Αναδρομικά συντάξεων: Σε αναμονή 370.000 δικαιούχοι παρά τις μαζικές δικαστικές αποφάσεις

Σε πολυετή ομηρία παραμένουν περίπου 370.000 συνταξιούχοι, οι οποίοι παρά τις δικαστικές δικαιώσεις για τις περικοπές του 11μήνου 2015-2016, αντιμετωπίζουν εξαιρετικά αργούς ρυθμούς στην καταβολή των ποσών. Οι επιδικασθείσες επιστροφές, που αφορούν επικουρικές συντάξεις και δώρα, αγγίζουν σε ορισμένες περιπτώσεις τα 4.000 ευρώ, ωστόσο η γραφειοκρατία και οι φορολογικές κρατήσεις περιορίζουν το τελικό όφελος.

Η τρέχουσα κατάσταση με τα αναδρομικά του 11μήνου (Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016) αποτελεί τη συνέχεια μιας μακράς νομικής διαμάχης που εδράζεται στις αντισυνταγματικές περικοπές των νόμων 4051 και 4093 του 2012. Παρά το γεγονός ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο, η υλοποίηση των πληρωμών προσκρούει σε διοικητικές αγκυλώσεις και στην ανάγκη έκδοσης ατομικών δικαστικών αποφάσεων για όσους είχαν ασκήσει αγωγές.

Η ακτινογραφία των οφειλών ανά ασφαλιστικό ταμείο

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, τα ποσά που επιδικάζονται από τα πρωτοδικεία παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις ανάλογα με τον ασφαλιστικό φορέα του κάθε δικαιούχου. Οι συνταξιούχοι των ΔΕΚΟ και των τραπεζών βρίσκονται στην κορυφή της κλίμακας, με τις διεκδικήσεις να κυμαίνονται από 1.111 έως 4.004 ευρώ.

Για τους ασφαλισμένους του Δημοσίου, τα ποσά κυμαίνονται μεταξύ 727 και 2.820 ευρώ, ενώ στο ΙΚΑ οι επιστροφές ξεκινούν από τα 410 ευρώ και φτάνουν έως τα 2.372 ευρώ. Παρά τη μαζική έκδοση θετικών αποφάσεων, παρατηρούνται σημαντικές καθυστερήσεις στην καταβολή, καθώς ο e-ΕΦΚΑ επεξεργάζεται τα αιτήματα με ρυθμούς που δεν ικανοποιούν τους δικαιούχους.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, εργατολόγοι με εμπειρία σε κοινωνικοασφαλιστικά θέματα επισημαίνουν ότι η μη άσκηση εφέσεων από την πλευρά του Δημοσίου είναι ένα θετικό βήμα, ωστόσο η ταμειακή ροή και ο όγκος των υποθέσεων παραμένουν οι κύριοι ανασταλτικοί παράγοντες για την άμεση εξόφληση των χιλιάδων εκκρεμοτήτων.

Το “ψαλίδι” των κρατήσεων και η φορολογική επιβάρυνση

Ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία που απασχολούν τους συνταξιούχους είναι το τελικό καθαρό ποσό που θα φτάσει στην τσέπη τους. Τα αναδρομικά δεν αποδίδονται στο ακέραιο, καθώς υπόκεινται σε αυτοτελή φορολόγηση και σειρά κρατήσεων, όπως η εισφορά υγειονομικής περίθαλψης (6%).

Επιπλέον, οι φορολογικές επιβαρύνσεις περιλαμβάνουν τη φορολόγηση των νόμιμων τόκων και τις επιβαρύνσεις χαρτοσήμου, γεγονός που συχνά οδηγεί σε σημαντική μείωση του αρχικού ποσού. Σε πολλές περιπτώσεις, οι δικαιούχοι υποχρεούνται να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις, αντιμετωπίζοντας επιπλέον φορολογικές επιβαρύνσεις που μπορεί να αγγίξουν το 50% των μεικτών αποδοχών.

Η δύσκολη εξίσωση για τους κληρονόμους

Ιδιαίτερη πολυπλοκότητα παρουσιάζουν οι περιπτώσεις όπου ο αρχικός δικαιούχος έχει αποβιώσει. Οι κληρονόμοι καλούνται να διαχειριστούν μια δαιδαλώδη γραφειοκρατική διαδικασία, η οποία απαιτεί τη συγκέντρωση πολυάριθμων πιστοποιητικών (εγγυτέρων συγγενών, μη δημοσίευσης διαθήκης κ.α.) για να διεκδικήσουν τις επικουρικές συντάξεις και τα δώρα που αναλογούσαν στον θανόντα.

Η διαδικασία αυτή συχνά διαρκεί αρκετούς μήνες, προσθέτοντας επιπλέον βάρος σε οικογένειες που ήδη περιμένουν χρόνια για τη δικαίωση. Η πολιτική αντιπαράθεση για το θέμα παραμένει έντονη, καθώς η νομοθετική ρύθμιση του 2020 περιόρισε τις διεκδικήσεις μόνο σε όσους είχαν ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη, αφήνοντας εκτός χιλιάδες άλλους συνταξιούχους.

Οι προοπτικές για την ολοκλήρωση των πληρωμών

Εν αναμονή των νέων εκκαθαρίσεων, η πίεση προς το Υπουργείο Εργασίας αυξάνεται, καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι το ένα τρίτο των συνταξιούχων επιβιώνει με αποδοχές κάτω των 700 ευρώ μεικτά. Η καταβολή των αναδρομικών θεωρείται για πολλούς μια ζωτική οικονομική ανάσα απέναντι στο συνεχιζόμενο κύμα ακρίβειας.

Η επόμενη μέρα για τις πληρωμές εξαρτάται από την ταχύτητα έκδοσης των τελεσίδικων αποφάσεων και την ετοιμότητα του λογισμικού του e-ΕΦΚΑ να ενσωματώσει τα επιδικασθέντα ποσά. Οι δικαιούχοι παραμένουν σε εγρήγορση, παρακολουθώντας τις ροές των πιστώσεων που αναμένονται το επόμενο διάστημα, ελπίζοντας στο κλείσιμο μιας εκκρεμότητας που κρατά πάνω από μια δεκαετία.