Ιδιωτική ασφάλιση: Στα «χαρακώματα» κλινικές και εταιρείες για τις καθυστερήσεις πληρωμών και τις υπερχρεώσεις

Στο επίκεντρο μιας σφοδρής αντιπαράθεσης βρίσκονται ασφαλιστικές εταιρείες και ιδιωτικά νοσοκομεία, με τους ασφαλισμένους να επωμίζονται το κόστος μέσω εκρηκτικών αυξήσεων στα ασφάλιστρα. Η κρίση πυροδοτείται από καθυστερήσεις πληρωμών έως και 12 μήνες από την πλευρά των εταιρειών, ενώ οι κλινικές κατηγορούνται για τεχνητή διόγκωση του κόστους νοσηλείας κατά 42%, γεγονός που οδήγησε το Υπουργείο Ανάπτυξης στην ενεργοποίηση του Ετήσιου Δείκτη Αναπροσαρμογής (ΕΔΑ).

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της μακροχρόνιας κόντρας ασφαλιστικών και κλινικών, η οποία εντάθηκε λόγω της συσσωρευμένης ζήτησης υπηρεσιών υγείας μετά την πανδημική περίοδο. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια βαθιά συστημική στρέβλωση, όπου η έλλειψη ρευστότητας των νοσοκομείων συναντά την αδιαφάνεια των χρεώσεων.

Η ακτινογραφία της κρίσης και οι αλληλοκατηγορίες

Τα στοιχεία της αγοράς είναι αποκαλυπτικά, καθώς οι αποζημιώσεις που κατέβαλαν οι εταιρείες για νοσηλείες σημείωσαν άλμα 42% μέσα σε μόλις τρία χρόνια. Από τα 525 εκατ. ευρώ το 2021, το ποσό εκτοξεύθηκε στα 747 εκατ. ευρώ το 2024, επιβαρύνοντας το κόστος για την κατά κεφαλήν δαπάνη των πολιτών.

Οι ασφαλιστικές εταιρείες αποδίδουν αυτή την άνοδο σε εκτεταμένη υπερτιμολόγηση υλικών και επαναλαμβανόμενες εξετάσεις χωρίς ιατρική αναγκαιότητα. Καταγγέλλουν ότι απλά αναλώσιμα χρεώνονται πολλαπλάσια της αξίας τους, ενώ εξοπλισμός πολλαπλών χρήσεων τιμολογείται συστηματικά ως μιας χρήσης.

Από την άλλη πλευρά, τα ιδιωτικά νοσηλευτικά ιδρύματα κάνουν λόγο για ασφυξία στη λειτουργία τους λόγω των καθυστερήσεων στις πληρωμές. Επισημαίνουν ότι η αναμονή για την εξόφληση των οφειλών φτάνει πλέον τον ένα χρόνο, την ίδια στιγμή που το λειτουργικό τους κόστος αυξάνεται λόγω επενδύσεων σε τεχνολογία και μισθολογικών πιέσεων.

Το «αγκάθι» του ολιγοπωλίου και ο νέος δείκτης ΕΔΑ

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η δομή της αγοράς ευνοεί αυτές τις πρακτικές, καθώς λίγοι μεγάλοι όμιλοι ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος των περιστατικών. Αυτό το ολιγοπωλιακό μοντέλο επιτρέπει στα νοσοκομεία να διατηρούν ισχυρή διαπραγματευτική θέση, μετακυλίοντας τις χρεώσεις στα τελικά συμβόλαια.

Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, το Υπουργείο Ανάπτυξης προωθεί την άμεση εφαρμογή του Ετήσιου Δείκτη Αναπροσαρμογής (ΕΔΑ), ο οποίος θα εκδίδεται από την ΕΛΣΤΑΤ. Ο δείκτης αυτός θα λειτουργεί ως μηχανισμός συγκράτησης, συνδέοντας τις αυξήσεις με αντικειμενικά δεδομένα και τον πληθωρισμό.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι ο ΕΔΑ θα αποτελέσει έναν δείκτη «ηθικής στόχευσης», καλύπτοντας τόσο τα ισόβια όσο και τα ετησίως ανανεούμενα συμβόλαια. Οι ασφαλιστικές έχουν ήδη παραδώσει ανώνυμα δεδομένα για τη διαμόρφωση του δείκτη, ελπίζοντας σε εξορθολογισμό των τιμών.

Η επόμενη μέρα για τους ασφαλισμένους

Μέχρι την πλήρη ενεργοποίηση του νέου πλαισίου, οι πολίτες παραμένουν εκτεθειμένοι σε μονομερείς αυξήσεις που συχνά υπερβαίνουν το 10%. Παρά τις πρόσφατες αποφάσεις που επιτρέπουν μονομερείς αυξήσεις υπό όρους, η ανάγκη για διαφάνεια στις χρεώσεις παραμένει το κύριο ζητούμενο.

Το μοντέλο αποζημίωσης «κατά πράξη και περίπτωση» παραμένει στο μικροσκόπιο των αρχών, καθώς θεωρείται ότι ευνοεί τον κατακερματισμό των χρεώσεων. Η μετάβαση σε ένα δικαιότερο σύστημα απαιτεί τη συνεργασία όλων των πλευρών, προκειμένου να μην καταστεί η ιδιωτική υγεία προνόμιο για λίγους.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επικρατεί η άποψη ότι η επιτυχία του ΕΔΑ θα κριθεί από την ακρίβεια των στοιχείων που θα συλλέγει η ΕΛΣΤΑΤ. Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για τη διαμόρφωση των νέων τιμολογίων, με τους ασφαλισμένους να αναμένουν μια ουσιαστική ανάσα στον οικογενειακό τους προϋπολογισμό.