- Ο Μάρκο Ρούμπιο προειδοποιεί για εναλλακτικές λύσεις αν οι συνομιλίες με το Ιράν ναυαγήσουν.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διατηρεί τον ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ ως μέσο πίεσης.
- Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν κατά 6% λόγω της διπλωματικής αισιοδοξίας.
- Προτείνεται πλαίσιο 60 ημερών για την οριστικοποίηση των πυρηνικών όρων της συμφωνίας.
Ο Υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Μάρκο Ρούμπιο, διεμήνυσε τη Δευτέρα ότι η Ουάσιγκτον θα αναζητήσει «άλλον τρόπο» αντιμετώπισης του Ιράν εάν οι τρέχουσες διπλωματικές επαφές δεν καταλήξουν σε μια βιώσιμη συμφωνία. Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ξεκαθάρισε πως ο ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι την επίσημη υπογραφή και επικύρωση μιας ειρηνευτικής διευθέτησης.
| Θέμα Διαπραγμάτευσης | Κατάσταση / Απαίτηση |
|---|---|
| Στενά του Ορμούζ | Άνοιγμα με αντάλλαγμα την άρση του ναυτικού αποκλεισμού |
| Εμπλουτισμένο Ουράνιο | Απομάκρυνση αποθεμάτων υψηλού βαθμού καθαρότητας |
| Παγωμένα Κεφάλαια | Απαίτηση Τεχεράνης για αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων |
| Χρονοδιάγραμμα | Πρόταση για 60 ημέρες μέχρι την τελική συμφωνία |
| Ναυτικός Αποκλεισμός | Παραμένει σε ισχύ μέχρι την επικύρωση της συμφωνίας |
Η τρέχουσα διπλωματική κινητικότητα έρχεται ως συνέχεια της πολεμικής σύρραξης τριών μηνών που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, με το γεωπολιτικό αποτύπωμα της κρίσης να επηρεάζει άμεσα τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Παρά την εύθραυστη εκεχειρία που ισχύει από τις αρχές Απριλίου, το παρασκήνιο των διαβουλεύσεων παραμένει εξαιρετικά περίπλοκο, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη στρατηγική της πίεση πριν από οποιαδήποτε άρση των κυρώσεων.
Θα δώσουμε στη διπλωματία κάθε ευκαιρία να πετύχει πριν εξερευνήσουμε εναλλακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση του Ιράν.
Μάρκο Ρούμπιο, Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ
Η στρατηγική των «εναλλακτικών λύσεων» από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Νέο Δελχί, ο Reuters μεταδίδει πως ο Μάρκο Ρούμπιο τόνισε ότι η αμερικανική πλευρά θα εξαντλήσει κάθε διπλωματικό περιθώριο πριν εξετάσει άλλες επιλογές. Η δήλωση αυτή ευθυγραμμίζεται με τη στάση που τήρησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος μέσω ανάρτησής του στο Truth Social κάλεσε τους εκπροσώπους του να μην βιαστούν να καταλήξουν σε συμφωνία, δίνοντας έμφαση στην ποιότητα των όρων.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η ικανότητα της Τεχεράνης να διατηρήσει ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ, ένα πέρασμα από το οποίο διέρχεται το 20% των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ο Ρούμπιο έκανε λόγο για μια «αρκετά στέρεη πρόταση» που αφορά μια χρονικά περιορισμένη διαπραγμάτευση για το πυρηνικό ζήτημα, εκφράζοντας την ελπίδα για θετική έκβαση.
Το πυρηνικό αδιέξοδο και ο ρόλος του Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ
Παρά την αισιοδοξία που οδήγησε σε πτώση των τιμών του πετρελαίου κατά 6%, οι δύο πλευρές παραμένουν σε απόσταση σε κρίσιμα ζητήματα. Η Τεχεράνη απαιτεί την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η Ουάσιγκτον θέτει ως προϋπόθεση την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου υψηλού βαθμού καθαρότητας, το οποίο υπερβαίνει κατά πολύ τις ανάγκες για πολιτική χρήση.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμο αξιωματούχο της κυβέρνησης, ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ —ο οποίος ανέλαβε τα ηνία μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ τον περασμένο Μάρτιο— φαίνεται να έχει εγκρίνει το γενικό πλαίσιο της συμφωνίας. Ωστόσο, η ερμηνεία της «επί της αρχής» συμφωνίας παραμένει σημείο τριβής, ειδικά όσον αφορά τον τρόπο διάθεσης του αποθέματος ουρανίου υπό την επίβλεψη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας.
Ο ναυτικός αποκλεισμός και το χρονοδιάγραμμα των 60 ημερών
Το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει ένα παράθυρο 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας, κατά τη διάρκεια του οποίου θα πρέπει να οριστικοποιηθούν οι τεχνικές λεπτομέρειες των πυρηνικών μέτρων. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιμένει ότι ο ναυτικός αποκλεισμός θα παραμείνει σε ισχύ ως μοχλός πίεσης μέχρι να υπάρξει πιστοποιημένη και υπογεγραμμένη δέσμευση από την πλευρά της Τεχεράνης.
Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι η γεωπολιτική ισορροπία στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Όπως τονίζουν, οποιαδήποτε συμφωνία ενισχύει την τρέχουσα εκεχειρία θα προσφέρει ανακούφιση στις αγορές, αλλά δεν θα επιλύσει άμεσα την παγκόσμια ενεργειακή κρίση, η οποία συνεχίζει να τροφοδοτεί το κόστος των καυσίμων και των τροφίμων διεθνώς.
Η επόμενη μέρα στη Μέση Ανατολή
Η έκβαση των συνομιλιών θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, αλλά και την ένταση των συγκρούσεων σε άλλα μέτωπα, όπως ο πόλεμος στον Λίβανο με τη Χεζμπολάχ. Η Ουάσιγκτον φαίνεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε σταδιακή άρση του αποκλεισμού, ξεκινώντας από το άνοιγμα των Στενών, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα αποδεχθεί «ρεαλιστικές φόρμουλες» για τον έλεγχο των εξοπλισμών της.
Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων, η διεθνής κοινότητα παραμένει σε κατάσταση συναγερμού, καθώς μια ενδεχόμενη αποτυχία της διπλωματίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα κλιμάκωση της επιχείρησης «Epic Fury», με απρόβλεπτες συνέπειες για τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής του Κόλπου.