Το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια: Το δυσμενές σενάριο για την ελληνική οικονομία το 2026

Η εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι θέτει σε κατάσταση συναγερμού το οικονομικό επιτελείο, καθώς η διατήρηση του Brent στα 118 δολάρια ενεργοποιεί το δυσμενές σενάριο ανάπτυξης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, η επιβάρυνση στο εξωτερικό ισοζύγιο αναμένεται να αγγίξει το 3,9%, απειλώντας άμεσα τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας για το τρέχον έτος.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας παρατεταμένης γεωπολιτικής αστάθειας που ανατρέπει τις δημοσιονομικές παραδοχές του προϋπολογισμού. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ελαστικότητα της ζήτησης — η οποία ορίζει τον βαθμό στον οποίο η κατανάλωση ενός προϊόντος μεταβάλλεται ανάλογα με την τιμή του — καθώς η Ελλάδα παραμένει ενεργειακά εξαρτημένη από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.

Το βασικό έναντι του δυσμενούς σεναρίου για το 2026

Στο βασικό σενάριο, η κυβέρνηση και φορείς όπως το ΙΟΒΕ εκτιμούν ότι η ανάπτυξη θα κινηθεί μεταξύ 1,8% και 2%. Η πρόβλεψη αυτή στηρίζεται στην ενίσχυση των επενδύσεων κατά 10,2% και των εξαγωγών κατά 2,6%, με την προϋπόθεση ότι ο πληθωρισμός θα συγκρατηθεί στο 3,5%.

Ωστόσο, η κρίσιμη ημερομηνία είναι η σημερινή, 30ή Απριλίου, καθώς αναμένεται η κατάθεση της επίσημης έκθεσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι νέες παραδοχές για τιμές πετρελαίου σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια αναγκάζουν το υπουργείο σε βίαιη αναθεώρηση των στόχων προς το δυσμενέστερο.

Σε περίπτωση που το Brent παραμείνει στα 118 δολάρια, η επιβράδυνση της ελληνικής οικονομίας θα είναι ραγδαία, με τον ρυθμό ανάπτυξης να υποχωρεί στο 1,4%. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος συμπιέζει το διαθέσιμο εισόδημα, περιορίζοντας δραστικά την ιδιωτική κατανάλωση στο 1,7%.

Πληθωριστικές πιέσεις και η απειλή της ανεργίας

Οι επιπτώσεις επεκτείνονται άμεσα στον πληθωρισμό, ο οποίος στο δυσμενές σενάριο θα μπορούσε να εκτιναχθεί στο 4,5%. Η εξέλιξη αυτή ευθυγραμμίζεται με τις προειδοποιήσεις της ΕΚΤ για τα τρία σενάρια για την οικονομία, όπου το ενεργειακό σοκ αποτελεί τον κύριο καταλύτη αστάθειας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η εμμονή των υψηλών τιμών λειτουργεί ως έμμεσος φόρος που πλήττει την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών. Παράλληλα, η ανεργία κινδυνεύει να επιστρέψει σε επίπεδα του 9%, καθώς οι επιχειρήσεις αναστέλλουν τα επενδυτικά τους σχέδια λόγω αβεβαιότητας.

Εν αναμονή των εξελίξεων, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει την ενεργοποίηση νέων μέτρων στήριξης, όπως το Fuel Pass, για την ανακούφιση των νοικοκυριών. Ωστόσο, η δημοσιονομική στενότητα περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών, ειδικά αν το πετρέλαιο κίνησης παραμείνει ακριβότερο από την αμόλυβδη.

Η επόμενη μέρα για την ελληνική οικονομία

Καθοριστική παραμένει η συμβολή του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο αποτελεί το μοναδικό ανάχωμα στην επενδυτική άπνοια. Το αυξημένο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων στοχεύει στην απορρόφηση των κραδασμών, όμως η διάρκεια της κρίσης παραμένει ο αστάθμητος παράγοντας.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνεται ότι η ενεργειακή θωράκιση της χώρας δοκιμάζεται σκληρά. Οι αναλυτές τονίζουν πως αν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση των τιμών διεθνώς, η ελληνική οικονομία θα εισέλθει σε μια φάση στασιμοπληθωρισμού, με χαμηλή ανάπτυξη και υψηλές τιμές.

Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν αν το δυσμενές σενάριο θα καταστεί η νέα πραγματικότητα. Η επαγρύπνηση για δευτερογενείς επιπτώσεις στις τιμές βασικών αγαθών είναι πλέον επιβεβλημένη για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και της οικονομικής σταθερότητας.