- Λήγει στις 28 Μαΐου η προθεσμία για επανενεργοποίηση ημέρας λειτουργίας.
- Επιτρέπεται η μετατροπή παραγωγικής άδειας σε επαγγελματική για 4 μήνες.
- Αυξάνεται στους 12 μήνες το περιθώριο μεταβίβασης άδειας λόγω θανάτου.
- Θεσπίζεται ρύθμιση οφειλών σε 36 δόσεις και κατάργηση ανανέωσης αδειών.
- Μειώνεται στους 3 μήνες η διάρκεια αναπλήρωσης μέσω δηλωμένου βοηθού.
Σαρωτικές ανατροπές φέρνει η εφαρμογή του Νόμου 5297/2026 στη λειτουργία των λαϊκών αγορών, με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών και τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας. Οι νέες ρυθμίσεις δημιουργούν ένα νέο τοπίο για παραγωγούς και επαγγελματίες πωλητές, προβλέποντας ευνοϊκές ρυθμίσεις οφειλών αλλά και αυστηρές προϋποθέσεις για τη μετατροπή των αδειών, με την πρώτη κρίσιμη προθεσμία να εκπνέει αύριο, 28 Μαΐου 2026.
| Μεταρρύθμιση | Λεπτομέρειες & Προθεσμίες |
|---|---|
| Επανενεργοποίηση Ημέρας | Αίτηση έως 28 Μαΐου 2026 |
| Μετατροπή Άδειας | Χωρίς κριτήρια για 4 μήνες (πανελλαδικά) |
| Μοριοδότηση Βοηθών | 30 μονάδες σε νέες προκηρύξεις |
| Μεταβίβαση λόγω Θανάτου | Αύξηση προθεσμίας σε 12 μήνες |
| Ρύθμιση Οφειλών | Έως 36 δόσεις |
| Ανανέωση Αδειών | Καταργείται η διαδικασία |
| Αναλογία Θέσεων | Διατήρηση στο 50% – 50% |
| Αναπλήρωση Βοηθού | Μείωση διάρκειας σε 3 μήνες |
Η αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο έρχεται ως επιστέγασμα μιας μακράς περιόδου διαβουλεύσεων, στοχεύοντας στην εξυγίανση του κλάδου. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ψηφιοποίηση των αρχείων και την αποσυμφόρηση των υπηρεσιών, καθώς το προηγούμενο καθεστώς είχε οδηγήσει σε πολυετείς καθυστερήσεις και δραστική μείωση της γραφειοκρατίας μέσω της ενοποίησης των εντύπων.
Η διατήρηση της αναλογίας 50%-50% μεταξύ παραγωγικών και επαγγελματικών θέσεων είναι κρίσιμη για την ισορροπία του συστήματος και των τιμών.
Νόμος 5297/2026, Βασική Διάταξη
Οι βασικοί κερδισμένοι του νέου καθεστώτος
Στην πρώτη γραμμή των ωφελημένων βρίσκονται όσοι είχαν στο παρελθόν διαγράψει ημέρα δραστηριοποίησης. Η νέα ρύθμιση τους προσφέρει μια δεύτερη ευκαιρία επανενεργοποίησης, υπό την προϋπόθεση ότι θα υποβάλουν τη σχετική αίτηση μέχρι την Πέμπτη 28 Μαΐου 2026.
Παράλληλα, εισάγεται για πρώτη φορά η δυνατότητα μετατροπής παραγωγικής άδειας σε επαγγελματική χωρίς επιπλέον κριτήρια. Η ρύθμιση αυτή θα ισχύει για διάστημα τεσσάρων μηνών και αφορά το σύνολο της επικράτειας, προσφέροντας επαγγελματική ευελιξία σε χιλιάδες δραστηριοποιούμενους.
Ιδιαίτερα ενισχυμένοι εμφανίζονται και οι βοηθοί πωλητών, οι οποίοι πλέον λαμβάνουν μοριοδότηση 30 μονάδων στις νέες προκηρύξεις. Αυτό το μέτρο αναμένεται να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη νομιμοποίηση της εργασίας και την επαγγελματική ανέλιξη των ατόμων που απασχολούνται ήδη στον κλάδο.
Διευκολύνσεις σε οφειλές και μεταβιβάσεις αδειών
Προτεινόμενο ΕΚΤ: Ο πόλεμος στο Ιράν εντείνει τους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της Ευρώπης
Μια σημαντική κοινωνική διάσταση του νόμου αφορά τις μεταβιβάσεις αδειών λόγω θανάτου. Το χρονικό περιθώριο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας διπλασιάζεται από 6 σε 12 μήνες, προσφέροντας τον απαραίτητο χρόνο στις οικογένειες να διαχειριστούν τις εκκρεμότητες χωρίς τον φόβο απώλειας της άδειας.
Για την αντιμετώπιση των οικονομικών πιέσεων, το Υπουργείο θεσπίζει τη ρύθμιση οφειλών σε έως 36 δόσεις. Σύμφωνα με εκτιμήσεις από φοροτεχνικούς κύκλους, η κίνηση αυτή είναι απαραίτητη καθώς το τεκμαρτό εισόδημα και οι αυξημένες εισφορές έχουν δημιουργήσει συσσωρευμένα χρέη σε μεγάλο μέρος των επαγγελματιών.
Επιπλέον, η κατάργηση της διαδικασίας ανανέωσης αδειών αποτελεί την πιο ουσιαστική τομή στη μείωση των διοικητικών βαρών. Η απλοποίηση αυτή απελευθερώνει τους πωλητές από ετήσιες γραφειοκρατικές επισκέψεις στις αρμόδιες υπηρεσίες, επιτρέποντας την απρόσκοπτη λειτουργία των λαϊκών αγορών σε όλη τη χώρα.
Ποιοι κινδυνεύουν με απώλεια θέσεων
Παρά τις διευκολύνσεις, ο νόμος κρύβει παγίδες για τους απρόσεκτους. Οι παραγωγοί που θα αιτηθούν μετατροπή άδειας σε επαγγελματική χωρίς να υπάρχει κενή θέση, θα βρεθούν αντιμέτωποι με τον κίνδυνο να χάσουν την υφιστάμενη θέση τους και να παραπεμφθούν σε νέα δημόσια προκήρυξη.
Αυστηρότερο γίνεται και το πλαίσιο για τους δηλωμένους βοηθούς όσον αφορά την αναπλήρωση. Η διάρκεια δικαιώματος αναπλήρωσης περιορίζεται στους τρεις μήνες, σε αντίθεση με τους συγγενείς πρώτου βαθμού που διατηρούν το δικαίωμα για έως και ένα έτος.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η διατήρηση της αναλογίας 50%-50% μεταξύ παραγωγών και επαγγελματιών είναι η «δικλείδα ασφαλείας» για την αποφυγή στρεβλώσεων στην αγορά και τη διασφάλιση ανταγωνιστικών τιμών για τον καταναλωτή.
Το διοικητικό βάρος στα σωματεία
Το βάρος της εφαρμογής πέφτει πλέον στους ώμους των σωματείων των λαϊκών αγορών. Μέσα σε ένα στενό χρονικό πλαίσιο τεσσάρων μηνών, οφείλουν να ολοκληρώσουν τις νέες διαγραμμίσεις και την πλήρη αποτύπωση των πωλητών στις αγορές της Αττικής.
Η διαδικασία περιλαμβάνει την καταγραφή των κενών θέσεων και την αρχειοθέτηση όλων των εκκρεμών αιτημάτων. Η επιτυχία αυτού του εγχειρήματος θα κρίνει αν η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση των τελευταίων ετών θα επιτύχει τον στόχο της για μια πιο διάφανη και οργανωμένη αγορά.
Οδηγός ενεργειών για πωλητές και παραγωγούς
- Ελέγξτε άμεσα αν έχετε διαγραμμένες ημέρες και καταθέστε αίτηση έως τις 28 Μαΐου.
- Πριν αιτηθείτε μετατροπή άδειας, βεβαιωθείτε για την ύπαρξη κενής θέσης στην αγορά ενδιαφέροντος.
- Αξιοποιήστε τη ρύθμιση των 36 δόσεων για να τακτοποιήσετε τυχόν οφειλές που μπλοκάρουν τη δραστηριότητά σας.
- Ενημερωθείτε από το σωματείο σας για τις νέες διαγραμμίσεις και την καταγραφή της θέσης σας.
