- Πρόταση για επιβολή πρόσθετου φόρου μεταβίβασης 15%-20% σε αγοραστές εκτός ΕΕ.
- Εισαγωγή ετήσιου φόρου 1% για ακίνητα που παραμένουν κενά ή υποχρησιμοποιούνται.
- Στόχος η αποθάρρυνση της κερδοσκοπίας και η αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
- Χρηματοδότηση προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας από τα νέα φορολογικά έσοδα.
Η υιοθέτηση του καναδικού μοντέλου φορολόγησης προτείνεται ως η πλέον δραστική λύση για την αναχαίτιση της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα, συνδυάζοντας υψηλούς φόρους αγοράς για μη κατοίκους και ετήσιες επιβαρύνσεις σε κενά ακίνητα. Η πρόταση, που βασίζεται σε διεθνείς πρακτικές, στοχεύει στον περιορισμό της κερδοσκοπικής δραστηριότητας και την άμεση ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών για τους Έλληνες πολίτες.
| Χαρακτηριστικό Μοντέλου | Περιγραφή & Ποσοστά |
|---|---|
| Φόρος Αγοράς (Ξένοι) | 15% έως 25% επιπλέον της αξίας |
| Φόρος Κενών Ακινήτων | 1% ετήσια επιβάρυνση επί της αξίας |
| Στόχος Παρέμβασης | Αποθάρρυνση κερδοσκοπίας & αύξηση προσφοράς |
| Κοινωνική Διάσταση | Χρηματοδότηση κοινωνικής στέγης & επιδοτήσεων |
| Περιορισμοί Αγοράς | Απαγόρευση σε μη κατοίκους σε συγκεκριμένες ζώνες |
Η ελληνική κτηματαγορά βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής, με τις τιμές πώλησης και τα ενοίκια να αγγίζουν επίπεδα ρεκόρ, όπως καταδεικνύεται στην περίπτωση της Βουλιαγμένης με 7.333 ευρώ ανά τ.μ., καθιστώντας την ιδιοκατοίκησή ανέφικτη για τη νέα γενιά. Το παρασκήνιο της τρέχουσας πρότασης εστιάζει στην ανάγκη για δομικές παρεμβάσεις που θα εξισορροπήσουν τη ζήτηση από το εξωτερικό με τις στεγαστικές ανάγκες της εγχώριας κοινωνίας, ακολουθώντας το παράδειγμα χωρών που αντιμετώπισαν παρόμοια φαινόμενα υπερθέρμανσης της αγοράς.
Το καναδικό μοντέλο μετατρέπει την ακίνητη περιουσία από επενδυτικό προϊόν σε κοινωνικό αγαθό, πιέζοντας για την αξιοποίηση κάθε κλειστού τετραγωνικού.
Ανάλυση Στρατηγικής Στέγασης
Τι προβλέπει το καναδικό μοντέλο φορολόγησης
Το καναδικό σύστημα θεωρείται το πλέον ολοκληρωμένο διεθνώς, καθώς εισάγει τον «φόρο υποχρησιμοποιούμενης κατοικίας» (Underused Housing Tax). Πρόκειται για μια ετήσια επιβάρυνση 1% επί της αξίας των ακινήτων που παραμένουν κενά, στοχεύοντας άμεσα στους μη κατοίκους που διατηρούν ακίνητα ως αποθήκες κεφαλαίου χωρίς να τα διαθέτουν στην αγορά.
Παράλληλα, σε περιοχές με έντονη πίεση, όπως το Οντάριο, εφαρμόζονται πρόσθετοι φόροι αγοράς για ξένους επενδυτές που κυμαίνονται από 20% έως 25%. Η στρατηγική αυτή επιδιώκει να αυξήσει σημαντικά το κόστος εισόδου για κεφάλαια εκτός χώρας, δίνοντας προτεραιότητα στους μόνιμους κατοίκους και τους εγχώριους αγοραστές πρώτης κατοικίας.
Η πρόταση για την ελληνική αγορά ακινήτων
Προτεινόμενο Τι θα σήμαινε για την παγκόσμια οικονομία ένα ράλι του πετρελαίου στα 150 δολάρια
Στο πλαίσιο του διαλόγου για το στεγαστικό πρόγραμμα του 2026, προτείνεται η Ελλάδα να υιοθετήσει έναν πρόσθετο φόρο μεταβίβασης της τάξης του 15% έως 20% για αγορές από φυσικά πρόσωπα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέτρο αυτό θα λειτουργούσε ως ισχυρό αντικίνητρο για επενδυτές που δεν σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν το ακίνητο για ιδιοκατοίκηση ή μακροχρόνια μίσθωση.
Για παράδειγμα, μια αγορά αξίας 400.000 ευρώ από επενδυτή εκτός ΕΕ θα μπορούσε να επιβαρυνθεί με επιπλέον 80.000 ευρώ φόρο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της κτηματαγοράς, η επιβολή ενός τέτοιου πλαισίου θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για την απελευθέρωση χιλιάδων ακινήτων που σήμερα παραμένουν εκτός μίσθωσης, αυξάνοντας την προσφορά κατοικιών.
Η κοινωνική διάσταση και η χρηματοδότηση της στέγης
Η εφαρμογή αυτών των μέτρων δεν έχει μόνο εισπρακτικό χαρακτήρα, αλλά και έντονο κοινωνικό πρόσημο. Τα έσοδα που θα προκύψουν από τη φορολόγηση των ξένων επενδυτών και των κενών κατοικιών θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στη χρηματοδότηση ενός εθνικού προγράμματος κοινωνικής κατοικίας, καλύπτοντας το θεσμικό κενό που άφησε η κατάργηση του ΟΕΚ.
Οι πόροι αυτοί θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την κατασκευή νέων συγκροτημάτων, την ανακαίνιση δημόσιων ακινήτων και την παροχή επιδοτήσεων ενοικίου σε ευάλωτα νοικοκυριά. Με αυτόν τον τρόπο, η υπεραξία των ακινήτων επιστρέφει στην κοινωνία, ενισχύοντας την πρόσβαση των νέων σε προσιτή και ποιοτική στέγη.
Η επόμενη μέρα για την ελληνική στεγαστική πολιτική
Η υιοθέτηση ενός μοντέλου που συνδυάζει τη φορολογική αυστηρότητα με την κοινωνική ανταποδοτικότητα φαίνεται να είναι ο μόνος δρόμος για τη σταθεροποίηση μιας ανεξέλεγκτης αγοράς. Η πίεση προς τους ιδιοκτήτες να αξιοποιούν τα ακίνητά τους είναι απαραίτητη για να σταματήσει η τεχνητή έλλειψη προσφοράς που εκτοξεύει τα ενοίκια.
Σε μια περίοδο που η αγορά κατοικίας αποτελεί «άπιαστο όνειρο» για το μέσο εισόδημα, οι παρεμβάσεις τύπου Καναδά προσφέρουν ένα δοκιμασμένο πλαίσιο για την προστασία του δικαιώματος στη στέγη. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την πολιτική βούληση για σύγκρουση με μεγάλα επενδυτικά συμφέροντα προς όφελος της κοινωνικής συνοχής.
Πώς να προετοιμαστείτε για τις αλλαγές στην αγορά ακινήτων
- Ελέγξτε τη δυνατότητα αξιοποίησης κενών ακινήτων μέσω προγραμμάτων ανακαίνισης πριν την επιβολή νέων φόρων.
- Ενημερωθείτε για τα κριτήρια των προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας αν ανήκετε σε ευάλωτες ομάδες ή νέους αγοραστές.
- Συμβουλευτείτε φοροτεχνικό για τις αλλαγές στους συντελεστές μεταβίβασης αν σχεδιάζετε αγορά ως κάτοικος εξωτερικού.
- Παρακολουθήστε τις ανακοινώσεις για τις 'ζώνες υψηλής πίεσης' όπου οι φόροι κενών ακινήτων θα εφαρμοστούν κατά προτεραιότητα.
