Quad: Η στρατηγική αντεπίθεση στο Νέο Δελχί για την ασφάλεια στον Ινδο-Ειρηνικό

Οι υπουργοί Εξωτερικών του Quad συναντώνται σήμερα στο Νέο Δελχί, επιδιώκοντας να ανακτήσουν τη διπλωματική ορμή της συμμαχίας υπό τη διακυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, στο επίκεντρο βρίσκονται η θαλάσσια ασφάλεια, τα κρίσιμα ορυκτά και η αντιμετώπιση της κινεζικής επιρροής.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της πρόσφατης διπλωματικής αποστολής του Μάρκο Ρούμπιο στην Ινδία, η οποία στοχεύει στη θωράκιση των διμερών σχέσεων. Παρά τις προγενέστερες τριβές για τους δασμούς, οι τέσσερις δυνάμεις αναγνωρίζουν την ανάγκη για ένα κοινό μέτωπο στον Ινδο-Ειρηνικό.

Η στρατηγική επαναφορά του Quad

Η σημερινή συνάντηση των κορυφαίων διπλωματών —της Πένι Γουόνγκ από την Αυστραλία, του Σ. Τζαϊσανκάρ από την Ινδία, του Τοσιμίτσου Μοτέγκι από την Ιαπωνία και του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο— είναι η τρίτη από τον Σεπτέμβριο του 2024. Ο στόχος είναι σαφής: η αναζωογόνηση μιας συμμαχίας που πολλοί θεωρούσαν ότι είχε επιβραδυνθεί.

Ο Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος βρίσκεται σε τετραήμερη επίσκεψη στην Ινδία, τόνισε την ανάγκη το Quad να μην περιορίζεται σε τυπικές συναντήσεις. Επιθυμία της Ουάσιγκτον είναι η μετατροπή του σε ένα φόρουμ πρακτικής συνεργασίας με συγκεκριμένες δράσεις σε τομείς αιχμής.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η επιτυχία της συμμαχίας εξαρτάται πλέον από τη μετάβαση από τις διακηρύξεις στις πράξεις. Η θαλάσσια ασφάλεια και η διαχείριση των κρίσιμων ορυκτών αποτελούν τα δύο βασικά πεδία όπου αναμένεται να υπάρξει άμεση συνεργασία.

Ο παράγοντας Κίνα και τα κρίσιμα ορυκτά

Το Πεκίνο παρακολουθεί στενά τις κινήσεις των τεσσάρων κρατών, έχοντας επικρίνει το Quad ως ένα κατάλοιπο του Ψυχρού Πολέμου. Η Κίνα θεωρεί ότι η συμμαχία αποσκοπεί στον περιορισμό της ανάπτυξής της, την ώρα που οι εδαφικές διαφορές με την Ινδία και την Ιαπωνία παραμένουν ανοιχτές πληγές.

Η Ιαπωνία, ειδικότερα, πιέζει για τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού σε κρίσιμα ορυκτά. Η απόφαση του Πεκίνου να διακόψει τις αποστολές υλικών για την αεροδιαστημική και την άμυνα έχει θορυβήσει το Τόκιο, καθιστώντας τη συνεργασία εντός του Quad ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Η ενεργειακή ασφάλεια και τα Στενά του Ορμούζ

Η συνάντηση πραγματοποιείται ενώ οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη έχει προκαλέσει παγκόσμιο κλονισμό στις αγορές ενέργειας, ένα θέμα που αναμένεται να κυριαρχήσει στις συζητήσεις.

Η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας δεν αφορά μόνο τη Νότια Κινεζική Θάλασσα, αλλά επεκτείνεται σε όλες τις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς. Οι υπουργοί θα εξετάσουν πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της συλλογής πληροφοριών στα ύδατα του Ινδο-Ειρηνικού, ενισχύοντας την επιτήρηση των κινήσεων.

Η προοπτική της Συνόδου Κορυφής

Παρά τη βελτίωση του κλίματος, η απουσία μιας συνάντησης σε επίπεδο ηγετών παραμένει ένα ερώτημα για την ισχύ του Quad. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει εκφράσει πρόσφατα τη στήριξή του στον Ναρέντρα Μόντι, δηλώνοντας ότι η Ινδία μπορεί να υπολογίζει στη βοήθειά του στο 100%.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στο Νέο Δελχί, συζητείται ήδη η πιθανότητα μιας Συνόδου Κορυφής αργότερα εντός του έτους. Η χρονική στιγμή θα καθοριστεί από την Ινδία, η οποία ως οικοδεσπότης καλείται να συντονίσει τα βεβαρημένα προγράμματα των τεσσάρων ηγετών.