- Επαναξιολόγηση του φορομπόνους 5.000 ευρώ για ηλεκτρονικές πληρωμές σε 20 επαγγέλματα.
- Στο μικροσκόπιο ο διπλασιασμός των ιατρικών δαπανών για το όριο του 30%.
- Χαμηλή η αποδοτικότητα των μέτρων λόγω του αφορολόγητου ορίου για χαμηλά εισοδήματα.
- Οι αλλαγές αναμένεται να οριστικοποιηθούν εντός του 2026 για εφαρμογή από το 2027.
- Εξετάζεται η αντικατάσταση των εκπτώσεων από πιο στοχευμένα κίνητρα κατά της φοροδιαφυγής.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δρομολογεί την πλήρη επαναξιολόγηση των φορολογικών κινήτρων για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, με στόχο την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Στο επίκεντρο βρίσκονται η έξτρα έκπτωση φόρου έως 5.000 ευρώ για επαγγέλματα υψηλού κινδύνου και ο διπλασιασμός των ιατρικών δαπανών, καθώς οι αρμόδιοι εξετάζουν την τροποποίηση ή αντικατάστασή τους από το 2027.
| Κατηγορία Κινήτρου | Ισχύουσα Ρύθμιση | Κατάσταση Αξιολόγησης |
|---|---|---|
Κατηγορία Κινήτρου Φορομπόνους 5.000€ | Ισχύουσα Ρύθμιση Έκπτωση 30% από το φορολογητέο εισόδημα | Κατάσταση Αξιολόγησης Λήξη 31/12/2026 – Υπό επανεξέταση |
Κατηγορία Κινήτρου Ιατρικές Δαπάνες | Ισχύουσα Ρύθμιση Διπλασιασμός αξίας για το όριο 30% | Κατάσταση Αξιολόγησης Εξετάζεται η τροποποίηση ή κατάργηση |
Κατηγορία Κινήτρου Επαγγέλματα Υψηλού Κινδύνου | Ισχύουσα Ρύθμιση 20 κατηγορίες (Υδραυλικοί, Δικηγόροι κ.α.) | Κατάσταση Αξιολόγησης Στο επίκεντρο για νέα στοχευμένα μέτρα |
Κατηγορία Κινήτρου Όριο Ηλεκτρονικών Πληρωμών | Ισχύουσα Ρύθμιση 30% του πραγματικού εισοδήματος | Κατάσταση Αξιολόγησης Παραμένει σε ισχύ ως βασική υποχρέωση |
Η στρατηγική αυτή έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης, η οποία ξεκίνησε δυναμικά από το 2022. Το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να διαπιστώσει εάν τα υφιστάμενα κίνητρα έχουν όντως οδηγήσει σε αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης ή αν απαιτούνται ριζικές αλλαγές.
Το βασικό δίλημμα είναι αν τα φορολογικά κίνητρα πρέπει να διατηρηθούν ή να αντικατασταθούν από πιο στοχευμένες παρεμβάσεις σε κλάδους υψηλής φοροδιαφυγής.
Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Το φορολογικό μπόνους των 5.000 ευρώ και η χαμηλή αποδοτικότητα
Στο μικροσκόπιο βρίσκεται η διάταξη που προβλέπει έκπτωση 30% από το φορολογητέο εισόδημα για ηλεκτρονικές πληρωμές σε 20 κατηγορίες επαγγελματιών. Το μέτρο, που αφορά υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, δικηγόρους και κομμωτήρια, ισχύει για τα εισοδήματα του 2026 και λήγει τυπικά στο τέλος του έτους.
Παρά την αύξηση της χρήσης πλαστικού χρήματος, τα στοιχεία δείχνουν ότι η συγκεκριμένη έκπτωση δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Πολλοί φορολογούμενοι με χαμηλά εισοδήματα δεν επωφελούνται, καθώς το εισόδημά τους βρίσκεται ήδη κάτω από το αφορολόγητο όριο, με αποτέλεσμα το κίνητρο να καθίσταται ανενεργό.
Επιπλέον, το οικονομικό όφελος γίνεται αντιληπτό μόνο κατά την εκκαθάριση της δήλωσης, γεγονός που μειώνει την αμεσότητα του κινήτρου. Την ίδια στιγμή, αρκετοί επαγγελματίες συνεχίζουν να προσφέρουν άμεσες εκπτώσεις για πληρωμές με μετρητά χωρίς απόδειξη, ακυρώνοντας στην πράξη το φορολογικό πλεονέκτημα της κάρτας.
Ιατρικές δαπάνες και ο κανόνας του 30%
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται και η ρύθμιση για τις ιατρικές δαπάνες, οι οποίες προσμετρώνται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου 30% του εισοδήματος. Η διάταξη αυτή αφορά ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες που εξοφλούνται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα.
Το Υπουργείο εξετάζει αν η διατήρηση αυτού του ευνοϊκού καθεστώτος είναι απαραίτητη ή αν θα πρέπει να αντικατασταθεί από πιο στοχευμένες παρεμβάσεις. Η ανάλυση βασίζεται στη Θεωρία της Φορολογικής Συμμόρφωσης — ένα πλαίσιο που μελετά πώς τα οικονομικά κίνητρα και οι κυρώσεις επηρεάζουν την προθυμία των πολιτών να δηλώνουν τα εισοδήματά τους — ώστε να εντοπιστούν οι κλάδοι με τη μεγαλύτερη παραβατικότητα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών στελεχών, η κυβέρνηση προσανατολίζεται σε ένα μοντέλο που θα συνδέει την έκπτωση με την άμεση επιστροφή χρημάτων (cashback). Αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ισχυρότερο δέλεαρ για τον καταναλωτή, προσφέροντας άμεση ρευστότητα αντί για μελλοντική φορολογική ελάφρυνση.
Η επόμενη μέρα για τις ψηφιακές πληρωμές
Η αξιολόγηση των μέτρων αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του φθινοπώρου, ώστε οι όποιες αλλαγές να ενσωματωθούν στον προϋπολογισμό του επόμενου έτους. Στόχος είναι η δημιουργία ενός δικαιότερου συστήματος που δεν θα ευνοεί μόνο τα υψηλά εισοδήματα αλλά θα δίνει πραγματικά κίνητρα σε όλες τις κοινωνικές ομάδες.
Όπως αναφέρει η εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, το δίλημμα για το οικονομικό επιτελείο παραμένει: διατήρηση των υφιστάμενων φοροαπαλλαγών ή μετάβαση σε ένα νέο σύστημα στοχευμένων ελέγχων και ψηφιακών διασταυρώσεων. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τα δημοσιονομικά περιθώρια και την πορεία των εσόδων από τον ΦΠΑ το τρέχον έτος.
Τι πρέπει να προσέξετε για τις ηλεκτρονικές σας δαπάνες
- Διατηρείτε τα αποδεικτικά ηλεκτρονικών πληρωμών για επαγγελματίες υψηλού κινδύνου έως την εκκαθάριση της δήλωσης.
- Ελέγχετε εάν οι ιατρικές σας δαπάνες έχουν εξοφληθεί μέσω POS ή e-banking για να μετρήσουν διπλά.
- Βεβαιωθείτε ότι καλύπτετε το όριο του 30% του εισοδήματός σας με ηλεκτρονικές συναλλαγές για να αποφύγετε το πέναλτι φόρου.
- Προτιμάτε την ηλεκτρονική πληρωμή ακόμα και αν σας προσφέρεται μικρή έκπτωση στα μετρητά, για να κατοχυρώσετε τη φοροαπαλλαγή.