- Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έθεσε το 2ο τρίμηνο του 2027 ως στόχο για τη διεύρυνση της ΕΕ.
- Υπογράφηκε η Διακήρυξη των Δελφών για την επιτάχυνση των ενταξιακών διαδικασιών.
- Η Ελλάδα αναλαμβάνει ρόλο τεχνικού συμβούλου για τις μεταρρυθμίσεις στα Δυτικά Βαλκάνια.
- Οι βαλκανικές χώρες ζητούν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και επαρκή χρηματοδότηση.
- Η διεύρυνση θεωρείται κρίσιμη για τη γεωπολιτική σταθερότητα και την ασφάλεια της Ευρώπης.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης από το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών έθεσε ως απόλυτη προτεραιότητα τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με την υπογραφή της «Διακήρυξης των Δελφών», η Αθήνα αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο στην επιτάχυνση των ενταξιακών διαδικασιών για τα Δυτικά Βαλκάνια, στοχεύοντας στο δεύτερο τρίμηνο του 2027 ως κρίσιμο ορόσημο για τη σταθερότητα της περιοχής.
| Χώρα / Φορέας | Κύριο Αίτημα / Στόχος | Χρονοδιάγραμμα |
|---|---|---|
Χώρα / Φορέας Ελλάδα | Κύριο Αίτημα / Στόχος Τεχνική βοήθεια & Διακήρυξη Δελφών | Χρονοδιάγραμμα 2ο τρίμηνο 2027 |
Χώρα / Φορέας Σερβία | Κύριο Αίτημα / Στόχος Οικονομική & κοινωνική συνεργασία | Χρονοδιάγραμμα Διαπραγματεύσεις από 2014 |
Χώρα / Φορέας Αλβανία | Κύριο Αίτημα / Στόχος Ολοκλήρωση εκκρεμοτήτων | Χρονοδιάγραμμα Τέλος 2027 |
Χώρα / Φορέας Κόσοβο | Κύριο Αίτημα / Στόχος Αφοσίωση στις ευρωπαϊκές αξίες | Χρονοδιάγραμμα Αίτημα από 12/2022 |
Χώρα / Φορέας Βόρεια Μακεδονία | Κύριο Αίτημα / Στόχος Μεταρρυθμίσεις & χρηματοδότηση | Χρονοδιάγραμμα Άμεση επιτάχυνση |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ιστορικής Διακήρυξης της Θεσσαλονίκης του 2003, η οποία έθεσε τις βάσεις για την ευρωπαϊκή προοπτική της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Στο τρέχον γεωπολιτικό momentum, η ανάγκη για στρατηγική αυτονομία της ΕΕ καθιστά την ενσωμάτωση των γειτονικών κρατών ζήτημα ασφάλειας και αξιοπιστίας για ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
Πρέπει να προχωρήσουμε από τα λόγια στις πράξεις. Δεν μπορούμε να φανταστούμε την Ευρώπη χωρίς τα Δυτικά Βαλκάνια.
Γιώργος Γεραπετρίτης, Υπουργός Εξωτερικών
Η Διακήρυξη των Δελφών και το ορόσημο του 2027
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η Διακήρυξη των Δελφών αποτελεί την έμπρακτη δέσμευση για μετάβαση από τα λόγια στις πράξεις. Η ελληνική διπλωματία στοχεύει το δεύτερο τρίμηνο του 2027 να αποτελέσει το σημείο καμπής, όπου οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις θα εισέλθουν στην τελική τους ευθεία.
Η Ελλάδα προτίθεται να παρέχει τεχνική βοήθεια και τεχνογνωσία στα υπό ένταξη κράτη, λειτουργώντας ως διπλωματική γέφυρα. Ο υπουργός ανακοίνωσε μάλιστα ότι θα επισκεφθεί όλες τις βαλκανικές πρωτεύουσες τους επόμενους μήνες για τον συντονισμό των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων.
Η προσπάθεια αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό σκάκι στην περιοχή, όπου η σταθερότητα των συνόρων και η οικονομική σύγκλιση αποτελούν τις βασικές προτεραιότητες της Αθήνας. Η επιτυχία της διαδικασίας εξαρτάται από την αυστηρή τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και την πίστη στις ευρωπαϊκές αξίες.
Οι θέσεις των βαλκανικών χωρών και η ανάγκη για μεταρρυθμίσεις
Οι εκπρόσωποι των χωρών της περιοχής εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την ελληνική πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ωστόσο την πολυετή αναμονή. Ο υπουργός της Σερβίας, Νεμάνια Στάροβιτς, τόνισε ότι η πρόοδος είναι ορατή, αλλά ο τελικός σκοπός παραμένει η κοινωνική και οικονομική συνεργασία.
Από την πλευρά του, ο Αλβανός υπουργός Φερίτ Χότζα υπενθύμισε ότι η χώρα του βρίσκεται σε αναμονή για περισσότερα από 20 χρόνια. Η αξιοπιστία της ΕΕ δοκιμάζεται, καθώς οι υποσχέσεις πρέπει πλέον να μετουσιωθούν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα έως το τέλος του επόμενου έτους.
Η εμπειρία από την ένταξη της Βουλγαρίας στην ευρωζώνη δείχνει ότι η ενσωμάτωση μπορεί να φέρει επενδυτική έκρηξη, αρκεί να προηγηθεί η σωστή προετοιμασία. Οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων ζητούν πλέον άμεση χρηματοδότηση για την υλοποίηση των απαιτούμενων αλλαγών στους θεσμούς τους.
Γεωπολιτικές προκλήσεις και το παράδειγμα των Πρεσπών
Ο υφυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Ζόραν Ντιμιτρόφσκι, αναφέρθηκε στη συμφωνία με την Ελλάδα ως παράδειγμα ειρηνικής επίλυσης διαφορών. Εξέφρασε την ελπίδα για μια αντίστοιχη εξέλιξη στις σχέσεις της χώρας του με τη Βουλγαρία, η οποία παραμένει ακανθώδες ζήτημα για την ενταξιακή της πορεία.
Σε μια περίοδο που η αγοραστική δύναμη στα Βαλκάνια παρουσιάζει διακυμάνσεις, η ένταξη στην ενιαία αγορά θεωρείται ο μοναδικός δρόμος για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν, καθώς απαιτείται αφοσίωση στο κράτος δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής, η επιτάχυνση της διεύρυνσης λειτουργεί ως ανάχωμα σε εξωτερικές επιρροές τρίτων δυνάμεων στην περιοχή. Η Διακήρυξη των Δελφών σηματοδοτεί την επιστροφή της ΕΕ σε μια ενεργητική πολιτική γειτονίας, με την Ελλάδα σε ρόλο πρωταγωνιστή.
Η επόμενη μέρα για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση
Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για την υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στους Δελφούς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να αξιολογήσει την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων, ενώ η Αθήνα θα συνεχίσει τις διμερείς επαφές για την άρση τυχόν εμποδίων.
Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την ικανότητα των κρατών-μελών να συμφωνήσουν σε ένα κοινό όραμα για τη διεύρυνση. Η ώρα της αλήθειας για τα Δυτικά Βαλκάνια πλησιάζει, με το 2027 να αποτελεί πλέον τον σταθερό ορίζοντα των προσδοκιών τους.