ΑΠΕ: Αποζημίωση παραγωγών ακόμη και με μηδενικές τιμές ρεύματος – Τι αλλάζει στη νέα ρύθμιση

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά σε μια κρίσιμη νομοθετική παρέμβαση που ανατρέπει το καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης των παραγωγών ΑΠΕ, διασφαλίζοντας την αποζημίωσή τους ακόμη και όταν οι τιμές στην αγορά ηλεκτρισμού είναι μηδενικές. Η ρύθμιση, η οποία θα έχει αναδρομική ισχύ από την 1η Ιουνίου 2026, στοχεύει στην προστασία των επενδύσεων από τις έντονες διακυμάνσεις της Αγοράς Επόμενης Ημέρας.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της εκρηκτικής διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών στο εθνικό ενεργειακό μείγμα, η οποία συχνά οδηγεί σε υπερπροσφορά ενέργειας κατά τις μεσημβρινές ώρες. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με την ανάγκη θωράκισης της βιωσιμότητας των έργων που έχουν συνάψει Συμβάσεις Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ), σε ένα περιβάλλον όπου οι μηδενικές τιμές γίνονται ολοένα και συχνότερο φαινόμενο.

Το νέο πλαίσιο αποζημιώσεων και η αναδρομική ισχύς

Μέχρι σήμερα, οι παραγωγοί δεν λάμβαναν ενίσχυση όταν η τιμή στην αγορά παρέμενε μηδενική για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες. Με τη νέα διάταξη, η οποία αναμένεται να κατατεθεί άμεσα στη Βουλή, οι επενδυτές θα συνεχίσουν να αποζημιώνονται κανονικά σε αυτές τις περιπτώσεις, γεγονός που μειώνει το ρίσκο εσόδων για τους σταθμούς.

Η απώλεια της ενίσχυσης θα ενεργοποιείται πλέον μόνο στην περίπτωση αρνητικών τιμών, εφόσον αυτές διαρκούν για διάστημα άνω των δύο ωρών. Η παρέμβαση αυτή έχει ήδη λάβει το «πράσινο φως» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς κρίθηκε απαραίτητη για τη διατήρηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος στον κλάδο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναδρομικότητα της ρύθμισης, η οποία καλύπτει την παραγωγή από την 1η Ιουνίου 2026. Αυτό σημαίνει ότι οι παραγωγοί που επλήγησαν από τις μηδενικές τιμές των τελευταίων εβδομάδων θα δουν τις αποζημιώσεις τους να αποκαθίστανται πλήρως, ενισχύοντας τη ρευστότητα των επιχειρήσεων.

Η κυριαρχία των φωτοβολταϊκών και η αποθήκευση ενέργειας

Η ανάγκη για τη ρύθμιση υπογραμμίζεται από τα στοιχεία του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών, σύμφωνα με τα οποία τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν το 84,2% της νέας ισχύος το 2025. Παράλληλα, εντός του 2026 αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία επιπλέον 800 MW σταθμών που είχαν εγκατασταθεί το προηγούμενο έτος.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της ενεργειακής αγοράς, η σταθερότητα του συστήματος εξαρτάται πλέον από την ταχύτητα υλοποίησης των έργων αποθήκευσης ενέργειας (BESS). Ο στόχος του υπουργείου παραμένει η εγκατάσταση 700 MW νέων μονάδων αποθήκευσης έως τα τέλη Ιουνίου 2026, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η αποθήκευση θεωρείται το «κλειδί» για τη μείωση των περικοπών ενέργειας, καθώς επιτρέπει την απορρόφηση της περίσσειας παραγωγής τις ώρες αιχμής. Ήδη το σύστημα έχει δείξει σημάδια αντοχής, όπως φάνηκε από τον τρόπο που άντεξε το πλεόνασμα των ΑΠΕ κατά την περίοδο του Πάσχα.

Μεταφορά κατανάλωσης και δυναμικά τιμολόγια

Πέρα από την ενίσχυση των παραγωγών, το ΥΠΕΝ προωθεί μέτρα για τη δικαιότερη κατανομή των περικοπών μέσω ενός νέου μηχανισμού αναδιανομής. Ταυτόχρονα, επιδιώκεται η μεταφορά της ζήτησης στις ώρες υψηλής παραγωγής ΑΠΕ μέσω των δυναμικών τιμολογίων.

Τα πορτοκαλί τιμολόγια ρεύματος, που είναι διαθέσιμα από τον Απρίλιο του 2026, αποτελούν το βασικό εργαλείο για την ενεργοποίηση των καταναλωτών. Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημα αποκτά την απαραίτητη ευελιξία για να απορροφήσει την πράσινη ενέργεια χωρίς να επιβαρύνεται η ευστάθεια του δικτύου.

Η συνολική στρατηγική περιλαμβάνει επίσης την ενσωμάτωση οικιακών μπαταριών, όπως προβλέπεται στο νομοσχέδιο για τις ΑΠΕ και την ηλεκτροκίνηση. Η συνδυαστική δράση αυτών των μέτρων αναμένεται να οδηγήσει σε σταδιακή αποκλιμάκωση του κόστους για τον τελικό καταναλωτή μακροπρόθεσμα.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η αγορά υποδέχεται θετικά τη ρύθμιση, καθώς αίρεται μια σημαντική αδικία που απειλούσε τη χρηματοδότηση νέων έργων. Η δυνατότητα αποζημίωσης σε μηδενικές τιμές προσφέρει την απαραίτητη ασφάλεια δικαίου στους επενδυτές που στηρίζουν την ενεργειακή μετάβαση της χώρας.

Εν αναμονή της ψήφισης στη Βουλή, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην έκδοση των υπουργικών αποφάσεων για τον μηχανισμό αναδιανομής των περικοπών. Η επόμενη μέρα για τις ΑΠΕ στην Ελλάδα φαίνεται να περνά μέσα από την ψηφιοποίηση της ενέργειας και την πλήρη αξιοποίηση των τεχνολογιών αποθήκευσης.