Ακίνητα: Η νέα διαδικασία απόδοσης μισθίου σε ισχύ από την 1η Μαΐου

Από την 1η Μαΐου 2026 τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή ο Νόμος 5221/2025, ο οποίος φέρνει σαρωτικές αλλαγές στην απόδοση μισθίου για ληγμένες συμβάσεις. Η νέα ρύθμιση επιτρέπει την ανάκτηση ακινήτων μέσω πιστοποιημένων δικηγόρων, διασφαλίζοντας παράλληλα μια αυτόματη εξάμηνη προθεσμία για τη μεταστέγαση των ενοικιαστών.

Η ενεργοποίηση της νέας διαδικασίας αποτελεί το επιστέγασμα μιας πολυετούς μεταρρυθμιστικής προσπάθειας με στόχο την εξισορρόπηση των σχέσεων στην αγορά ακινήτων. Το παρασκήνιο της ρύθμισης συνδέεται άμεσα με τις διεκδικήσεις της ΠΟΜΙΔΑ, η οποία ζητούσε επί σειρά ετών ένα ταχύτερο πλαίσιο για την αντιμετώπιση των χρονοβόρων δικαστικών διενέξεων.

Ο νέος μηχανισμός του Ν. 5221/2025

Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, η έκδοση διαταγής απόδοσης μισθίου επεκτείνεται πλέον και στις περιπτώσεις λήξης μισθώσεων, είτε αυτές είναι ορισμένου είτε αορίστου χρόνου. Αυτή η νέα διαδικασία για εξώσεις αποσκοπεί στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων, μεταφέροντας το βάρος σε πιστοποιημένους δικηγόρους.

Οι δικηγόροι αναλαμβάνουν πλέον τον έλεγχο της νομιμότητας και την έκδοση της διαταγής, γεγονός που περιορίζει δραστικά την ανάγκη για δικαστική κρίση σε απλές υποθέσεις. Ωστόσο, η κλασική δικαστική οδός παραμένει διαθέσιμη για περιπτώσεις όπου υπάρχουν σοβαρές αμφισβητήσεις ή έλλειψη εγγράφων.

Προθεσμίες και προστασία ενοικιαστών

Παρά την επιτάχυνση για τους ιδιοκτήτες, ο νόμος εισάγει κοινωνικές δικλείδες ασφαλείας για τους μισθωτές. Συγκεκριμένα, προβλέπεται μια αυτόματη εξάμηνη προθεσμία για τη μεταστέγαση, η οποία ξεκινά από την κοινοποίηση της διαταγής, χωρίς καμία πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.

Επιπλέον, οι ενοικιαστές διατηρούν το δικαίωμα να προσβάλουν τη διαταγή μέσω ανακοπής και ασφαλιστικών μέτρων. Σε περιπτώσεις που συντρέχουν σοβαροί λόγοι, όπως προβλήματα υγείας ή κοινωνική ευαλωτότητα, η διάρκεια της παραμονής μπορεί να παραταθεί περαιτέρω με δικαστική απόφαση.

Το κόστος και τα στάδια της διαδικασίας

Η διαδικασία ξεκινά με την αποστολή εξώδικης πρόσκλησης προς τον ενοικιαστή και την κατάθεση πλήρους φακέλου στο αρμόδιο Πρωτοδικείο. Ο συνολικός χρόνος για την ολοκλήρωση της ανάκτησης κυμαίνεται πλέον από τρεις έως έξι μήνες, ανάλογα με την πολυπλοκότητα της κάθε περίπτωσης.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις από νομικούς παραστάτες που παρακολουθούν την εφαρμογή του μέτρου, το οικονομικό βάρος της διαδικασίας επιβαρύνει αρχικά τον εκμισθωτή. Αυτός καλείται να καλύψει τις δικηγορικές αμοιβές, τα έξοδα των δικαστικών επιμελητών και τα σχετικά παράβολα, χωρίς πάντα να είναι εγγυημένη η είσπραξή τους από τον οφειλέτη.

Η επόμενη μέρα στην αγορά ακινήτων

Η μεταρρύθμιση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο για τις μεγάλες αλλαγές που φέρνει το 2026 στον κλάδο των ακινήτων. Η κυβέρνηση προσδοκά ότι η ενίσχυση της ασφάλειας των συναλλαγών θα ενθαρρύνει τους ιδιοκτήτες να διαθέσουν περισσότερα κλειστά ακίνητα για μακροχρόνια μίσθωση.

Η επιτυχία του μέτρου θα κριθεί από την ταχύτητα ανταπόκρισης των πιστοποιημένων δικηγόρων και την αποφυγή νέων γραφειοκρατικών αγκυλώσεων. Οι ιδιοκτήτες καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στη σύνταξη των μισθωτηρίων συμβολαίων, καθώς η ύπαρξη έγγραφης συμφωνίας αποτελεί απαράβατη προϋπόθεση για την υπαγωγή στη νέα διαδικασία.