ΕΦΚΑ: Οι παγίδες στη ρύθμιση των 72 δόσεων και το «αγκάθι» του επιτοκίου 5,84%

Σοβαρούς περιορισμούς και υψηλό κόστος εξυπηρέτησης αντιμετωπίζουν χιλιάδες ασφαλισμένοι που επιχειρούν να ενταχθούν στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων του ΕΦΚΑ. Με το συνολικό χρέος προς το ΚΕΑΟ να αγγίζει τα 51,3 δισ. ευρώ, το επιτόκιο του 5,84% και η υποχρέωση καταβολής των τρεχουσών εισφορών λειτουργούν ως «φίλτρο» αποκλεισμού για τη συντριπτική πλειονότητα των μικρομεσαίων οφειλετών.

Η εκρηκτική άνοδος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την κοινωνική ασφάλιση, οι οποίες στο τέλος του 2025 διαμορφώθηκαν στα 51,31 δισ. ευρώ, δημιουργεί ένα ασφυκτικό πλαίσιο για την αγορά. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΚΕΑΟ, το χρέος αυξήθηκε κατά 2,03 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, αναδεικνύοντας τη δυσκολία των ελεύθερων επαγγελματιών να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Το υψηλό επιτόκιο και το κόστος της ρύθμισης

Το βασικό εμπόδιο για την αποτελεσματικότητα του νέου σχήματος είναι το επιτόκιο 5,84%, το οποίο θεωρείται ιδιαίτερα επιβαρυντικό για τα οικονομικά δεδομένα των μη μισθωτών. Η συγκεκριμένη επιβάρυνση «φουσκώνει» το τελικό ποσό της οφειλής, καθιστώντας τη ρύθμιση λιγότερο ελκυστική σε σχέση με παλαιότερα σχήματα.

Παράλληλα, η απουσία ουσιαστικής περικοπής των προσαυξήσεων και των πρόσθετων τελών διατηρεί τη βάση του χρέους σε υψηλά επίπεδα. Για πολλούς οφειλέτες, το κόστος των τόκων εξανεμίζει το όφελος από την επιμήκυνση των δόσεων από 24 σε 72, εγκλωβίζοντάς τους σε έναν διαρκή κύκλο χρέους.

Οι προϋποθέσεις που «πετούν» εκτός τους οφειλέτες

Μια κρίσιμη παράμετρος που λειτουργεί ως «κόφτης» είναι η υποχρέωση τακτοποίησης των νεότερων οφειλών. Πολλοί ασφαλισμένοι, ενώ επιθυμούν να ρυθμίσουν τα παλαιά τους χρέη, αδυνατούν να καταβάλουν ταυτόχρονα τις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές, με αποτέλεσμα να χάνουν το δικαίωμα ένταξης.

Αυτός ο περιορισμός αφορά κυρίως οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τον Δεκέμβριο του 2023. Η ανάγκη για σταθερή οικονομική ρευστότητα καθιστά τη ρύθμιση προσβάσιμη μόνο σε ένα μέρος των οφειλετών, αφήνοντας ακάλυπτους εκείνους που αντιμετωπίζουν χρόνια οικονομική αδυναμία.

Η ακτινογραφία των χρεών: 9 στους 10 χρωστούν έως 30.000 ευρώ

Τα στατιστικά στοιχεία αποκαλύπτουν ότι το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στους μικροοφειλέτες. Σχεδόν το 87,06% του συνόλου, δηλαδή πάνω από 1,8 εκατομμύριο φυσικά και νομικά πρόσωπα, έχουν χρέη που δεν υπερβαίνουν τις 30.000 ευρώ.

Ειδικότερα, περίπου 7 στους 10 οφειλέτες χρωστούν ποσά κάτω από 15.000 ευρώ. Για αυτή την κατηγορία επαγγελματιών και αγροτών, η επιβάρυνση από το επιτόκιο και η έλλειψη «κουρέματος» λειτουργούν αποτρεπτικά, παρά το γεγονός ότι η ρύθμιση προσφέρει ευκολίες όπως η άρση των κατασχέσεων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η τρέχουσα δομή της ρύθμισης κινδυνεύει να ανακυκλώσει το πρόβλημα αντί να το λύσει. Επισημαίνεται από παράγοντες των παραγωγικών τάξεων, όπως ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών, ότι χωρίς γενναίες παρεμβάσεις στα επιτόκια, η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα παραμείνει περιορισμένη.

Η επόμενη μέρα για το ιδιωτικό χρέος

Η διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα, παρά το γεγονός ότι σε άλλες περιπτώσεις έχει νομοθετηθεί το «πάγωμα» των επιτοκίων έως το 2027, δημιουργεί δύο ταχύτητες οφειλετών. Η ανάγκη για μια πιο ολιστική προσέγγιση στο ζήτημα των ασφαλιστικών χρεών παραμένει επιτακτική.

Στο μέλλον, η επιτυχία τέτοιων ρυθμίσεων θα εξαρτηθεί από την ικανότητα του κράτους να προσφέρει βιώσιμα σχήματα αποπληρωμής που λαμβάνουν υπόψη την πραγματική φοροδοτική ικανότητα των πολιτών. Χωρίς μείωση του κόστους εξυπηρέτησης, το «βουνό» των 51,3 δισ. ευρώ θα συνεχίσει να επιβαρύνει την ελληνική οικονομία.