επιδομάτων που μπαίνουν στο μικροσκόπιο των ελέγχων

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η πιλοτική λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων (ΕΜΠΕ), η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Το νέο ψηφιακό σύστημα επιτρέπει στο Δημόσιο να διενεργεί σαρωτικές διασταυρώσεις στοιχείων για 17 διαφορετικές κοινωνικές παροχές, θέτοντας στο στόχαστρο όσους λαμβάνουν διπλά ή παράνομα επιδόματα.

Η δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Παροχών έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό στη διαχείριση των κοινωνικών δαπανών, οι οποίες στην Ελλάδα ξεπερνούν τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Μέχρι σήμερα, η έλλειψη ενός κεντρικού συστήματος εμπόδιζε το κράτος από το να έχει μια ενιαία εικόνα για το σύνολο των ενισχύσεων που λαμβάνει κάθε φυσικό πρόσωπο.

Η πιλοτική λειτουργία και οι στόχοι του ΕΜΠΕ

Η αντίστροφη μέτρηση για την πλήρη εφαρμογή του συστήματος έχει ξεκινήσει, με την πιλοτική φάση του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων να θέτει υπό αυστηρό έλεγχο όσους λαμβάνουν δύο ή περισσότερα επιδόματα. Οι αρμόδιες υπηρεσίες εστιάζουν στον εντοπισμό περιπτώσεων όπου οι παροχές χορηγούνται χωρίς να πληρούνται τα προβλεπόμενα εισοδηματικά κριτήρια.

Μέσω του νέου ψηφιακού εργαλείου, το Υπουργείο Οικονομικών επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι κοινωνικοί πόροι κατανέμονται με δικαιοσύνη και διαφάνεια. Η διασταύρωση στοιχείων σε πραγματικό χρόνο επιτρέπει την άμεση αναστολή πληρωμών σε περιπτώσεις που διαπιστώνονται παρατυπίες ή απάτες.

Τα 17 επιδόματα που μπαίνουν στο «μικροσκόπιο»

Στο πιλοτικό πρόγραμμα έχουν ενταχθεί συνολικά 17 διαφορετικές κατηγορίες ενισχύσεων, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αναγκών, από τη θέρμανση έως τη στήριξη της οικογένειας. Στη λίστα περιλαμβάνονται το επίδομα παιδιού (Α21), το επίδομα γέννησης, καθώς και το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, που αποτελεί βασικό πυλώνα προστασίας.

Επιπλέον, οι έλεγχοι επεκτείνονται στο επίδομα στέγασης, το επίδομα θέρμανσης και το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης ανασφάλιστων υπερηλίκων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αναπηρικές παροχές και στην υπηρεσία του Προσωπικού Βοηθού, προκειμένου να αποφευχθούν επικαλύψεις με άλλες οικονομικές ενισχύσεις.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που διατυπώνουν στελέχη της δημόσιας διοίκησης, η ενοποίηση των βάσεων δεδομένων θα αποκαλύψει σημαντικό αριθμό δικαιούχων που λάμβαναν ενισχύσεις κατά παρέκκλιση της νομοθεσίας. Η διαδικασία αυτή θεωρείται απαραίτητη για την εξυγίανση του συστήματος πριν από την καθολική εφαρμογή του Μητρώου.

Διασταυρώσεις στοιχείων μέσω ΑΑΔΕ και ΗΔΙΚΑ

Το νέο σύστημα λειτουργεί ως ένα ενιαίο δίκτυο, αντλώντας δεδομένα από την ΑΑΔΕ, το Μητρώο Πολιτών και την ΗΔΙΚΑ. Οι διασταυρώσεις στοιχείων αφορούν όχι μόνο το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα, αλλά και τη συνολική ακίνητη περιουσία, όπως αυτή αποτυπώνεται στον ΕΝΦΙΑ.

Για κάθε δικαιούχο τηρείται ένας ψηφιακός φάκελος που περιλαμβάνει προσωπικά στοιχεία, την οικογενειακή κατάσταση και το ιστορικό των καταβληθεισών παροχών. Η διαλειτουργικότητα των συστημάτων επιτρέπει στις ελεγκτικές αρχές να εντοπίζουν ακόμα και αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά που πρέπει να επιστραφούν στο Δημόσιο.

Η επόμενη μέρα για τις κοινωνικές παροχές

Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης τον Σεπτέμβριο, το κράτος θα διαθέτει τα απαραίτητα δεδομένα για να διαμορφώσει πιο στοχευμένες πολιτικές. Στόχος είναι η ανακατανομή των πόρων προς όφελος των πραγματικά ευάλωτων ομάδων, περιορίζοντας τη σπατάλη που προκαλείται από την έλλειψη συντονισμού.

Οι πολίτες θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με την ορθή δήλωση των στοιχείων τους, καθώς οποιαδήποτε απόκλιση μπορεί να οδηγήσει σε αυτόματη διακοπή της ενίσχυσης. Η ψηφιακή εποχή στα επιδόματα φέρνει αυστηρότερους κανόνες, αλλά και ταχύτερες διαδικασίες για τους νόμιμους δικαιούχους.