- Το 80,4% των πολιτών χαρακτηρίζει την Ελλάδα «άδικη χώρα» λόγω των ανισοτήτων.
- Το 86,5% ζητά αύξηση της φορολογίας στους πλούσιους για κοινωνική δικαιοσύνη.
- Χαμηλοί μισθοί και στεγαστικό κόστος αποτελούν τις μεγαλύτερες κοινωνικές πληγές.
- Συντριπτική πλειοψηφία άνω του 90% απαιτεί δημόσιο έλεγχο σε υγεία και παιδεία.
- Η σοσιαλδημοκρατία προκρίνεται ως το μοντέλο που εγγυάται δικαιότερη ανάπτυξη.
Η νέα έρευνα του Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή αποκαλύπτει μια βαθιά ριζωμένη αίσθηση κοινωνικής αδικίας στην Ελλάδα, με το 80,4% των πολιτών να χαρακτηρίζει τη χώρα «άδικη». Τα ευρήματα αναδεικνύουν την απαίτηση για φορολογική δικαιοσύνη, την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και την αντιμετώπιση του στεγαστικού κόστους ως τις κορυφαίες προτεραιότητες της κοινωνικής πλειοψηφίας.
| Δείκτης Αντίληψης | Ποσοστό (%) |
|---|---|
| Χαρακτηρισμός Ελλάδας ως «άδικης χώρας» | 80,4% |
| Άδικη κατανομή παραγόμενου πλούτου | 81,9% |
| Υπέρ αύξησης φόρων στους πλούσιους | 86,5% |
| Δυσαρέσκεια από οικονομική κατάσταση | 63,4% |
| Απαίτηση δημόσιου ελέγχου στην Υγεία | 90,2% |
| Απαίτηση δημόσιου ελέγχου στην Παιδεία | 90,8% |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας παρατεταμένης περιόδου οικονομικής αβεβαιότητας, όπου οι δομικές αδυναμίες του παραγωγικού μοντέλου συναντούν τις πληθωριστικές πιέσεις. Η συσσώρευση δυσαρέσκειας, όπως καταγράφεται στην έρευνα «Οικονομική Δικαιοσύνη», υποδηλώνει ότι η κοινωνική συνοχή δοκιμάζεται από την αντίληψη ότι η ανάπτυξη δεν διαχέεται ισότιμα σε όλα τα στρώματα.
Η οικονομική ανάπτυξη δεν αξιολογείται μόνο με βάση τους δείκτες της αγοράς, αλλά με βάση το πόσο παράγει ασφάλεια και δικαιοσύνη.
Eteron, Έρευνα Οικονομική Δικαιοσύνη
Η ακτινογραφία της δυσαρέσκειας και η κρίση εμπιστοσύνης
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης από το Eteron, το 63,4% των πολιτών δηλώνει δυσαρεστημένο από την οικονομική του κατάσταση. Το ποσοστό αυτό παρουσιάζει σημαντική αύξηση σε σύγκριση με το 57,3% που είχε καταγραφεί το 2021, γεγονός που συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι η ακρίβεια και η φτώχεια παραμένουν στο επίκεντρο των προβληματισμών.
Παράλληλα, το 81,9% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι ο παραγόμενος πλούτος κατανέμεται άδικα, με την πεποίθηση ότι οι επιχειρήσεις ευνοούνται δυσανάλογα έναντι των εργαζομένων. Η αίσθηση αυτή ενισχύεται από το 82,2% που πιστεύει ότι η κρατική πολιτική εξυπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.
Η σύγκριση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο είναι αποκαλυπτική, καθώς το 84% των πολιτών θεωρεί ότι οι αδικίες στην Ελλάδα είναι εντονότερες από άλλες χώρες της Ευρώπης. Αυτή η «ελληνική ιδιαιτερότητα» στην αντίληψη της αδικίας διαμορφώνει ένα εκρηκτικό κλίμα, όπου η έλλειψη αξιοκρατίας (45,8%) αναδεικνύεται σε μείζον δομικό πρόβλημα.
Φορολογική δικαιοσύνη και η επιστροφή του δημόσιου ρόλου
Η έρευνα αναδεικνύει μια σαφή στροφή προς την απαίτηση για ισχυρότερη κρατική παρέμβαση στην οικονομία. Το 48,9% των πολιτών προκρίνει ένα μοντέλο βασισμένο στον κρατικό σχεδιασμό, έναντι του 41,6% που επιμένει στην ελεύθερη αγορά, ανατρέποντας παραδοσιακά ιδεολογικά στερεότυπα των τελευταίων δεκαετιών.
Στο πεδίο της φορολογίας, η απαίτηση για αναδιανομή είναι σχεδόν καθολική. Το 86,5% συμφωνεί με την αύξηση των φόρων στους πλούσιους για τη στήριξη των αδύναμων, ενώ το 87,1% επισημαίνει ότι το φορολογικό βάρος επωμίζονται κυρίως οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι. Η ανάγκη για φορολογική δικαιοσύνη αποτελεί πλέον κεντρικό πολιτικό αίτημα.
Εντυπωσιακά είναι τα ποσοστά υπέρ του δημόσιου ελέγχου σε κρίσιμους τομείς. Η πλειοψηφία ζητά κρατική εποπτεία στην Παιδεία (90,8%), την Ύδρευση (90,4%) και την Υγεία (90,2%). Ακόμη και στον τραπεζικό τομέα, το 54,4% τάσσεται υπέρ του δημόσιου ελέγχου, αντανακλώντας μια βαθιά δυσπιστία προς την ιδιωτική πρωτοβουλία σε κοινωνικά αγαθά.
Στεγαστική κρίση και έμφυλες ανισότητες στην εργασία
Οι χαμηλοί μισθοί (60,7%) και το υψηλό κόστος στέγασης (57,7%) ιεραρχούνται ως οι κορυφαίες αδικίες. Η πίεση στα ενοίκια οδηγεί τους πολίτες να ζητούν πλαφόν στις αυξήσεις (46,8%) και την ανάπτυξη προγραμμάτων για κοινωνική κατοικία, καθώς η πρόσβαση στη στέγη θεωρείται πλέον θεμελιώδες δικαίωμα που απειλείται.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων κοινωνικών ερευνητών, η έμφυλη διάσταση της αδικίας παραμένει ισχυρή. Το 65,9% θεωρεί ότι οι γυναίκες δεν έχουν τις ίδιες ευκαιρίες ανέλιξης, ενώ το 69% κρίνει τη σεξουαλική παρενόχληση ως διαδεδομένο φαινόμενο. Η ανάγκη για ισότητα αμοιβών και προστασία στους χώρους εργασίας είναι επιτακτική.
Τέλος, η σοσιαλδημοκρατία (20,6%) και ο σοσιαλισμός (18,9%) εμφανίζονται ως οι ιδεολογικές αναφορές που μπορούν να εγγυηθούν μια δικαιότερη ανάπτυξη. Οι πολίτες φαίνεται να αναζητούν ένα νέο «κοινωνικό συμβόλαιο» που θα συνδέει την οικονομική ελευθερία με την κοινωνική προστασία και την απελευθέρωση από τη φτώχεια.
Η επόμενη μέρα για το κοινωνικό συμβόλαιο
Τα ευρήματα αυτά δεν αποτελούν απλώς στατιστικά δεδομένα, αλλά ένα σαφές πολιτικό μήνυμα προς την εκάστοτε ηγεσία. Η κοινωνία απαιτεί δομικές μεταρρυθμίσεις που θα αποκαθιστούν την αίσθηση του δικαίου, όχι μόνο στα χαρτιά, αλλά στην καθημερινή εμπειρία του πολίτη στο κράτος και την αγορά εργασίας.
Η πρόκληση για το μέλλον έγκειται στη μετατροπή αυτής της δυσαρέσκειας σε εφαρμόσιμες πολιτικές. Η ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων και η διασφάλιση της διαφάνειας στη φορολογική διοίκηση θα αποτελέσουν τους κρίσιμους δείκτες για το αν η Ελλάδα μπορεί να αποτινάξει τον χαρακτηρισμό της «άδικης χώρας» τα επόμενα χρόνια.
Πώς να αξιολογήσετε την οικονομική σας θέση
- Ενημερωθείτε για τα κριτήρια των κοινωνικών επιδομάτων και τη στεγαστική συνδρομή.
- Παρακολουθήστε τις αλλαγές στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας του κλάδου σας.
- Αξιοποιήστε τα φορολογικά εργαλεία για την έκπτωση δαπανών που δικαιούστε.
- Συμμετέχετε σε κοινωνικές διαβουλεύσεις για τις δημόσιες υπηρεσίες της περιοχής σας.
