ΔΝΤ: Ψαλίδι στην ανάπτυξη της ευρωζώνης στο 0,9% λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προχώρησε σε δραστική υποβάθμιση των προβλέψεων για την οικονομία της ευρωζώνης, εκτιμώντας ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί μόλις κατά 0,9% το 2026. Η γενική διευθύντρια Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα προειδοποίησε το Eurogroup για νέες πληθωριστικές πιέσεις και ενεργειακά σοκ που απορρέουν από τη γεωπολιτική αστάθεια, απειλώντας τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της Γηραιάς Ηπείρου.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας παρατεταμένης περιόδου γεωπολιτικής αβεβαιότητας, όπου οι διεθνείς αγορές ενέργειας παραμένουν εξαιρετικά ευάλωτες σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Το παρασκήνιο της αξιολόγησης του Ταμείου αναδεικνύει ότι η Ευρώπη, παρά την αρχική της ανθεκτικότητα, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα διπλό μέτωπο κρίσεων που επηρεάζει άμεσα την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Οι νέες προβλέψεις για το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό

Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση στο Λουξεμβούργο, το ΔΝΤ εκτιμά ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα περιοριστεί στο 0,9% για το 2026 και στο 1,2% για το 2027. Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν σαφή υποχώρηση από τις προηγούμενες εκτιμήσεις, αντανακλώντας το ισχυρό σοκ στην προσφορά που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός αναμένεται να διατηρηθεί σε επίπεδα άνω του στόχου της ΕΚΤ, φτάνοντας το 2,8% το 2026. Η εξέλιξη αυτή περιπλέκει τους σχεδιασμούς της Φρανκφούρτης, καθώς η Κριστίν Λαγκάρντ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η οικονομία κινείται πλέον εκτός του βασικού σεναρίου της κεντρικής τράπεζας.

Ενεργειακό σοκ και διαρθρωτικές αδυναμίες

Το Ταμείο επισημαίνει ότι η άνοδος των ενεργειακών τιμών επιβαρύνει την εμπιστοσύνη των νοικοκυριών και αυξάνει το κόστος παραγωγής για τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, η Ευρώπη συνεχίζει να χάνει έδαφος λόγω της χαμηλής παραγωγικότητας και της γήρανσης του πληθυσμού, παράγοντες που απειλούν το κοινωνικό μοντέλο της ηπείρου μακροπρόθεσμα.

Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι οι κίνδυνοι παραμένουν καθοδικοί για την ανάπτυξη και ανοδικοί για τον πληθωρισμό. Μια νέα κλιμάκωση στα μέτωπα της Μέσης Ανατολής ή της Ουκρανίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρατεταμένη ενεργειακή κρίση, αναγκάζοντας τις κυβερνήσεις σε δύσκολες αποφάσεις.

Η στάση της ΕΚΤ και η δημοσιονομική πειθαρχία

Στο πεδίο της νομισματικής πολιτικής, το ΔΝΤ δεν αποκλείει περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων εάν οι πληθωριστικές προσδοκίες δεν αποκλιμακωθούν. Επισημαίνεται ότι μπορεί να απαιτηθεί μια πιο περιοριστική στάση από αυτήν που προεξοφλούν οι αγορές σήμερα, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα των τιμών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η ανάγκη για δημοσιονομική προσαρμογή καθίσταται επιτακτική για τα κράτη-μέλη με υψηλό χρέος. Το Ταμείο ζητά βελτίωση του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έως το 2031, την ώρα που η Ελλάδα επιτυγχάνει ταχεία αποκλιμάκωση του χρέους της κόντρα στη διεθνή τάση.

Η επόμενη μέρα για την ευρωπαϊκή οικονομία

Το ΔΝΤ απορρίπτει την προοπτική γενικευμένης δημοσιονομικής στήριξης, προκρίνοντας αυστηρά στοχευμένα μέτρα για τις ευάλωτες ομάδες. Παράλληλα, εκφράζονται επιφυλάξεις για τους έκτακτους φόρους στα υπερκέρδη, καθώς θεωρείται ότι αποθαρρύνουν τις επενδύσεις που είναι απαραίτητες για την ενεργειακή μετάβαση.

Η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και η εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς αποτελούν, κατά το Ταμείο, τα μοναδικά εργαλεία για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Η Ευρώπη καλείται να δράσει ενωμένη για να θωρακίσει την ανθεκτικότητά της απέναντι σε ένα διεθνές περιβάλλον που γίνεται ολοένα και πιο εχθρικό.