Ελεύθεροι επαγγελματίες: Το σχέδιο της ΑΑΔΕ για αύξηση των δηλωθέντων εισοδημάτων έως το 2029

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων θέτει ως στρατηγικό στόχο τη μείωση του κενού μεταξύ πραγματικών και δηλωμένων αποδοχών κατά 40% έως το τέλος του 2029. Η πρωτοβουλία αυτή αναμένεται να αναμορφώσει πλήρως τη φορολογική εικόνα των ελεύθερων επαγγελματιών, οδηγώντας σε σταδιακή διόρθωση των δηλώσεων προς υψηλότερα επίπεδα, αντανακλώντας την πραγματική οικονομική δραστηριότητα της αγοράς.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης και την πάταξη της χρόνιας φοροδιαφυγής. Η στρατηγική της ΑΑΔΕ, όπως αποτυπώνεται στον επιχειρησιακό σχεδιασμό της, αποσκοπεί στον περιορισμό της απόκλισης που καταγράφεται στη συμπεριφορά των φυσικών προσώπων με επιχειρηματική δραστηριότητα.

Ο στόχος για τη μείωση του φορολογικού κενού

Η ανάγκη παρέμβασης προκύπτει από τα υφιστάμενα δεδομένα, σύμφωνα με τα οποία περισσότεροι από τους μισούς ελεύθερους επαγγελματίες δηλώνουν ετήσια εισοδήματα κάτω των 10.000 ευρώ. Στο πλαίσιο της νέας στόχευσης, αναμένεται σταδιακή «διόρθωση» των δηλώσεων, με επαγγελματίες που σήμερα δηλώνουν 5.000 ευρώ να εμφανίζουν έως το 2029 ποσά που θα υπερβαίνουν τις 12.000 ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα περιορίσει δραστικά τις περιπτώσεις μηδενικών δηλώσεων, ιδιαίτερα σε κλάδους με έντονη καθημερινή δραστηριότητα. Η εστίαση, τα τεχνικά επαγγέλματα και οι υπηρεσίες υγείας βρίσκονται ήδη στο στόχαστρο των ελέγχων, καθώς παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες αποκλίσεις.

Οι κλάδοι με τους υψηλότερους και χαμηλότερους τζίρους

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποτυπώνουν μια στρεβλή εικόνα, όπου ένας στους τρεις επαγγελματίες εμφανίζει ετήσιο κύκλο εργασιών έως 30.000 ευρώ. Στην κορυφή της κατάταξης βρίσκονται οι φαρμακοποιοί και οι πρατηριούχοι καυσίμων, ενώ στον αντίποδα καταγράφονται δραστηριότητες όπως η επισκευή κοσμημάτων με μέσο τζίρο μόλις 5.238 ευρώ.

Εντύπωση προκαλούν τα δεδομένα για βασικά τεχνικά επαγγέλματα, όπως υδραυλικοί και ηλεκτρολόγοι, οι οποίοι δηλώνουν τζίρους μεταξύ 34.000 και 39.000 ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η ενίσχυση της μεσαίας κατηγορίας δηλωθέντων αποδοχών είναι απαραίτητη για τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης.

Επιπτώσεις στις κοινωνικές παροχές και τα τεκμήρια

Η προσαρμογή των δηλωθέντων εισοδημάτων θα έχει άμεσες συνέπειες στην πρόσβαση σε κοινωνικές παροχές που συνδέονται με χαμηλά εισοδήματα. Παράλληλα, αναμένεται να μειωθεί η ανισορροπία μεταξύ μισθωτών και επαγγελματιών, καθώς πολλοί από τους τελευταίους φορολογούνται ήδη με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης και όχι τα πραγματικά τους κέρδη.

Σε δημοσιονομικό επίπεδο, η επίτευξη του στόχου θα συμβάλει στην ενίσχυση των δημοσίων εσόδων και στη δημιουργία ενός πιο διαφανούς πλαισίου στην αγορά. Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ψηφιοποίηση των συναλλαγών θα αποτελέσει τον βασικό μοχλό για αυτή τη μετάβαση έως το 2029.

Η επόμενη μέρα για τη φορολογική συμπεριφορά

Η διάκριση μεταξύ κύκλου εργασιών και δηλωθέντος εισοδήματος παραμένει καθοριστική για την κατανόηση της αγοράς. Ο τζίρος αφορά το σύνολο των εσόδων, ενώ το δηλωθέν εισόδημα αντιστοιχεί στο καθαρό κέρδος μετά την αφαίρεση των λειτουργικών δαπανών, οι οποίες συχνά μειώνουν το φορολογητέο ποσό στο ένα τρίτο των εσόδων.

Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα εστιάσουν πλέον στη διασταύρωση αυτών των δαπανών, ώστε να διασφαλιστεί ότι ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική κατάσταση. Η σταδιακή σύγκλιση πραγματικών και δηλωμένων αποδοχών αποτελεί το μεγάλο στοίχημα της φορολογικής διοίκησης για την επόμενη τριετία.