Καύσιμα: Μία στις τέσσερις αντλίες «κλέβει» στην ποσότητα – Στο 23,1% η παραβατικότητα

Σοκαριστικά είναι τα ευρήματα της νέας μελέτης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, η οποία αποκαλύπτει ότι το 23,1% των αντλιών καυσίμων στην Ελλάδα παραδίδει ελλιπείς ποσότητες. Παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση στην Αττική, η παραβατικότητα στη Θεσσαλονίκη παρουσιάζει αυξητικές τάσεις, ενώ εντοπίστηκαν και πρόσθετες παρατυπίες στην έκδοση παραστατικών.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας πολυετούς προσπάθειας για την εξυγίανση της αγοράς, καθώς το παρασκήνιο της υπόθεσης δείχνει ότι οι εγκληματικές οργανώσεις χρησιμοποιούν ολοένα και πιο εξελιγμένα ψηφιακά εργαλεία. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι οι αποκλίσεις συχνά παραμένουν κάτω από το όριο που γίνεται εύκολα αντιληπτό από τον μέσο οδηγό, παρά την πρόσφατη αποκλιμάκωση στις τιμές καυσίμων που θα έπρεπε να μειώνει το κίνητρο για απάτη.

Η ακτινογραφία της παραβατικότητας σε Αττική και Θεσσαλονίκη

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, η οποία παρουσιάστηκε σε εκδήλωση του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών (ΣΕΕΠ), το φαινόμενο των ελλιπών παραδόσεων παραμένει δομικό πρόβλημα της αγοράς. Η έρευνα κατέγραψε ότι το 23,1% των αντλιών που εξετάστηκαν «έκλεβαν» στην ποσότητα, επιβαρύνοντας άμεσα τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών.

Στην Αττική, οι αποκλίσεις έφτασαν έως και το 14,99%, σημειώνοντας πάντως υποχώρηση από το 18,2% του 2025 και το 24% του 2023. Αντίθετα, στη Θεσσαλονίκη η κατάσταση επιδεινώνεται, με τις αποκλίσεις να αγγίζουν το 14%, έναντι 12,7% που είχε καταγραφεί την προηγούμενη χρονιά, γεγονός που απαιτεί άμεση παρέμβαση των αρχών.

Ο καθηγητής του ΕΜΠ Φανής Ζαννίκος, επιστημονικός υπεύθυνος της μελέτης, τόνισε ότι το ποσοστό παραβατικότητας στην Αττική εκτινάχθηκε στο 33% το 2023, για να υποχωρήσει στο 23% το 2026. Η διακύμανση αυτή συνδέεται άμεσα με την εξάρθρωση κυκλώματος στα καύσιμα που δρούσε συστηματικά με παράνομο λογισμικό.

Νέες μέθοδοι εξαπάτησης και «αμφισβητήσιμες» αποδείξεις

Πέρα από την καθαρή κλοπή στην ποσότητα, οι ερευνητές εντόπισαν έξι περιπτώσεις με πρόσθετες παρατυπίες που προκαλούν έντονο προβληματισμό. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η έκδοση «αμφισβητήσιμων» αποδείξεων, η παράδοση ακριβότερου τύπου καυσίμου από αυτόν που ζήτησε ο πελάτης και η δόλια επιλογή αντλίας κατά τη διάρκεια του ανεφοδιασμού.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επιθεωρητές της αγοράς επισημαίνουν ότι η μη διασύνδεση των συστημάτων οδηγεί σε κενά ελέγχου. Η κατάσταση αυτή συνδέεται με τις ευρύτερες προσπάθειες που καταβάλλει η ΑΑΔΕ για τη διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών, ώστε να διασφαλίζεται η αυθεντικότητα κάθε συναλλαγής στην αντλία.

Η δειγματοληψία πραγματοποιήθηκε με μυστικά οχήματα κατά την περίοδο Μαρτίου-Απριλίου και αφορούσε αποκλειστικά την απλή αμόλυβδη βενζίνη. Οι έλεγχοι αυτοί αποδεικνύουν ότι οι παραβάτες έχουν αναπτύξει αντανακλαστικά επιβίωσης, προσαρμόζοντας τις μεθόδους τους ανάλογα με την ένταση των ελέγχων.

Η απάντηση της ΑΑΔΕ και τα 92 λουκέτα

Ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, έκανε λόγο για σαφή αντιστροφή της τάσης, υπογραμμίζοντας όμως ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης. Ήδη έχουν δρομολογηθεί αυστηρότεροι κανόνες, όπως η απόφαση για το τέλος στις αποδείξεις για επαγγελματικά καύσιμα, η οποία στοχεύει στον περιορισμό της φοροδιαφυγής και της απάτης.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΣΕΕΠ, Γιάννης Αλιγιζάκης, σημείωσε ότι η αυστηροποίηση του πλαισίου και η επιβολή προστίμων αποδίδουν καρπούς. Μέχρι στιγμής, η ΑΑΔΕ έχει προχωρήσει στη σφράγιση 92 πρατηρίων που βρέθηκαν να παρανομούν, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα προς όλους τους εμπλεκόμενους στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η τεχνολογική αναβάθμιση των ελεγκτικών μηχανισμών είναι ο μόνος δρόμος. Η χρήση ειδικά διαμορφωμένων οχημάτων για μυστικές δειγματοληψίες θα εντατικοποιηθεί, καθώς αποδείχθηκε το πλέον αποτελεσματικό εργαλείο για τον εντοπισμό των αποκλίσεων σε πραγματικό χρόνο.

Η επόμενη μέρα για την προστασία του καταναλωτή

Η διατήρηση της παραβατικότητας σε διψήφια ποσοστά καθιστά αναγκαία την περαιτέρω ενίσχυση των ελέγχων. Οι καταναλωτές καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να απαιτούν πάντα την απόδειξη, ελέγχοντας αν τα στοιχεία της αντλίας ταυτίζονται με το παραστατικό που παραλαμβάνουν.

Εν αναμονή των νέων ψηφιακών εργαλείων, παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι η διαφάνεια είναι προς όφελος και των υγιών επιχειρήσεων. Η εξάλειψη του αθέμιτου ανταγωνισμού από όσους «πειράζουν» τις αντλίες θα επιτρέψει την εξομάλυνση των τιμών και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο δίκτυο διανομής.