- Υστέρηση παραγωγικότητας έναντι του μέσου όρου της Ευρωζώνης.
- Επενδυτικό κενό ύψους 4% του ΑΕΠ σε κρίσιμους τομείς.
- Το δημογραφικό πρόβλημα απειλεί τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
- Ανησυχητικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στο 6% του ΑΕΠ.
- Ανάγκη για επιτάχυνση της ψηφιακής μετάβασης και μείωση γραφειοκρατίας.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το επίμονο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας, παρά τη σημαντική δημοσιονομική πρόοδο. Η νέα έκθεση προσδιορίζει δέκα κρίσιμα πεδία όπου απαιτούνται βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές για να κλείσει το χάσμα με την Ευρωζώνη και να αντιμετωπιστεί το ανησυχητικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.
| Δείκτης Οικονομίας | Τρέχουσα Κατάσταση / Στόχος |
|---|---|
| Επενδυτικό Κενό | -4% σε σχέση με την Ευρωζώνη |
| Έλλειμμα Τρεχουσών Συναλλαγών | 6% του ΑΕΠ |
| Παραγωγικότητα Εργασίας | Σημαντικά κάτω από τον Μ.Ο. Ε.Ε. |
| Κύριοι Κίνδυνοι | Δημογραφικό, Ενεργειακό Κόστος |
| Προτεραιότητα | Ψηφιακή Μετάβαση & Δικαιοσύνη |
Αυτή η παρέμβαση του Ταμείου έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η Ελλάδα έχει επιδείξει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης μετά την πανδημία, ωστόσο οι δομικές αδυναμίες παραμένουν το κύριο εμπόδιο για την πραγματική σύγκλιση. Σύμφωνα με την ανάλυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η ανθεκτικότητα της οικονομίας δεν αρκεί για να καλύψει το παραγωγικό κενό που δημιουργήθηκε την προηγούμενη δεκαετία.
Η παραγωγή ανά εργαζόμενο στην Ελλάδα υπολείπεται σημαντικά των ευρωπαϊκών επιδόσεων, περιορίζοντας την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Έκθεση για την Ελλάδα
Το επενδυτικό κενό και η υστέρηση στην παραγωγικότητα
Το πρώτο και βασικότερο σημείο της έκθεσης αφορά την παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, η οποία παραμένει καθηλωμένη σε χαμηλά επίπεδα σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο υπολείπεται σημαντικά, γεγονός που καθιστά τις ελληνικές επιχειρήσεις λιγότερο ανταγωνιστικές στη διεθνή αγορά.
Παράλληλα, το ΔΝΤ εντοπίζει ένα επενδυτικό κενό της τάξης των τεσσάρων ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ. Οι επενδύσεις σε έρευνα και τεχνολογία, λογισμικά και κρίσιμες υποδομές θεωρούνται ανεπαρκείς για να υποστηρίξουν ένα σύγχρονο παραγωγικό μοντέλο.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι χωρίς ποιοτικό άλμα στις επενδύσεις, η ανάπτυξη θα παραμείνει εξαρτημένη από την κατανάλωση και τον τουρισμό. Η ανάγκη για εισαγωγή νέων τεχνολογιών είναι πλέον επιτακτική για τη βελτίωση της διεθνούς θέσης της χώρας.
Δημογραφικό και αγορά εργασίας: Οι δύο «βόμβες»
Το δημογραφικό πρόβλημα αναδεικνύεται σε έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα. Η μείωση του ενεργού πληθυσμού και η γήρανση ασκούν ασφυκτικές πιέσεις, ενώ η συμμετοχή στην αγορά εργασίας παραμένει χαμηλή για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες.
Προτεινόμενο Σιάμισιης: Ρεαλιστικές λύσεις στην ενέργεια και σταθερότητα ζητά η HELLENiQ ENERGY
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις γυναίκες και τους νέους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν εμπόδια στην ένταξή τους στην παραγωγική διαδικασία. Το Ταμείο κάνει λόγο για αναντιστοιχίες δεξιοτήτων, καθώς η εκπαίδευση δεν φαίνεται να ακολουθεί τις πραγματικές ανάγκες της σύγχρονης αγοράς.
Επιπλέον, η χαμηλή κινητικότητα των εργαζομένων προς πιο παραγωγικούς κλάδους περιορίζει τη δυναμική της οικονομίας. Η ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων και η επανακατάρτιση του εργατικού δυναμικού αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του «δεκαλόγου» για την ανάκαμψη.
Ψηφιακός μετασχηματισμός και ενεργειακό κόστος
Η υστέρηση στην ψηφιακή μετάβαση αποτελεί ακόμη ένα «αγκάθι» για την ανταγωνιστικότητα. Οι ελληνικές επιχειρήσεις επενδύουν ελάχιστα σε τεχνητή νοημοσύνη και βάσεις δεδομένων, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητά τους να αυξήσουν την αποδοτικότητά τους.
Την ίδια στιγμή, το υψηλό ενεργειακό κόστος συνεχίζει να πλήττει τη βιομηχανία και τις υπηρεσίες. Παρά την πρόοδο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η ενεργειακή αστάθεια και οι γεωπολιτικές κρίσεις διατηρούν τις τιμές σε επίπεδα που επιβαρύνουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η ενεργειακή ενοποίηση με την υπόλοιπη Ευρώπη είναι η μόνη λύση για τη σταθεροποίηση των τιμών. Η Ελλάδα καλείται να αξιοποιήσει πλήρως τους ευρωπαϊκούς πόρους για να θωρακίσει το ενεργειακό της σύστημα.
Η επόμενη μέρα για το παραγωγικό μοντέλο
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι η εγχώρια παραγωγική βάση παραμένει περιορισμένη, οδηγώντας σε υψηλές εισαγωγές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών να διατηρείται στο ανησυχητικό επίπεδο του 6% του ΑΕΠ, υποδηλώνοντας ότι η χώρα καταναλώνει περισσότερα από όσα παράγει.
Η αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας και η επιτάχυνση των δικαστικών διαδικασιών θεωρούνται κρίσιμες για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Το υψηλό ρυθμιστικό κόστος και οι πολύπλοκες αδειοδοτήσεις εξακολουθούν να λειτουργούν αποτρεπτικά για τη δημιουργία δυναμικών επιχειρήσεων.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η Ελλάδα χρειάζεται βαθύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Η πλήρης αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης και η εστίαση στην καινοτομία είναι τα κλειδιά για τη μετάβαση σε ένα εξωστρεφές και βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης.
Πώς μπορούν οι επιχειρήσεις να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους
- Επένδυση σε ψηφιακά εργαλεία και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.
- Εστίαση στην εξωστρέφεια και την αναζήτηση νέων διεθνών αγορών.
- Συνεχής κατάρτιση του προσωπικού σε νέες δεξιότητες (upskilling).
- Αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης για πράσινη μετάβαση.
- Μείωση του λειτουργικού κόστους μέσω ενεργειακών αναβαθμίσεων.
