- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απαιτεί μαζική ένταξη 5 χωρών στις Συμφωνίες του Αβραάμ.
- Η κίνηση αποτελεί προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της συμφωνίας με το Ιράν.
- Οι χώρες-στόχοι είναι το Κατάρ, το Πακιστάν, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Τουρκία.
- Ο Αμερικανός ηγέτης είχε ήδη τηλεφωνικές επαφές με τους ηγέτες της περιοχής το Σάββατο.
- Οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη προχωρούν, αλλά η τελική συμφωνία δεν είναι ακόμη επικείμενη.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έθεσε ως απαράβατο όρο για την επίτευξη τελικής συμφωνίας με το Ιράν την ομαδική προσχώρηση του Κατάρ, του Πακιστάν, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και της Τουρκίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ. Μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, ο Αμερικανός ηγέτης κατέστησε σαφές ότι η διεύρυνση του πλαισίου εξομάλυνσης των σχέσεων με το Ισραήλ αποτελεί πλέον το κεντρικό γεωπολιτικό προαπαιτούμενο της Ουάσιγκτον.
| Χώρα | Καθεστώς Σχέσεων με Ισραήλ |
|---|---|
| Αίγυπτος | Υφιστάμενη Συνθήκη Ειρήνης (1979) |
| Ιορδανία | Υφιστάμενη Συνθήκη Ειρήνης (1994) |
| Κατάρ | Έμμεσες επαφές / Διαμεσολαβητικός ρόλος |
| Τουρκία | Διπλωματικές σχέσεις με διακυμάνσεις |
| Πακιστάν | Καμία επίσημη αναγνώριση |
| Μπαχρέιν | Μέλος των Συμφωνιών του Αβραάμ |
Αυτή η κίνηση αποτελεί την κορύφωση μιας συστηματικής προσπάθειας της αμερικανικής διπλωματίας να αναδιατάξει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, συνδέοντας άρρηκτα την περιφερειακή ασφάλεια με την πυρηνική ατζέντα της Τεχεράνης. Η στρατηγική αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου φαίνεται να έχει διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό, αλλά απαιτεί πλέον ευρύτερες πολιτικές δεσμεύσεις.
Θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό για όλες αυτές τις χώρες, τουλάχιστον ταυτόχρονα, να υπογράψουν τις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Ντόναλντ Τραμπ, Πρόεδρος των ΗΠΑ
Η νέα διπλωματική απαίτηση της Ουάσιγκτον
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υπογράμμισε τη Δευτέρα ότι η ένταξη των πέντε συγκεκριμένων κρατών —Κατάρ, Πακιστάν, Αιγύπτου, Ιορδανίας και Τουρκίας— πρέπει να γίνει «en masse» (μαζικά). Σύμφωνα με τον ίδιο, μετά την εξαντλητική προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών να συνθέσουν αυτό το «πολύπλοκο παζλ», η ταυτόχρονη υπογραφή των συμφωνιών εξομάλυνσης είναι πλέον υποχρεωτική.
Η απαίτηση αυτή αλλάζει τα δεδομένα στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, καθώς μετατρέπει μια διμερή ή περιορισμένη διευθέτηση σε ένα συνολικό περιφερειακό σύμφωνο. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ενιαίο μέτωπο σταθερότητας που θα περιλαμβάνει παραδοσιακούς συμμάχους αλλά και χώρες με ιδιαίτερο βάρος στον μουσουλμανικό κόσμο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι το περασμένο Σάββατο είχε κρίσιμες τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους ηγέτες των προαναφερθέντων χωρών. Στις συνομιλίες συμμετείχαν επίσης η Σαουδική Αραβία και το Μπαχρέιν, το οποίο έχει ήδη κυρώσει τις συμφωνίες, επιβεβαιώνοντας την εντατική κινητοποίηση του Λευκού Οίκου.
Προτεινόμενο Συρία: Ισχυρή έκρηξη στην περιοχή Μεζά της Δαμασκού
Το Ιράν και ο οδικός χάρτης της ειρήνης
Παρά την πίεση προς τους περιφερειακούς παίκτες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ άφησε ανοιχτό το παράθυρο για την μελλοντική ενσωμάτωση της Τεχεράνης στο νέο σύστημα ασφαλείας. Όπως σημείωσε, οι χώρες αυτές θα θεωρούσαν «τιμή τους» να συμπεριληφθεί το Ιράν στις Συμφωνίες του Αβραάμ, μόλις επιτευχθεί η οριστική συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η ταυτόχρονη πίεση σε πέντε διαφορετικά μέτωπα αποτελεί ένα υψηλού ρίσκου γεωπολιτικό στοίχημα. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η σύνδεση της εξομάλυνσης με το Ισραήλ με την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν δημιουργεί μια νέα δυναμική που ίσως κάμψει τις ιστορικές επιφυλάξεις της Άγκυρας ή του Ισλαμαμπάντ.
Εν τω μεταξύ, οι συζητήσεις με την Τεχεράνη χαρακτηρίζονται ως «εξελισσόμενες ικανοποιητικά», αν και ο Λευκός Οίκος αποφεύγει να προσδιορίσει το πότε μια τελική υπογραφή θα θεωρείται επικείμενη. Η αβεβαιότητα αυτή ενισχύει την αίσθηση ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί το διπλωματικό κεφάλαιο των Συμφωνιών του Αβραάμ ως το τελικό μέσο πίεσης.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η στάση των πέντε χωρών παραμένει το μεγάλο ερωτηματικό. Ενώ η Αίγυπτος και η Ιορδανία έχουν ήδη ειρηνευτικές συνθήκες με το Ισραήλ, η ένταξή τους στο ευρύτερο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ θα σηματοδοτούσε μια βαθύτερη στρατηγική ευθυγράμμιση. Για την Τουρκία και το Πακιστάν, μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε ιστορική στροφή στην εξωτερική τους πολιτική.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, η αποφασιστικότητα του προέδρου ερμηνεύεται ως προσπάθεια να κλειδώσει μια μόνιμη αρχιτεκτονική ασφαλείας πριν από οποιαδήποτε υποχώρηση στο θέμα του Ιράν. Η αδυναμία επιρροής τρίτων παικτών στις αποφάσεις του Λευκού Οίκου δείχνει ότι η Ουάσιγκτον ακολουθεί έναν αυτόνομο και επιθετικό δρόμο.
Η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των ΗΠΑ να προσφέρουν τα απαραίτητα ανταλλάγματα σε αυτές τις πέντε χώρες. Η σύνδεση της περιφερειακής ειρήνης με την οικονομική σταθερότητα και το άνοιγμα των αγορών ενέργειας παραμένει το ισχυρότερο χαρτί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
