ΑΑΔΕ: Οι προσωρινές αλλαγές στο σύστημα AES για την αποφυγή φορολογικών εμπλοκών στις εξαγωγές

Η ΑΑΔΕ προχωρά σε έκτακτες παρεμβάσεις στο Αυτοματοποιημένο Σύστημα Εξαγωγών (AES), προκειμένου να επιλύσει τεχνικά προβλήματα που απειλούν την απαλλαγή ΦΠΑ για χιλιάδες επιχειρήσεις. Οι νέες οδηγίες επιτρέπουν στους τελωνειακούς υπαλλήλους να παρεμβαίνουν χειροκίνητα για την οριστικοποίηση των εξαγωγών, διασφαλίζοντας τη φορολογική συμμόρφωση των οικονομικών φορέων στις οδικές μεταφορές.

Η επίλυση του ψηφιακού «μπλόκου» στα ηλεκτρονικά μηνύματα

Η μετάβαση στο νέο ψηφιακό περιβάλλον του AES αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής για την πλήρη ψηφιοποίηση των τελωνείων, όπως είδαμε και με την ενεργοποίηση του συστήματος eATA για τις διεθνείς συναλλαγές. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα των ηλεκτρονικών μηνυμάτων ΙΕ507 και ΙΕ590 δημιούργησε «ψηφιακά αναχώματα» στις χερσαίες εξαγωγές, καθιστώντας αναγκαία μια προσωρινή διοικητική γέφυρα για την προστασία της επιχειρηματικότητας.

Στην πράξη, όταν ένα φορτίο εξάγεται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, το σύστημα απαιτεί την υποβολή δύο κρίσιμων μηνυμάτων: της γνωστοποίησης άφιξης (ΙΕ507) και της γνωστοποίησης εξόδου (ΙΕ590). Μέχρι σήμερα, αν τα μηνύματα αυτά δεν υποβάλλονταν εγκαίρως από τον μεταφορέα ή τον τελωνειακό αντιπρόσωπο, η εξαγωγή παρέμενε εκκρεμής, ακόμη και αν τα εμπορεύματα είχαν ήδη φύγει από τη χώρα.

Με τη νέα εγκύκλιο, οι τελωνειακοί υπάλληλοι των χερσαίων τελωνείων εξόδου αποκτούν τη δυνατότητα να καταχωρίζουν οι ίδιοι τα συγκεκριμένα μηνύματα. Αυτή η αυτεπάγγελτη παρέμβαση διασφαλίζει ότι οι εξαγωγικές διαδικασίες δεν θα «παγώνουν» λόγω τεχνικών παραλείψεων των εμπλεκόμενων φορέων, επιταχύνοντας τη ροή του εμπορίου.

Νέα διαδικασία για ακυρωμένες και εκκρεμείς διασαφήσεις

Παράλληλα, η ΑΑΔΕ εισάγει μια ειδική διαδικασία για τις περιπτώσεις όπου μια διασάφηση εξαγωγής έχει ακυρωθεί μετά την παράδοση των εμπορευμάτων. Εάν τα προϊόντα έχουν ήδη εξέλθει από το έδαφος της ΕΕ, οι επιχειρήσεις έχουν πλέον τη δυνατότητα να υποβάλουν νέα διασάφηση τύπου «R», η οποία λειτουργεί αναδρομικά.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση απαιτεί την προσκόμιση των απαραίτητων αποδεικτικών στοιχείων εξόδου, ώστε να πιστοποιηθεί η συναλλαγή. Με τον τρόπο αυτό, οι εξαγωγείς αποφεύγουν τον κίνδυνο να χάσουν την απαλλαγή από τον ΦΠΑ, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα ρευστότητας και φορολογικών ελέγχων στο μέλλον.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων τελωνειακών αντιπροσώπων, η κίνηση αυτή λειτουργεί ως δικλείδα ασφαλείας απέναντι σε άδικες φορολογικές επιβαρύνσεις. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η δυνατότητα χειροκίνητης καταχώρισης από την υπηρεσία μειώνει δραστικά τον κίνδυνο εμπλοκών, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των διεθνών εμπορικών εταίρων προς τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Οι προθεσμίες και η επόμενη μέρα των εξαγωγών

Οι νέες οδηγίες της φορολογικής διοίκησης έχουν προσωρινό χαρακτήρα και θα παραμείνουν σε ισχύ έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Το διάστημα αυτό κρίνεται επαρκές ώστε οι οικονομικοί φορείς να προσαρμόσουν τα συστήματά τους στις απαιτήσεις του AES και να ελαχιστοποιηθούν τα σφάλματα στην υποβολή των ηλεκτρονικών μηνυμάτων.

Η παρέμβαση αυτή έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για μείωση του διοικητικού φόρτου, όπως συνέβη και με την απλούστευση των ελέγχων για 500 μεγάλες επιχειρήσεις. Η ΑΑΔΕ παρακολουθεί στενά την εφαρμογή των μέτρων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω διευκρινίσεων εάν προκύψουν νέα πρακτικά ζητήματα στα συνοριακά τελωνεία.

Οι εξαγωγείς καλούνται να ελέγχουν σχολαστικά την κατάσταση των διασαφήσεών τους και να συνεργάζονται στενά με τους τελωνειακούς αντιπροσώπους τους. Η ορθή χρήση των νέων εργαλείων αποτελεί το «κλειδί» για την αποφυγή γραφειοκρατικών καθυστερήσεων και τη διασφάλιση των φορολογικών πλεονεκτημάτων που απορρέουν από την εξαγωγική δραστηριότητα.