Αγρότες: Στον “αέρα” οι πληρωμές 160 εκατ. ευρώ στα τέλη Ιουνίου

Σε τεταμένο κλίμα βρίσκονται χιλιάδες παραγωγοί, καθώς οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για την καταβολή 160 εκατομμυρίων ευρώ μέχρι το τέλος Ιουνίου προσκρούουν σε σοβαρές καθυστερήσεις της ΑΑΔΕ. Η αναμονή αφορά αδιάθετους πόρους της βασικής ενίσχυσης του 2025, οι οποίοι προορίζονται για την ενίσχυση της ρευστότητας στον πρωτογενή τομέα μέσω των οικολογικών σχημάτων.

Η τρέχουσα εμπλοκή στις πληρωμές αποτελεί συνέχεια της δομικής μετάβασης του συστήματος ελέγχων, όπου η ΑΑΔΕ έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στην εκκαθάριση των ενισχύσεων. Η εξέλιξη αυτή, που ξεκίνησε με την ενσωμάτωση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και νέων ψηφιακών διασταυρώσεων, έχει δημιουργήσει ένα στενό πλαίσιο ελέγχου που, αν και στοχεύει στη διαφάνεια, προκαλεί σημαντικές αρρυθμίες στη ροή των κεφαλαίων.

Το παρασκήνιο των καθυστερήσεων και η εμπλοκή της ΑΑΔΕ

Υπό κανονικές συνθήκες, η φορολογική διοίκηση θα έπρεπε να προχωρήσει στην εκταμίευση συνολικών πόρων ύψους 600 εκατομμυρίων ευρώ εντός του Ιουνίου. Ωστόσο, οι τεράστιες καθυστερήσεις που παρατηρούνται θέτουν σε κίνδυνο το χρονοδιάγραμμα για την αναδιανομή των 160 εκατ. ευρώ, τα οποία αποτελούν υπόλοιπα από τη βασική ενίσχυση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η στρατηγική του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ) προβλέπει ότι 80 εκατομμύρια ευρώ θα κατευθυνθούν σε δράσεις που αφορούν αροτραίες καλλιέργειες, πέρα από το βαμβάκι και το σιτάρι. Παρά την πρόσφατη ολοκλήρωση πληρωμών ύψους 185 εκατ. ευρώ τον περασμένο Μάιο, η αγορά πιέζει για την άμεση αποδέσμευση των νέων κονδυλίων.

Η κατανομή των 160 εκατ. ευρώ ανά κατηγορία

Η πολιτική ηγεσία του ΥπΑΑΤ, υπό τον υπουργό Μαργαρίτη Σχοινά, είχε δεσμευτεί για μια ισομερή κατανομή των αδιάθετων πόρων. Συγκεκριμένα, τα πρώτα 80 εκατ. ευρώ προορίζονται για βαμβακοπαραγωγούς και σιτοπαραγωγούς μέσω των οικολογικών σχημάτων, ενώ τα υπόλοιπα 80 εκατ. ευρώ αφορούν τον κτηνοτροφικό κλάδο.

Για τους κτηνοτρόφους, το σχέδιο προβλέπει ότι το 50% του ποσού θα καταβληθεί ως προσαύξηση της βασικής ενίσχυσης και το άλλο 50% μέσω των οικολογικών σχημάτων. Αυτό το μοντέλο ενίσχυσης είχε παρουσιαστεί ως μέτρο εκτόνωσης των κινητοποιήσεων στις αρχές του έτους, όμως η υλοποίησή του παραμένει μετέωρη.

Το πρόβλημα με τα δασολίβαδα και τα οικολογικά σχήματα

Ένα κρίσιμο σημείο που προκαλεί ανησυχία είναι η περιορισμένη ένταξη κτηνοτρόφων σε συγκεκριμένες δράσεις, όπως αυτή για τα δασολίβαδα (Δράση 31.5-Β). Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, δικαίωμα πληρωμής έχουν μόνο όσοι διαθέτουν βοσκοτόπους μερικώς δασοσκεπείς (έως 40% κάλυψη δένδρων), γεγονός που σημαίνει ότι πολλοί παραγωγοί θα μείνουν εκτός της συγκεκριμένης ενίσχυσης.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων εργατολόγων και συμβούλων αγροτικών εκμεταλλεύσεων, η πολυπλοκότητα των κριτηρίων στα οικολογικά σχήματα λειτουργεί συχνά ως ανάχωμα στην απορρόφηση των κονδυλίων. Η έλλειψη ενημέρωσης κατά τη φάση των αιτήσεων οδηγεί τώρα σε αποκλεισμούς δικαιούχων που είχαν προϋπολογίσει αυτά τα χρήματα.

Πολιτική αντιπαράθεση και ερωτήματα στη Βουλή

Το ζήτημα έφτασε στη Βουλή με ερώτηση του βουλευτή Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλη Κόκκαλη, ο οποίος ζητά σαφές χρονοδιάγραμμα και αναλυτική κατανομή των ποσών. Ο κ. Κόκκαλης υπενθύμισε τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι τα κονδύλια αυτά δεν θα επιστρέψουν στην Ε.Ε., αλλά θα στηρίξουν την παραγωγική δραστηριότητα.

Οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος παραγωγής και σοβαρά προβλήματα ρευστότητας, γεγονός που καθιστά την πληρωμή του Ιουνίου ζωτικής σημασίας. Η επόμενη μέρα για τον πρωτογενή τομέα εξαρτάται πλέον από την ταχύτητα ανταπόκρισης των ψηφιακών συστημάτων της ΑΑΔΕ και την πολιτική βούληση για την υπέρβαση των γραφειοκρατικών εμποδίων.